Werkplaatsnormen

Deze hoofdrubriek bevat 3 rubrieken:

Werknemers in Nederland hebben recht op een veilige en gezonde werkplek. Slecht ingerichte werkplekken kunnen leiden tot gezondheidsklachten en ongevallen. Normen voor de inrichting van een werkplek moeten ervoor zorgen dat de werkgever de juiste werkplek kan aanbieden.

Werkplaatsnormen

Wat zijn werkplaatsnormen?

De belangrijkste normen voor de inrichting van een werkplek op kantoor zijn:

  • minimaal vier vierkante meter per werknemer;
  • één vierkante meter voor een plat beeldscherm;
  • twee vierkante meter voor een ander type beeldscherm;
  • minimaal één vierkante meter voor lees- en schrijfwerk;
  • minimaal één vierkante meter voor het uitleggen van tekeningen;
  • één vierkante meter voor een vrijstaande of verrijdbare ladekast;
  • voor een vergaderruimte geldt minimaal twee vierkante meter per persoon.

Hoe worden werkplaatsnormen bepaald?

Het aantal vierkante meters voor een afdeling is een optelsom van het aantal personen, de werkzaamheden en de apparatuur die voor het werk nodig is. Voor kantoorwerkzaamheden is dat makkelijker vast te leggen dan voor de inrichting van een werkplek in een fabriek. Dit soort werkplekken kan door de aard van de productie aanzienlijk verschillen, wat gevolgen kan hebben voor het toepassen van de normen voor de inrichting van een werkplek. Het is, zoals bijna altijd met arbeidsomstandigheden, een kwestie van maatwerk. 

Wetten en regels over werkplaatsnormen

Artikel 3.19 van het Arbobesluit vormt de wettelijke basis voor de minimale afmetingen van kantoorwerkplekken. Artikel 3.19 stelt het volgende:

  • De afmetingen en het luchtvolume van de arbeidsplaats zijn zodanig dat de werknemer zonder gevaar voor de veiligheid, de gezondheid of het welzijn zijn arbeid kan verrichten.
  • De afmetingen van de arbeidsplaats zijn zodanig dat de werknemer bij het verrichten van zijn arbeid over voldoende bewegingsruimte beschikt.
  • Indien in verband met de aard van de arbeid niet aan het tweede lid kan worden voldaan, is in de nabijheid een andere open of besloten ruimte met voldoende bewegingsvrijheid voor de betrokken werknemers beschikbaar.

Arbobesluit

Het Arbobesluit geeft ook voorschriften voor aspecten zoals verlichting, zonwering, temperatuur en de hoeveelheid frisse lucht. Apparatuur moet aan veiligheidsnormen voldoen, maar ook zodanig zijn opgesteld dat de veiligheid niet in het gedrang komt. Er zijn verschillende artikelen in het Arbobesluit beschikbaar die uitspraken doen over werkplaatsen:

Aandachtspunten bij het bepalen van een werkplaats

  • Hygiëne is een belangrijk onderdeel van de aandachtspunten voor de inrichting van de werkplek. Vloeren moeten vrij zijn van oneffenheden en gevaarlijke hellingen. Net als muren en plafonds, dienen ze eveneens hygiënisch te zijn en eenvoudig schoon te maken.
  • Ook veiligheid is een belangrijk punt. Iedereen moet zijn werk makkelijk kunnen bereiken en vooral snel kunnen verlaten in geval van nood. Er moeten voldoende brandblussers zijn en vluchtwegen en nooduitgangen moeten herkenbaar zijn en vrij van obstakels.
  • Er moet een goed functionerende noodverlichting zijn.
  • Er moeten speciale ruimten zijn waar werknemers buiten de sfeer van het werk even kunnen pauzeren. Er gelden speciale eisen voor toiletten, was- en kleedruimten en douchegelegenheid. 
  • Het meubilair moet ergonomisch verantwoord zijn. Dat wil zeggen: goed zijn afgestemd op het werk en de mensen die er gebruik van maken. Zo moet er voldoende ruimte voor de voeten en de benen zijn.
  • Er moet voldoende ruimte zijn om te kunnen bewegen, deuren en kasten te openen etc. 
  • Verblinding en spiegeling op de werkplek moeten worden voorkomen.
  • Voor een aantal branches gelden voor de normen voor de inrichting van een werkplek aanvullende eisen die in het Arbobesluit zijn opgenomen. Onder andere voor de bouw, winningindustrie en vervoer.
  • De inrichting van de werkplek komt aan de orde in de RI&E.

Zie ook