Webinars

Zittend kantoorwerk: inzicht in risico's en redding

Wanneer zit je te lang tijdens kantoorwerk? Wat zijn de gezondheidsrisico’s van lang zitten? Kan je iets aan die risico’s doen door te sporten? En welke maatregelen zijn effectief om het zitten (op kantoor of thuis) te verminderen? In een interactief webinar worden deze vragen over de gezondheidsrisico’s van langdurig zitten voor kantoormedewerkers beantwoord!


Speaker 1: Welkom allemaal bij het webinar zittend kantoorwerk inzicht in risico's en redding door Lidewij Renaud van TNO. Welkom Lidewij en fijn dat jullie allemaal in grote getalen aanwezig zijn. Ik ben Yasmine Abiadh en ik zit naast mijn collega Linh Vu. Ik zal haar even in beeld brengen en wij zijn namens het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid aanwezig als co-host van expert van vandaag. Dus, Lidewij wij zullen de vragen uit de chat bijhouden en zo veel mogelijk aan Lidewij Renaud voorleggen, zodat jullie eigenlijk met alle antwoorden weer naar huis gaan. Waarschijnlijk zitten jullie al thuis of op kantoor. De vragen worden op een aantal momenten tijdens het webinar behandeld en het webinar wordt ook opgenomen en na afloop ook gedeeld. Dus het kan allemaal teruggekeken worden. Dat is ook goed voor jullie om te weten. Dit webinar wordt georganiseerd vanuit de campagne de nationale beweegminuut die deze week is gelanceerd. Met deze campagne proberen we iedereen met een zittend beroep in Nederland te motiveren om meer te bewegen tijdens het werk. En het doel is om te beginnen met één minuut per dag om elf uur s Ochtends, en dat zo vaak mogelijk per dag te herhalen. Ik ga heel even iedereen toelaten. We organiseren deze week en volgende week in totaal vier webinairs om lichamelijke onderbelasting, of in andere woorden, eigenlijk te veel zitten tijdens het werk te belichten vanuit verschillende perspectieven en vandaag trapt expert Lidewij Renaud van TNO aan. En zij zal jullie bijpraten over wat de risico's zijn. Maar ook maatregelen om eigenlijk minder te gaan zitten tijdens je werk en meer te bewegen. Vergeet niet om je vragen in de chat te zetten. We hebben een chat functie. Daar kun je al je vragen kwijt en ik zal ondertussen iedereen toe blijven voegen aan het webinar en dan geef ik nu graag het woord aan Lidewij en dan hebben jullie geen last meer van de piepjes.


Speaker 2: Yes, dank je wel Yasmine en hartelijk dank voor de uitnodiging. Heel fijn, heel leuk om hier aanwezig te zijn. Online op dit webinar over de risico's van langdurig zitten en hoe je daar iets aan kan doen als jij kantoorwerk verricht. Dit alles dus naar aanleiding van de campagne van de beweegminuut die gister is gelanceerd. Dat is echt een fantastisch filmpje, maar daarover later meer. Ik ga naar de volgende slide, dacht ik, maar daar zit iets vertraging op mijn lijn, maar dat komt vast helemaal goed. Kort even iets over mezelf. Ik heb bewegingswetenschappen gestudeerd, ooit een tijd geleden en ben toen als ergonoom aan de slag en geweest bij verschillende Arbodiensten maar ook intern als Arbocoördinator. Ik heb veel gedaan op het gebied van fysieke belasting, maar ook op het gebied van fysieke onderbelasting. Dus inderdaad, dat zittende werk en ja, op kantoor komt dat zitten veel voor en dat heeft uiteindelijk dan ook geresulteerd in een promotieonderzoek wat ik naar zittend werk op kantoor heb gedaan. En vooral ook de oplossingen daarvoor en momenteel werk ik bij TNO, bij de unit healthy living, waar we onder andere onderzoek doen naar gezond en veilig werken. En bijvoorbeeld een heel gaaf project is nu het hybride werken. Daarover later ook nog een beetje meer. Wat ik dus vandaag ga doen, is eigenlijk, nou ja, in de komende 45 minuutjes zo ongeveer jullie wat vertellen over die risico's waar komen die nou vandaan? Die risico's van het langdurig zitten, maar ook vooral: hoe red je je hieruit? Wat kan je daaraan doen? En daarbij heb ik eigenlijk ook jullie input nodig. Het is een webinar dus ik ben, ik praat tegen een cameraatje tegen een laptop, ik weet niet wie jullie allemaal zijn, maar om daar toch een beetje een beeld van te krijgen heb ik de mentimeter, de good-old mentimeter, die wil ik