In Nederland wordt jaarlijks een groot aantal werknemers ziek of raakt arbeidsongeschikt door hun werk. De raming is dat er jaarlijks zo’n 20.000 nieuwe gevallen van zo’n beroepsziekte zijn.

Klassiek voorbeelden zijn asbestose bij werknemers uit de vroegere asbestindustrie, vormen van kanker in de chemische industrie en de ‘schildersziekte’ door het werken met vluchtige organische stoffen. Ook gaat het om besmettelijke ziektes zoals Hepatitis of HIV bij medewerkers in de gezondheidszorg na een prik- of snijongeluk. Psychische aandoeningen, lawaaischade aan het gehoor en aandoeningen van spieren en gewrichten worden relatief het meest gemeld.

Vaak komt dit door (onnodig) onveilige of ongezonde arbeidsomstandigheden. Acute letsels en (chronische) ziektes kunnen het gevolg zijn. De arboregeling spreekt van een ‘beroepsziekte’ als een blessure of ziekte het gevolg is van ‘een belasting die in hoofdzaak het gevolg is van het werk of de werkomstandigheden’. Was de onveilige of ongezonde werkbelasting er niet geweest, dan was de blessure of beroepsziekte er niet geweest. Door preventie kunnen de meeste beroepsziekten worden voorkomen.

De lijst met beroepsziekten kan door zowel werkgever als preventiemedewerker geraadpleegd worden om aan preventie te doen.

Schade treft werknemers, maar ook werkgevers

Een beroepsziekte tast de gezondheid van werknemers aan. Naast gezondheidsschade, kunnen beroepsziekten ook andere gevolgen hebben, zoals productiviteitsverlies en de noodzaak tot aanpassing van de werkplek of functie. In het ergste geval wordt de werknemer arbeidsongeschikt. Daarnaast kan een beroepsziekte voor werknemers en werkgevers tot financiële schade en in bepaalde gevallen tot forse juridische claims leiden.

Melden  

De arbodienst of bedrijfsarts die een beroepsziekte constateert, is wettelijk verplicht deze te melden bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB). Hoe meer artsen beroepsziekten melden, hoe vollediger het overzicht. Ook nieuwe beroepsziekten kunnen hiermee worden opgespoord. Artsen kunnen beroepsziekten en arbeidsgebonden aandoeningen eenvoudig digitaal melden. In het basiscontract is opgenomen dat bedrijfsartsen hier tijd aan moeten kunnen besteden. Het niet melden van een beroepsziekte wordt door de Inspectie SZW gezien als een overtreding van de Arbowet. Er kan dan aan de bedrijfsarts een boete worden opgelegd.

Verwijzen

Artsen kunnen medewerkers met complexe arbeidsgebonden aandoeningen verwijzen naar een gespecialiseerde polikliniek voor werkgerelateerde aandoeningen.

Nederlands Centrum voor Beroepsziekten

Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) is een landelijk kennisinstituut voor arboprofessionals, in het bijzonder bedrijfsartsen. Werkgevers en werknemers(organisaties), overheid en beleidsmakers maken in voorkomende gevallen ook gebruik van de kennis van het NCvB.

Het Centrum registreert en signaleert beroepsziekten via het nationale melding- en registratiesysteem en specifieke peilstations. De website van het NCvB geeft informatie over beroepsziekten met ondermeer cijfers, documentatie, diagnostiek, signalen en nieuws. Verder is er informatie over risicofactoren, branches en beroepen, en kunnen beroepsziekten digitaal door bedrijfsartsen en arbodiensten worden gemeld.

Ga voor meer informatie naar de website van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten.