Werkdruk in kaart brengen

Werken aan werkdruk begint in de organisatie echter niet bij het kiezen van maatregelen, maar met het vaststellen van de problemen die er zijn.

Iedere organisatie zal zelf moeten onderzoeken wat en in welke situatie de bronnen voor werkdruk zijn. Vervolgens kunnen daarbij passende maatregelen gezocht worden. Het is raadzaam om eerst in de eigen arbocatalogus te kijken wat daarin staat opgenomen over werkdruk. Vervolgens kunnen de onderstaande bronnen van dienst zijn:

  • Inspectie SZW – De Inspectie SZW heeft voor het in kaart brengen van werkdruk twee instrumenten ontwikkeld: de signaleringsmethoden werkdruk om de werkdruk te beschrijven en de vragenlijst werkdruk die helpt bij het bedenken van maatregelen tegen werkdruk.
  • Preventie Leidraad – Ontwikkeld in opdracht van de Commissie het Werkend Perspectief. De Preventie Leidraad bestaat uit twee delen: een gespreksprotocol en een stappenplan om de oplossingen voor gesignaleerde problemen met de hele afdeling uit te werken en te verankeren in de organisatie.
  • WAI – De Work Ability Index is een vragenlijst die meet hoe werknemers lichamelijk en geestelijk in staat zijn hun werk te doen (workability). De WAI is onderdeel van een breed concept van werkvermogen. Het concept levert een bijdrage aan de duurzame inzetbaarheid van werknemers door het werkvermogen in kaart te brengen.
  • WEB-model - Het Werkstressoren Energiebronnen Burnout-model (WEB-model) gaat ervan uit dat iedere beroepsgroep zijn eigen specifieke stressfactoren heeft. Het WEB-model deelt de aspecten van het werk op in twee groepen: werkstressoren (aspecten van het werk die voor stress zorgen, zoals werkdruk of conflicten) en energiebronnen (aspecten van het werk die juist energie geven, zoals goed contact met collega’s, leuk werk en veel sturingsmogelijkheden.)   
  • Quick Scan Werkdruk – Instrument waarmee werkdruk goed in kaart wordt gebracht en waarbij de individuele resultaten met normgroepen kunnen worden vergeleken. De vragenlijst is via internet beschikbaar en laat na het invullen direct resultaten zien.   
  • VBBA - De Vragenlijst Beleving en Beoordeling van de Arbeid (VBBA) wordt veel gebruikt door arbodiensten en rechtstreeks door organisaties zelf om, naast werkdruk, een groot aantal andere onderwerpen te meten die relevant zijn voor de werkbeleving. Vanaf 2012 is de VBBA 2.0 standaard en kan worden aangevraagd bij de SKB. Organisaties kunnen hiermee onderzoeksresultaten vergelijken met gedetailleerde benchmarks. 
  • TNO Nova Weba – Door TNO ontwikkeld om medewerkers meer invloed te geven op het werk. De vragenlijst meet werkdruk met dezelfde vragen als de VBBA, maar kijkt daarnaast nadrukkelijk naar de organisatie van het werk. 
  • InternetSpiegel - De InternetSpiegel van TNS NIPO wordt veel gebruikt door overheidsinstanties. Net als bij de VBBA komen naast werkdruk ook andere onderwerpen aan bod. De InternetSpiegel kan grotendeels zelf worden ingericht via de internetsite. 
  • IWS Medewerker Monitor  - De Medewerker Monitor van het Instituut Werk en Stress is gebaseerd op het bekende Werkstressoren Energiebronnen Burnout-model. De monitor brengt werkdruk in kaart, maar relateert dit ook aan energiebronnen en stressoren binnen een organisatie. Ook gevolgen, als ziekteverzuim en tevredenheid, worden in kaart gebracht.