graag inzetten. Hij komt straks nog een paar keer voorbij. De eerste vraag is een makkelijke vraag: wat voor werk doe je. Misschien, denk je, wat doet dat rare plaatje daarbij, van die panter dat komt omdat ik vroeger dierenverzorger wilde worden. Dat is niet helemaal gelukt, maar ik ben natuurlijk nu wel, in de Jungle terechtgekomen. Weliswaar de kantoor jungle en mijn beroep is dus nu projectleider en mijn vraag aan jou: wat is jouw beroep? Dus je kan alvast naar de mentimeter, mentimeter.com en daar kan je dan de code invullen en dan staat de vraag voor je klaar: wat voor werk doe je? En dan weet ik een beetje wat voor vlees ik in de kuip heb. Zeg maar, ik zie veel. Nou, het gaat wel heel snel. Makelaar, dat zag ik voorbijkomen onderzoeker zie ik voorbijkomen, Arbocöordinator oké, dus wel ook mensen, inderdaad. Het gaat voor mij iets te snel. Ik weet niet hoe dat bij jullie gaat, maar campagnestrateeg, oké, er zit er wat campagnestrategen bij, zie ik. Wat leuk om te zien, d'r zijn veel mensen vanuit de Arbowereld, zie ik inderdaad. Dus ergonoom, zoals ik vroeger ook deed, he, dan ben je juist bezig met voor verschillende bedrijven om te kijken hoe je dat zitten nou kan verminderen. Dus ik hoop ook voor een ergonoom en Arbocöordinatoren zeker een interessant verhaal te vertellen. Maar ook de gewone kantoormedewerker is helemaal welkom. We hebben allemaal tips en we gaan ook tips uitwisselen. Leuk om te zien. Teamleider, ik kan misschien ondertussen wel wat. Ja, dit is het wel zo'n beetje he mensen goed, dank, leuk om leuk om te zien wat voor vlees ik in de kuip heb. Ik ga weer even terug naar de presentatie en dan even kort over dat zitten, dat onderzoek, naar dat zitten. Hoe is dat nou begonnen eigenlijk. Want dat is een relatief nieuw veld, wat eigenlijk pas de laatste 20 tot tien jaar, ja, echt van de grond komt. En dan komt het ook goed van de grond, er wordt veel onderzoek naar gedaan en dat is eigenlijk heel anders dan het onderzoek naar fysieke belasting of naar sport eigenlijk. Als je kijkt naar het onderzoek naar sporten, dan weten we al heel lang: sporten is gezond. Sporten zorgt ervoor dat ongeveer ieder gezondheidsrisico dat er bestaat, wordt door sporten wel verminderd en dat weten we al heel lang. D'r zijn ook richtlijnen voor fysieke activiteit. D'r wordt geadviseerd. Ik zou d'r bijna een mentimeter vraag over kunnen stellen, maar dat doet niet hoor, maar d'r wordt geadviseerd. Een richtlijn is om iedere dag een half uur, matig tot intensief te bewegen en dus lekker te sporten, en dat is dus bevorderlijk voor de gezondheid. Maar op een gegeven moment zijn die onderzoekers gaan nadenken van joh, die dat halfuurtje op een dag, hé, als je nou zestien uur op een dag wakker bent en je gaat daar van een half uur sporten, is het dan niet zo dat de rest van die dag, dus de overige vijftien en een half uur, is dat dan niet van invloed op je gezondheid? Nou, en dat bleek dus wel zo te zijn, hé. Dus als je inderdaad een half uurtje zit, maar daarbij vele uren achter elkaar zit of sedentair gedrag vertoont hé, dus liggen op de bank, dat telt ook als zitten in dit geval. Ja, dan dan loop je dus gezondheidsrisico's. Ik zal nog heel kort even een kleine historie van het onderzoek, want het lijkt heel jong, dat het nog maar tien tot 20 jaar eigenlijk echt onderzoek naar is gedaan. Maar d'r is wel onderzoek eerder gedaan en dat is echt een prachtig onderzoek in Londen geweest, in de Londense dubbeldekkers zeg maar, dat zijn die die bussen die daar altijd nog steeds rondrijden. En daar is onderzoek gedaan naar de buschauffeurs die dus zitten, hé, want die zitten achter het stuur. Over chauffeurs komt er trouwens deze week ook nog een een webinar maar die buschauffeurs die zitten dus achter het stuur en hun collega's de kaartjescontrole, de kaartjes, verkopers die lopen van hot naar her, want die moeten, hé, die dubbeldekker die moeten iedere keer die trap-op en die trap-af en kaartjes verkopen. En er is dus in de jaren 50 al onderzoek gedaan naar het verschil in de vroegtijdige sterfte van de chauffeurs vergeleken met de controleurs en daar zag je dus een enorm groot verschil. Dus de mensen met echt dat sedentaire