De risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is een inventarisatie van de gevaren en risico’s op de werkvloer. Het beschrijft de risico’s in het bedrijf op het gebied van gezondheid en veiligheid van de werknemers. Door de arbeidsrisico’s te inventariseren krijgt een werkgever snel inzicht in de situatie en kan hij of zij zien waar maatregelen nodig zijn om die risico’s aan te pakken.
Werkgevers zijn verplicht de RI&E net zo vaak aan te passen als nodig is. Redenen om een RI&E te actualiseren zijn bijvoorbeeld aangepaste werkmethoden of werkomstandigheden die nieuwe risico’s met zich meebrengen. Of er zijn nieuwe inzichten waaruit blijkt dat een werkgever een arbeidsrisico beter op een andere manier kan aanpakken. Denk aan nieuwe inzichten over gezondheidseffecten van een bepaalde chemische stof, het werken met een nieuwe machine, een nieuwe grondstof of de verhuizing naar een nieuw bedrijfspand.
Mogelijke onderwerpen in de RI&E
Voorbeelden van onderwerpen die in de RI&E kunnen voorkomen:
- Zijn er gevaarlijke stoffen aanwezig die de gezondheid/veiligheid kunnen schaden? Zo ja, welke? Is er sprake van blootstelling aan deze stoffen en zo ja, hoeveel? De praktische zelfinspectietools van de Nederlandse Arbeidsinspectie maken het mogelijk om deze zaken zelf alvast te checken.
- Hoe groot is de fysieke belasting van werknemers? Is er sprake van een kans op fysieke overbelasting of onderbelasting?
- Kan beeldschermwerk de gezondheid van de werknemers beïnvloeden? Hoeveel beeldschermwerk doen de werknemers per dag en welke risico’s brengt dit met zich mee?
- Kan het lawaai op de werkvloer leiden tot een gevaarlijke of ongezonde situatie?
- Heeft het bedrijf de geschikte arbeidsmiddelen, zoals gereedschap of machines?
- Is er een kans dat de werknemers te maken krijgen met (seksueel) grensoverschrijdend gedrag of agressie en geweld?
Uit de RI&E kan blijken dat specifieke risico’s beter moeten worden onderzocht. Denk aan lawaai, psychosociale arbeidsbelasting (onder andere: agressie en geweld, werkdruk, seksuele intimidatie), (machine)veiligheid, biologische factoren, blootstelling aan gevaarlijke stoffen en trillingen. Deze verdieping maakt onderdeel uit van de RI&E. Een werkgever is dus verplicht om hier onderzoek naar te doen.
Een werkgever mag zelf bepalen welke vorm de RI&E heeft, zolang het maar schriftelijk is. Een RI&E bevat wel altijd een aantal vaste onderdelen, namelijk:
- een inventarisatie van de aanwezige risico’s op het gebied van veiligheid en gezondheid, en van de al genomen maatregelen;
- een inventarisatie van de aanwezige gevaren voor werknemers in de ‘bijzondere categorieën van werknemers’;
- een beoordeling en prioritering van de risico’s;
- een plan van aanpak waarin de werkgever aangeeft welke maatregelen wanneer en door wie worden genomen;
- aandacht voor hoe werknemers de preventiemedewerker of een arbodeskundige (bedrijfsarts, arbeidshygiënist, veiligheidskundige of arbeids- en organisatiedeskundige) kunnen bereiken.
Plan van aanpak
Onderdeel van de RI&E is dus het plan van aanpak. In het plan van aanpak staat:
- welke maatregelen de werkgever gaat nemen om de geïnventariseerde risico’s aan te pakken;
- binnen welke termijn deze maatregelen zijn uitgevoerd;
- wie binnen het bedrijf hiervoor verantwoordelijk is.
Het plan van aanpak is een verplicht onderdeel van de RI&E. Een RI&E is dus niet compleet zonder plan van aanpak. De Nederlandse Arbeidsinspectie zal naar het plan van aanpak vragen bij een bezoek.
Voorbeelden van onderwerpen die in de RI&E kunnen voorkomen:
- Is er een kans dat de werknemers te maken krijgen met (seksueel) grensoverschrijdend gedrag of agressie en geweld?
- Kan beeldschermwerk de gezondheid van de werknemers beïnvloeden? Hoeveel beeldschermwerk doen de werknemers per dag en welke risico’s brengt dit met zich mee?
- Hoe groot is de fysieke belasting van werknemers? Is er sprake van een kans op onderbelasting?
- Zijn er gevaarlijke stoffen aanwezig die de gezondheid/veiligheid kunnen schaden? Zo ja, welke? Is er sprake van blootstelling aan deze stoffen en zo ja, hoeveel? De praktische zelfinspectietools van de Nederlandse Arbeidsinspectie maken het mogelijk om deze zaken zelf alvast te checken.
- Kan het lawaai op de werkvloer leiden tot een gevaarlijke of ongezonde situatie?
- Heeft het bedrijf de geschikte arbeidsmiddelen, zoals gereedschap of machines?