De wet schrijft voor dat een werkgever dient te zorgen voor veilige, gezonde en prettige arbeidsomstandigheden in het bedrijf. Een arbomanagementsysteem helpt om op planmatige wijze de doelstellingen op arbogebied te realiseren.

RI&E

Samenhangend beleid

De Arbowet verplicht werkgevers op een gestructureerde wijze aandacht te besteden aan de arbeidsomstandigheden binnen het bedrijf (arbomanagement). Dat betekent dat zij een samenhangend beleid moeten voeren dat gericht is op de veiligheid, gezondheid en welzijn van hun werknemers.

De Arbowet kent geen verplichting tot het hebben van een managementsysteem. De Arbowet bevat wél een aantal verplichtingen die deel kunnen uitmaken van een managementsysteem, zoals het maken van een RI&E, het opstellen van een Plan van Aanpak en het verstrekken van voorlichting en onderricht. Daarbij moet een werkgever geregeld toetsen of het beleid en maatregelen het juiste effect hebben of dat misschien aanpassingen nodig zijn.

Redenen voor een arbomanagementsysteem

Een arbomanagementsysteem is nodig voor:

  • gezondheidsbevordering
  • bevorderen duurzame inzetbaarheid
  • tegengaan gezondheidsrisico’s en beperkingen
  • voorkomen bedrijfsongevallen
  • terugdringen van verzuim
  • terugdringen arbeidsongeschiktheid

Twee principes

Arbomanagementsystemen zijn gebaseerd op twee principes: de procesgerichte benadering en de Deming-cirkel of PDCA-cyclus.

Procesgerichte benadering

Bedrijfsprocessen vormen het uitgangspunt bij de inrichting van het arbomanagementsysteem. Binnen de afzonderlijke bedrijfsprocessen wordt bekeken waar verbeteringen mogelijk zijn op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn.

Deming-cirkel (PDCA-cyclus)

De Deming-cirkel is een geordende methode om binnen processen voortdurend kwaliteitsverbeteringen aan te brengen. Het verloopt via vier elkaar opeenvolgende fasen: plan-do-check-act.

Planfase – Analyse van de situatie en maken van plannen om doelen te bereiken, inclusief vaststellen van de randvoorwaarden.

Do-fase – Uitvoeren van de plannen.

Check-fase – Toetsen en evalueren van de resultaten. De werkgever beoordeelt of aan de doelen en gestelde eisen is voldaan.

Act-fase – Corrigeren van de plannen en indien noodzakelijk bijstellen. Daarvoor wordt weer een plan gemaakt, waarmee de Deming-cirkel rond is.

Normen

De belangrijkste normen en richtlijnen voor arbomanagementsystemen zijn:

NPR 5001 van NEN – Deze Nederlandse Praktijkrichtlijn is in 1997 door NEN gepubliceerd om organisaties te ondersteunen bij een arbosysteem. NPR5001 is echter geen eisenstellende norm.

VCA – De VCA is de Veiligheid en Gezondheid Checklist Aannemers. Deze checklist is bedoeld voor bedrijven die werkzaamheden verrichten met een verhoogd risico zoals een fabriek of werkplaats.

OHSAS 18001 – De Occupational Health and Safety Assessment is een internationale norm voor arbomanagementsystemen die ook gecertificeerd kan worden.