beroep, die op dezelfde bus werken, die gingen veel eerder dood dan de mensen die die dus die actieve baan hebben, waarbij ze veel heen en weer moesten lopen en veel trap moesten lopen. Nou, ondertussen is het besef dat sedentair gedrag risico's veroorzaakt. Dus alom tegenwoordig voorheen, dat is nog wel goed om te weten, meten we dat zitten met vragenlijsten dus dan gingen we vragen aan mensen: hoeveel uur op een dag zit je? Dat is een ontzettend moeilijke vraag om te beantwoorden. Ga maar voor jezelf na, om dat voor vandaag te zeggen: om dat specifiek in te vullen, da's ontzettend moeilijk. Maar tegenwoordig zijn er dus veel betere methodes ontwikkeld, meer objectief eigenlijk, waarbij gewoon gebruik wordt gemaakt van sensoren. Dus die draag je om je pols, zoals een stappenteller of die bevestig je op je bovenbeen waardoor je dus, op een veel objectievere de manier kan meten of iemand zit, staat of loopt nou dat even over de historie van het meten van zitten. Ik had ook nog een heel verhaal over überhaupt, de historie van zitten. Maar goed, ja, ik moest toch keuzes maken, dus die houden jullie te goed. Wat zijn nou die risico's van dat langdurig zitten? Nou, dat is eigenlijk een vraag die ik even aan jullie wil stellen om even te kijken in hoeverre jullie, even kijken, hoor, ja, als het goed is bij jullie in beeld en zolang ik niet Yasmine in beeld krijg, dan ga ik ervan uit dat het goed gaat. Dus mijn vraag aan jullie: wat zijn nou de risico's van langdurig zitten en je mag het best breed trekken. Dus als je het hebt over die risico's van langdurig zitten, denk dan aan de risico's op het werk. Als je op het werk langdurig zit, wat ben je dan aan het aan het doen? Dan ben je aan het zitten, dan ben je computerwerk aan het verrichten wat zijn daar de risico's van? Dit is zo leuk, jongens, ik vind het echt fantastisch. Ik zie spierzwakte, obesitas rugklachten. Ik laat hem nog even doorgaan, hoor, ik kijk gewoon even rustig mee. Schrijf: ja, je mag er je mocht er geloof ik drie oh, ja, ik ik zie zelfs emoticons, dat is helemaal fantastisch. Oké. Nou, ik denk dat ik maar even ga reageren, want ik zie een paar grote, hoe groter die wordt, hoe meer die genoemd is. Dus ik zie bijvoorbeeld klachten aan arm, nek en schouder. Inderdaad, hart en vaatziektes die staat daar heel groot op. Obesitas, diabetes zie ik ook diabetes, type twee inderdaad is dat. En heel veel spier zwakte. Ik zie ook rugklachten, rugklachten zie ik ook echt best wel groot en ik vind het leuk dat die d'r bij staat, want dat hoor je heel vaak, dat zitten rugklachten veroorzaakt. Maar als je nou kijkt naar de literatuur, gewoon de wetenschappelijke literatuur waarbij gekeken is, mensen die veel zitten, komt daar ook, veroorzaakt dat ook rugklachten, dan is dat dus niet zo. Eigenlijk kan je voor rugklachten dus niet zeggen dat dat komt door langdurig zitten. Wat we weten van rugklachten is dat het risico rugklachten toeneemt als je eerder rugklachten hebt gehad. Een probleem met de rugklachten is ook wel dat heel veel mensen daar last van hebben. Dus als je daar eenmaal last van hebt, dan is dat een voorteken dat je daar in de toekomst meer last van gaat hebben en verder, het zitten an zich is dus geen risico. Het is niet zo dat mensen die meer zitten, dus meer risico lopen op rugklachten. Wel is het nog zo dat mensen die in gedraaide houdingen werken, dus dat zijn meer de juist wat fysieke beroepen waarbij je bijvoorbeeld kabelkastjes moet monteren in moeilijke hoeken. Ja, dan werk je in gedraaide hoeken, dan heb je een verhoogd risico op rugklachten maar dat zitten, dat langdurig zitten, niet op rugklachten, maar wel op bijna al die andere dingen die jullie noemen. Dus en dan heb ik het eigenlijk voornamelijk, inderdaad, op de lange termijn over diabetes type twee, hart en vaatziekte en vroegtijdige sterfte dat zijn echt de risico's die ook heel overduidelijk, dus met hele grote populaties, dus dat zijn wel miljoenen mensen die zijn gevolgd met de objectieve meetmethodes. En daarbij is echt duidelijk aangetoond dat dus langdurig zitten, dat dat leidt tot hogere gezondheidsrisico's en ook veel op andere, dus ook op depressie, ook op verschillende