Maatregelen voor een gezonde en veilige nachtdienst

Het nemen van de juiste maatregelen helpt om risico’s zo veel mogelijk te voorkomen. Zowel de werkgever als de werknemer kunnen hiermee aan de slag.

Maatregelen nachtdienst

Maatregelen voor de werknemer

Iedere werknemer die voor de eerste keer nachtarbeid gaat verrichten wordt in de gelegenheid gesteld om vóór de aanvang van de dienst een arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) te ondergaan.

  • Begin goed uitgerust aan de nachtdienst. Maak bijvoorbeeld thuis goede afspraken met je partner of anderen die huishoudelijke en verzorgende taken kunnen overnemen. Niet alleen tijdens, maar ook al voor en na de nachtdienst.  
  • Neem tijdens de dienst om de twee á drie uur een pauze of neem, als de dienst dat toelaat, een korte slaappauze.
  • Blijf gezond leven, ook al geven nachtdiensten extra werkbelasting. Dus ga niet meer roken of drinken, blijf goed eten en ga niet snacken.
  • Kijk waar mogelijke stress of slaapproblemen vandaan komen.
  • Praat met leidinggevenden wanneer ondanks alle goede maatregelen stress, slaapproblemen of andere gezondheidsklachten blijven aanhouden. Samen kan gekeken worden naar een oplossing door bijvoorbeeld een andere (dag)functie te vinden binnen het bedrijf.

Maatregelen voor de werkgever

  • Zorg voor goede roosters. Deskundigen kunnen adviseren bij het opstellen hiervan.  
  • Houd rekening met de werknemers. Nachtdiensten gaan bijvoorbeeld zwaarder wegen naarmate de werknemer ouder wordt, dus voer een ‘leeftijdsbewust beleid’.
  • Ga uit van een kortcyclisch en voorwaarts roterend rooster. Dat betekent dat het aantal achtereenvolgende nachtdiensten beperkt blijft.
    -    ‘Voorwaarts roterend’ betekent ‘met de klok mee’. Dus bijvoorbeeld eerst twee ochtenddiensten, dan twee avonddiensten en tenslotte twee nachtdiensten. Dit geeft wat extra rusttijd bij de overgang van de ene dienst naar de andere. En dan een goede uitrustperiode van bijvoorbeeld vier dagen.
  • Ook is het belangrijk dat diensten niet langer duren dan 8 uur duren. De kans op ongevallen neemt toe als de dienst langer duurt dan 9 uur (zie het rapport 'Licht op de nacht' (2011) van de FNV).
  • Zorg voor voldoende personeel, zodat het overnemen van nachtdiensten alleen bij hoge uitzondering nodig is.
  • Laat het werken in nachtdiensten een regelmatig terugkerend onderwerp zijn bij functioneringsgesprekken. Luister daarbij goed naar de ervaringen van de werknemers. Als een werknemer aangeeft de nachtdiensten (te) zwaar te vinden, bespreek dan ook (bij)scholingsmogelijkheden en eventuele andere (dag)functies.