Vanaf 20 januari 2027 is de Europese Machineverordening van kracht. Fabrikanten, importeurs en distributeurs krijgen dan te maken met strengere en uniforme eisen aan machines die zij in de handel brengen. Het nieuwe Warenwetbesluit machines 2026 regelt de nationale uitvoering van de Machineverordening. Denk daarbij aan hoe deze regels in Nederland worden gehandhaafd.
Naast de nationale handhaving bevat het Warenwetbesluit machines 2026 ook verbodsbepalingen en regels voor de aanwijzing van conformiteitsbeoordelingsinstanties (CBI’s). CBI’s kunnen vanaf 17 september 2026 al officieel worden aangewezen door de Nederlandse Arbeidsinspectie.
Van Machinerichtlijn naar Machineverordening
De Machineverordening vervangt de huidige Machinerichtlijn. In de Machineverordening staan essentiële veiligheids- en gezondheidseisen waaraan machines moeten voldoen, zodat de interactie tussen mens en machine gewaarborgd is. Deze regels zijn gericht op machinefabrikanten, importeurs, distributeurs en conformiteitsbeoordelingsinstanties (CBI’s).
Wat verandert er door de nieuwe Machineverordening?
De Machineverordening introduceert in de hele Europese Unie dezelfde veiligheids- en gezondheidseisen waaraan machines moet voldoen. Daardoor zijn er geen verschillen in uitleg over regelgeving tussen lidstaten. Het zal de export voor de Nederlandse machine-industrie makkelijker maken. De verordening biedt daarmee duidelijkheid en uniformiteit en vergemakkelijkt de EU-export door Nederlandse machinefabrikanten.
De belangrijkste veranderingen zijn:
- Fabrikanten moeten bij het veiligheidsontwerp van machines rekening houden met cybersecurity, kunstmatige intelligentie (AI) en softwarebeveiliging. Hiervoor gelden strenge eisen, bijvoorbeeld voor de broncode.
- Documentatie, zoals een handleiding, mag voortaan digitaal worden meegeleverd, bijvoorbeeld via een QR-code.
- Het verduidelijkt de reikwijdte en definities.
- Het introduceert verplichtingen voor importeurs en distributeurs.
- Nieuwe regels dekken digitale risico’s, nieuwe technologieën en software.
Minder regeldruk door digitale logboeken
Vanaf 20 januari 2027 is er een vrije keuze tussen een papieren of digitaal logboek. Vanaf die datum is een fysiek exemplaar van het liftenboek, kranenboek of hijs- en hefwerktuigenboek op locatie niet langer verplicht. Een verwijzing naar een op afstand beschikbare, vrij toegankelijke digitale versie van het logboek en de bijbehorende certificaten volstaat dan.
Het Warenwetbesluit machines 2026 is gepubliceerd in Staatsblad 2026, 261. Bekijk ook de Europese Machineverordening.