WIA staat voor Wet werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen. De wet is een nieuwe versie van de WAO (Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering). Voor iedereen die vóór de invoering van de WIA met de WAO te maken had, blijft de WAO van kracht. Het uitgangspunt van de WIA is dat mensen zo veel mogelijk deelnemen aan het arbeidsproces. Daarbij wordt vooral gekeken naar wat nog wel kan en niet naar wat niet meer kan.

Kortdurend ziekteverzuim

IVA en WGA

De WIA bestaat uit 2 regelingen:

  • De IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) is een uitkering voor werknemers die naar verwachting nauwelijks of geen inkomen kunnen verdienen vanwege hun ziekte of gebrek.
  • De WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) vult het inkomen aan als werknemers gedeeltelijk arbeidsgeschikt zijn. De arbeidsongeschiktheid wordt altijd beoordeeld op de aanwezigheid van een structurele vorm van ziekte of gebrek.

Werken loont

De WIA verlangt dat mensen naar vermogen werken en dat blijven of gaan doen. Dit heet: het verdienvermogen benutten. Lukt dit niet helemaal, dan kan een WIA-uitkering het verlies aan inkomsten compenseren. Het UWV gaat er in principe wel vanuit dat een WIA-uitkering van tijdelijke aard is.

Wanneer krijgen werknemers een uitkering?

  • Werknemers krijgen een WIA-uitkering als ze volgens het UWV meer dan 35% arbeidsongeschikt zijn, door een gebrek of ziekte, structureel van aard.
  • De hoogte van de uitkering is afhankelijk van het arbeidsongeschiktheidspercentage. 
  • Als werknemers minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn, dan krijgen ze geen WIA-uitkering. 

Bij ziekte mag een werknemer niet ontslagen worden. De werkgever heeft de plicht om bij een structurele beperking ander werk aan te bieden. De betreffende werknemer heeft de plicht om hierbij naar vermogen mee te werken en om dit werk te accepteren als het voor hem ‘passend’ is. De werkgever kan ook helpen om de werknemer aan een baan bij een ander bedrijf te helpen. Lukt het toch niet om (weer) aan het werk te gaan, dan mag de werknemer uiteindelijk wel ontslagen worden. De werknemer krijgt dan mogelijk een WW- of een bijstandsuitkering.

Als een werknemer meer dan 35% arbeidsongeschikt is, dan gelden de volgende regelingen:

  • Gedeeltelijk arbeidsgeschikt – Als de werknemer tussen de 20% en 65% van zijn oude loon kan verdienen, is hij gedeeltelijk arbeidsgeschikt. Hij kan dan nog gedeeltelijk werken. De WGA-uitkering die hij dan krijgt, is een aanvulling op zijn loon. 
  • Volledig arbeidsongeschikt met kans op herstel – Kan de werknemer op dit moment minder dan 20% van het oude loon verdienen, maar is er een kans dat hij herstelt? Dan is hij volledig arbeidsongeschikt met kans op herstel. De werknemer krijgt dan ook een WGA-uitkering.
  • Volledig en duurzaam arbeidsongeschikt – Kan een werknemer minder dan 20% van zijn oude loon verdienen en is de kans dat hij herstelt heel klein? Dan is hij volledig en duurzaam arbeidsongeschikt. Hij krijgt dan een IVA-uitkering.
  • Binnen 91 weken na ziekmelding vraagt de werknemer een WIA-uitkering aan.
  • Het recht op een WIA-uitkering begint als de medewerker 104 weken (bijna 2 jaar) na de eerste ziektedag nog steeds inkomstenverlies dreigt te lijden, omdat hij zijn werk niet kan doen en re-integratie of ander werk of bij een andere werkgever niet mogelijk bleek.

Hoe groot is de WGA-uitkering?

Welke WGA-uitkering een werknemer krijgt, hangt af van zijn situatie. Bijvoorbeeld hoeveel hij verdiend heeft voordat hij ziek werd. Ook als een werknemer zich niet genoeg inspant om weer aan het werk te komen, kan dat gevolgen hebben voor de hoogte van zijn uitkering. Er zijn drie soorten uitkeringen mogelijk:

  • loongerelateerde uitkering;
  • loonaanvullingsuitkering;
  • vervolguitkering.

In dit schema staat beschreven waar werknemers recht op hebben.

Wanneer geen WIA?

De wet verlangt dat werkgevers en werknemers er samen voor zorgen dat de gedeeltelijk arbeidsgeschikte werknemer zijn werk weer hervat. Als het UWV beoordeelt dat er te weinig is gedaan aan de re-integratie, dan kan de WIA-uitkering geweigerd worden. In dat geval moet de werkgever het loon doorbetalen (maximaal een jaar langer).

Doorgaan met re-integratie

Als een werknemer een WGA-uitkering krijgt, betekent dat niet dat de re-integratie stopt. Ook dan is het de bedoeling dat werknemers samen met het UWV proberen weer zo veel mogelijk aan het werk te komen.