Ondernemingen met 50 of meer medewerkers zijn verplicht een ondernemingsraad (OR) in te stellen. Een van de taken van een OR is het meebeslissen over regelingen voor goede arbeidsomstandigheden voor de medewerkers.

Wat is een ondernemingsraad?

Een ondernemingsraad bestaat uit werknemers uit het bedrijf die namens het personeel overleg voeren met de bestuurder van de organisatie (doorgaans de directeur). 

Een OR heeft een aantal rechten:

  • Recht op informatie – De OR heeft het recht op alle informatie die voor de vervulling van zijn taak nodig is. Minimaal twee keer per jaar vindt een overlegvergadering plaats over de algemene gang van zaken van de onderneming. 
  • Adviesrecht – Voor belangrijke financiële, economische en organisatorische besluiten moet de bestuurder advies vragen aan de OR. Het advies is niet bindend, maar moet wel serieus genomen worden. Als het advies genegeerd wordt, moet dat schriftelijk gemotiveerd worden.
  • Instemmingsrecht – Voor besluiten die betrekking hebben op personele regelingen moet de bestuurder instemming vragen. Als de OR niet akkoord gaat, mag de bestuurder de regeling niet uitvoeren. Doet hij dat toch, dan kan de OR de nietigheid van het besluit inroepen en zo nodig naar de kantonrechter stappen.
  • Initiatiefrecht – De OR kan ook zelf met voorstellen komen waarvan hij denkt dat dit goed is voor de organisatie en/of de medewerkers.

Personeelsvertegenwoordiging

Bedrijven met minder dan 50 medewerkers kunnen een personeelsvertegenwoordiging (PVT) installeren. Dit is alleen verplicht als de meerderheid van de medewerkers daarom vraagt. Ook een PVT heeft instemmingsrecht, adviesrecht en recht op informatie.

Arbeidsomstandigheden en de OR

Besluiten over de arbeidsomstandigheden vallen onder het instemmingsrecht en zullen dus altijd goedkeuring moeten krijgen van de ondernemingsraad (of personeelsvertegenwoordiging). Het gaat hier bijvoorbeeld om:

De werkgever moet ook erin toestemmen dat leden van de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging:

  • overleg voeren met de bedrijfsarts en andere arbeidsdeskundigen;
  • contact hebben met de Inspectie SZW tijdens het bezoek aan het bedrijf zonder de aanwezigheid van anderen;
  • de Inspectie SZW vergezellen tijdens zijn bezoek aan het bedrijf (mits dit de taakuitoefening niet belemmert);
  • vergaderen tijdens werktijd.

Aandachtspunten

Om de samenwerking tussen bestuurder en OR/PVT te bevorderen zijn de volgende aandachtspunten van belang:

  • Maak duidelijke afspraken over het hoe en waarom van de medezeggenschap in het bedrijf. Dan kent iedereen de spelregels.
  • Maak ook duidelijke afspraken over het indienen van wijzigingsvoorstellen die advies of instemming moeten krijgen. Spreek een duidelijke termijn af, zodat de OR genoeg tijd heeft om zich te beraden.
  • Zorg voor een vaste agenda waarop de OR met de bestuurder om de tafel gaat zitten.

Zie ook