Tijd- en plaatsonafhankelijk werken

Veel werknemers werken niet op een vaste locatie of op vaste tijden. De mate waarin plaats- en tijdsonafhankelijk werken (flexibel werken) mogelijk is, is per organisatie anders. Werkgevers en werknemers maken daar samen afspraken over. In hoofdstuk 1, afdeling 10 van het Arbobesluit zijn een aantal richtlijnen beschreven voor tijd- en plaatsonafhankelijk werken.

Belangrijk is dat de richtlijnen voor fysieke belasting (afdeling 1 van hoofdstuk 5) en beeldschermwerk (afdeling 2 van hoofdstuk 5) ook van toepassing zijn op tijd- en plaatsonafhankelijk werken. Dit betekent:

  • De arbeid wordt zodanig georganiseerd, de arbeidsplaats wordt zodanig ingericht, een zodanige productie- en werkmethode wordt toegepast of zodanige hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen, worden gebruikt, dat de fysieke belasting geen gevaren met zich kan brengen voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemer.
  • Tenzij dit redelijkerwijs niet kan worden gevergd worden werkplekken ingericht volgens de ergonomische beginselen.
  • De risico’s van de arbeidsplaats moeten worden opgenomen in de RI&E.
  • De arbeid aan een beeldscherm is zodanig georganiseerd dat deze arbeid op gezette tijden wordt afgewisseld door andersoortige arbeid of door een rusttijd, zodanig dat de belasting van het verrichten van de arbeid aan een beeldscherm wordt verlicht.

Verder stelt het Arbobesluit nog een aantal specifieke richtlijnen voor plaatsonafhankelijke arbeid. Zo zijn er richtlijnen voor het werken met gevaarlijke stoffen en voor het gebruik van benodigde arbeidsmiddelen. Daarnaast moet een werkplek ter beschikking gesteld worden indien de werknemer plaatsonafhankelijke arbeid verricht in de eigen woning en zelf niet over een werkplek beschikt. Ook dient een werknemer in het geval van een arbeidsongeval deze mee te delen aan de werkgever.  

Lees meer details over deze richtlijnen in het Arbobesluit, hoofdstuk afdeling 10.

Lees ook de wet flexibel werken voor regelgeving op het gebied van aanpassing van de arbeidsduur, arbeidsplaats en werktijd.

Ontwikkeling plaats- en tijdsonafhankelijk werken

Een wezenlijk gevolg van plaats- en tijdsonafhankelijke arbeid is dat de werkgever minder toezicht heeft op hoe en waar de medewerkers van de onderneming werken. Voor werkgevers wordt het belangrijker om werknemers vooraf te informeren over gevaarlijke en ongezonde situaties.

De verplichting van de werknemer om op de arbeidsplaats te zorgen voor zijn eigen veiligheid en gezondheid en die van andere betrokken personen, wordt belangrijker (Artikel 11 van de Arbowet). Het is mogelijk dat bij de verdere ontwikkeling van het flexibele werken steeds meer nadruk komt te liggen op de eigen verantwoordelijkheid van de werknemer.

Handreiking Het Nieuwe Werken

Er is een handreiking gemaakt om werkgevers te begeleiden als zij plaats- en tijdsonafhankelijk willen gaan werken. Hierin wordt aandacht besteed aan zaken als:

  • de zorg voor goede arbeidsomstandigheden;
  • mogelijke gevolgen voor de gezondheid van de medewerkers;
  • de thuiswerkplek;
  • het vormgeven van de zorgplicht in het kader van plaats- en tijdsonafhankelijk werken.

Deze handreiking is online beschikbaar.

Voor richtlijnen voor tijd- en plaatsonafhankelijk werken voor leidinggevenden, medewerkers en bedrijfsvoeringspecialisten van rijksorganisaties, zie de Handreiking Tijd Plaats- en Apparaatonafhankelijk Werken 2016 (TPAW).