Persoonlijke beschermingsmiddelen

Beschikbaarheid van Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)

In de context van de dreiging van Covid-19 zijn persoonlijke beschermingsmiddelen van cruciaal belang voor gezondheidswerkers, eerstehulpverleners en ander personeel dat betrokken is bij de inspanningen om het virus in te perken en de verdere verspreiding ervan te voorkomen. De beschikbaarheid van persoonlijke beschermingsmiddelen voor de zorg wordt via het Ministerie van VWS gecoördineerd en gemonitord.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Er zijn verschillende producten op de markt die bescherming bieden. De vraag voor welke bescherming het bedoeld is, bepaalt om wat voor soort product het gaat: bescherming van jezelf/de werknemer of bescherming van een ander. Afhankelijk van de beoogde bescherming kan het gaan om:

1. Persoonlijk beschermingsmiddel

Een persoonlijk beschermingsmiddel wordt door een persoon gedragen en beschermt de drager van het persoonlijk beschermingsmiddel tegen een gevaar van buiten. Een persoonlijk beschermingsmiddel vormt een barrière tussen het gevaar en de persoon. Een persoonlijk beschermingsmiddel biedt alleen bescherming tegen de gevaren die de fabrikant aangeeft, en als het persoonlijk beschermingsmiddel volgens de instructies wordt gebruikt. Voor een nadere uitleg over de eisen waaraan een persoonlijk beschermingsmiddel moet voldoen zie verderop in deze tekst.

2. Medisch hulpmiddel

Een medisch hulpmiddel tegen een biologisch agens wordt door een persoon gedragen en beschermt de omgeving/anderen tegen mogelijke besmetting door de drager van het medisch hulpmiddel. Ook hier geldt dat het belangrijk is zich ervan te vergewissen of de beoogde bescherming overeenkomt met de claim van de fabrikant en dat het product wordt gebruikt overeenkomstig de instructies van de fabrikant.

  • Persoonlijke beschermingsmiddelen moeten volgens de instructies gebruikt worden.
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen moeten voldoen aan essentiële gezondheids- en veiligheidseisen die in de wet zijn vastgelegd.
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen moeten een CE-markering hebben.

Eisen die aan persoonlijke beschermingsmiddelen worden gesteld

Wegwerp- en herbruikbare gezichtsmaskers die bescherming bieden tegen fijne stofdeeltjes, wegwerp- en herbruikbare overalls, handschoenen en oogbescherming, die worden gebruikt ter bescherming tegen en preventie van schadelijke biologische agentia zoals virussen, zijn persoonlijke beschermingsmiddelen en vallen binnen het toepassingsgebied van Verordening (EU) 2016/425.

Verordening (EU) 2016/425 geeft de voorschriften voor het ontwerp, de vervaardiging en het in de Europese Unie in de handel brengen van PBM. In Nederland is dit in het Warenwetbesluit persoonlijke beschermingsmiddelen 2018 vastgelegd.

Persoonlijke beschermingsmiddelen moeten voldoen aan essentiële veiligheids- en gezondheidseisen die zijn gebaseerd op een indeling van persoonlijke beschermingsmiddelen naargelang van het risico waartegen zij de gebruikers ervan beogen te beschermen. Persoonlijke beschermingsmiddelen die daaraan voldoen kunnen vrij circuleren op de gehele interne markt en de lidstaten mogen geen aanvullende en afwijkende voorschriften voor de productie en het op de markt brengen van dergelijke producten invoeren.

Persoonlijke beschermingsmiddelen die zijn bedoeld om bescherming te bieden tegen schadelijke biologische agentia, zoals virussen, zijn in bijlage I bij Verordening (EU) 2016/425 opgenomen in categorie III, die uitsluitend de risico’s omvat die “zeer ernstige gevolgen kunnen hebben, zoals overlijden of onomkeerbare schade aan de gezondheid”.

In artikel 19 van Verordening (EU) 2016/425 zijn de specifieke conformiteits¬beoordelings-procedures voor de verschillende categorieën persoonlijke beschermingsmiddelen vastgesteld. Overeenkomstig dit artikel moeten persoonlijke beschermingsmiddelen van categorie III, zoals die zijn ontworpen om bescherming te bieden tegen schadelijke biologische agentia, worden onderworpen aan een specifieke combinatie van conformiteits-beoordelingsprocedures, die respectievelijk in de bijlagen V, VII en VIII van die verordening zijn beschreven. Elk van de verschillende conformiteitsbeoordelingsprocedures die kunnen worden toegepast, vereist de verplichte betrokkenheid van een derde conformiteitsbeoordelingsinstantie.

Normen

Normen voor persoonlijke beschermingsmiddelen en medische hulpmiddelen zijn vrij beschikbaar via de website van de NEN.

Gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen

Het persoonlijk beschermingsmiddel geeft alleen bescherming als het volgens de instructie van de fabrikant gebruikt wordt. Het gebruik van beschermingsmiddelen is de laatste stap in de arbeidshygiënische strategie. Als het wegnemen van het gevaar bij de bron niet kan, en als collectieve en individuele maatregelen het gevaar onvoldoende wegnemen, moeten persoonlijke beschermingsmiddelen gebruikt worden. Zie meer informatie onder arbeidshygiënische strategie.