Het Actieplan Arbeidsveiligheid is eind december 2012 afgerond en was gericht op het verhogen van het veiligheidsbewustzijn en het bevorderen van veilig gedrag en cultuur op het werk. Aanleiding voor het plan was een stagnatie in de daling van het aantal arbeidsongevallen sinds 2005. Het doel van het plan was een vermindering van 25% van het aantal arbeidsongevallen bij de deelnemende bedrijven. Het Actieplan heeft gelopen van 2010 tot en met 2012.

Arbeidsveiligheid

De focus op het verbeteren van veiligheidsgedrag en -cultuur was een vervolg op de ontwikkeling van het arbobeleid dat zich vooral heeft gericht op regelgeving voor techniek (‘veiligere machines’) en voor de arbeidsorganisatie (RI&E, ‘betere werkinstructies/procedures’). Techniek en organisatie zijn daarentegen niet de enige factoren die zorgen voor een veilige werkomgeving: de menselijke factor is minstens zo bepalend voor de veiligheid. De focus op de menselijke factor is een logische stap in een historische ontwikkeling. Van een grote rol van de overheid en nadruk op gedetailleerde technische regelgeving in de jaren ’70, via een groeiende rol van Europa met een nadruk op de organisatie van arbeidsomstandigheden in de jaren ’80, naar een grote rol van sociale partners met gezamenlijke verantwoordelijkheid nu. Voorbeelden hiervan zijn de herziene Arbowet en Arbocatalogi.

Verbeteren van veiligheidsgedrag en -cultuur

Pilots uit het programma Versterking Arbeidsveiligheid (2003-2008) in de eerste fase hebben bewezen dat een aanpak, gericht op zowel veilig gedrag als een veilige cultuur, werkt. Tussen 2008 en 2009 is de kennis en ervaring die is opgedaan in het programma verder verspreidt in het MKB gedurende de tweede fase. Het Actieplan Arbeidsveiligheid is opgezet als derde fase om de lessen en de goede voorbeelden in risicosectoren en het MKB te verspreiden. Het aantal ongevallen nam gemiddeld met de helft af.  

Het accent van het Actieplan Arbeidsveiligheid lag op verschillende prioritaire sectoren waaronder transport en logistiek, bouw, horeca, metaal-elektro en landbouw. Er is voor deze sectoren gekozen vanwege het hoge risico op arbeidsongevallen.

Per sector is gekeken naar de grootste risico’s. Over alle sectoren heen ging het om de grootste fysieke arbeidsrisico’s zoals aanrijdingen, vallen van hoogte en werken met machines. Behalve op sectorniveau is ook gesegmenteerd naar risicogroepen binnen die sectoren: jongere en oudere werknemers, flexwerkers, laaggeschoolden en anderstaligen.

Afronding campagne

Het Actieplan heeft ingezet op de borging van arbeidsveiligheid in 2010 en daarna. In het Actieplan Arbeidsveiligheid zijn verschillende actielijnen uitgezet gericht op het ontwikkelen van kennis over de veiligheidscultuur en het verspreiden en toepassen van kennis over veiligheidscultuur.

In de loop van de campagne hebben meerdere sectoren interesse getoond in de mogelijkheden die de campagne bood om instrumenten te ontwikkelen in het kader van de verbetering van de veiligheidscultuur. Dat heeft ertoe geleid dat er een veelheid aan instrumenten is ontwikkeld die voor menig bedrijf inspiratie kunnen bieden. De instrumenten zijn namelijk niet per se branche gebonden. In de brochure van het Actieplan Arbeidsveiligheid worden alle instrumenten op een rijtje gezet.

Slotconferentie Actieplan Arbeidsveiligheid

Op 29 november 2012 heeft SZW een slotconferentie georganiseerd om de resultaten van de campagne te presenteren samen met alle betrokken partners. Tijdens deze conferentie is het stokje symbolisch overgedragen aan de branches. In samenwerking met SZW zijn verschillende tools en instrumenten ontwikkeld en nu is het de verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven daar voortvarend mee aan de slag te gaan. Hieronder zijn verschillende documenten van de slotconferentie terug te vinden zoals de presentatie en een filmpje van het evenement. 

Netwerkbijeenkomsten georganiseerd in het kader van de campagne

Het Actieplan Arbeidsveiligheid gaat ervan uit dat bedrijven zelf aan de slag gaan met het verbeteren van arbeidsveiligheid. Het Actieplan had hier een ondersteunende rol in door ondernemers bijvoorbeeld te faciliteren met instrumenten. Daarnaast organiseerde het Actieplan netwerkbijeenkomsten waarin arbeidsveiligheid centraal stond. Om geïnteresseerden in arbeidsveiligheid ook buiten de bijeenkomsten een platform te bieden waar ze kennis en ervaring met elkaar kunnen delen, werd de LinkedIn-groep Netwerk Arbeidsveiligheid opgericht.

Om een indruk te krijgen van wat er tijdens netwerkbijeenkomsten besproken werd, staan hiernaast enkele verslagen van eerder georganiseerde bijeenkomsten.

Zie ook