kankers maar dat bewijs is minder eenduidig. Maar het is er wel. Het is minder groot, het risico en minder eenduidig. Maar het is er wel. In ieder geval, loop je dus dat risico op diabetes, hart en vaatziekten en vroegtijdig overlijden. Wat wil ik daar nog over zeggen voordat ik naar de cijfers ga? Misschien nog wel even goed om te weten: wanneer is dat zitten nou te veel? Wanneer leidt dat nou tot risico's? Ondertussen, mocht je dus een vraag hebben, stel hem in de chat. Ik stel straks even een momentje in dat ik met Yasmine schakel en zij houdt de vragen bij. Dus dan komt die, als het goed is, wel wel aan bod en anders beantwoord ik hem misschien nu wel. Als je mij vraagt van: wanneer zit ik nou te veel? Ja, helaas is er geen duidelijk afkappunt dat we kunnen zeggen: nou, zoveel uur dan schiet dat risico ineens omhoog. We weten ongeveer een afkappunt van acht uur op een dag. Ja, daarna eigenlijk begint het wel echt begint dat risico substantieel toe te nemen met ieder uur dat je extra zit. En dan zou je misschien denken: ieder uur dat ik extra zit, acht uur, dat is echt verschrikkelijk lang. Nou ja, de cijfers liegen er niet om. Dit is de factsheet van TNO die wij gemaakt hebben, gebaseerd op de onder andere NEA-COVID dat is een een vragenlijst die we onder alle werknemers, nou niet alle, een representatieve steekproef van de werknemers in Nederland uitzetten en het mooie van deze factsheet is dat het ook een voormeting heeft van toen de coronapandemie begon en een nameting. De eerste meting tijdens de coronacrisis, waar bijvoorbeeld veel kantoormedewerkers natuurlijk thuis zijn gaan werken. Nou en voor de coronacrisis was Nederland dus eigenlijk al kampioen zitten. En ja, dat is eigenlijk, dat zitten is tijdens de coronapandemie waarbij we dus veel thuis moesten werken, alleen maar toegenomen, want voor de coronacrisis zaten we rond de tien uur op een dag, op een werkdag, en dat is dus tijdens de coronacrisis toegenomen met met ruim een uur. Dus dat is bij elkaar op een werkdag, tijdens Corona, tijdens thuiswerken is dat is dat 11,3 uur, dus dat is echt ontzettend veel. En natuurlijk zitten er ontzettend veel verschillen in, zowel tussen personen als tussen beroepen. We zien dat juristen en accountants bijvoorbeeld ontzettend veel zitten, maar ook buschauffeurs. Dat is natuurlijk dan geen kantoorwerk maar wel een zittend beroep en ook binnen verschillende sectoren ja, zien we duidelijk terug waar de kantoorbanen zitten, waarbij dus de horeca met 1,3 uur. Ja, dat wordt bijna niet gezeten, dat is zonder corona natuurlijk dus nu weer, gelukkig is dat gewoon keihard rennen als je in de horeca werkt. Nou dat even over de cijfers. Ik noemde net natuurlijk al dat dat thuiswerken en ik ben, we gaan weer even naar de mentimeter. Ik kom niet meer, heel vaak terug, hoor, dit is één van de laatste, volgens mij aan t eind nog een keer dus, maar ik was wel eigenlijk heel benieuwd waarom we nou thuis meer zijn gaan zitten. Wat doen we nou anders thuis dan op kantoor? Tijdens de coronapandemie zijn we met ze alle ruim een uur meer gaan zitten met thuiswerken. Wat doen we thuis nou anders? Waarom zitten we thuis meer? Als het goed is, krijgen jullie nu weer de vraag en kunnen jullie, yes, ik zie al een paar antwoorden binnendruppelen. Dit is een iets andere. Inderdaad, hier zie je, als het goed is, gaat ie ook meelopen of niet? Jawel ja, dus ik zie steeds nieuwe antwoorden verschijnen. Minder reistijd, minder pauze, veel te lang zitten, minder afleiding, we nemen minder pauzes. Alles is dichtbij en de overleggen. Ja. Dus ja, meer online overleg. Ja we zijn eigenlijk allemaal heel snel gewend aan dat thuiswerken en bijvoorbeeld, ik zie online overleggen voorbijkomen die worden nu, dat we weer op kantoor afspreken, zijn die overleggen ook back to back ingepland en dan komen mensen opeens te laat en dat is allemaal, dat dat je daar opeens weer aan moet wennen. Zittend koffiepraatje ja, minder ruimte, koffie en WC zijn dichtbij. Ja, dus als ik het een beetje samenvat wat ik hier zo voorbij zie komen. Je huis is natuurlijk niet je kantoor. Je hebt daar onbeperkt ruimte, dus alles is gewoon dichterbij elkaar. Je printer is dichtbij, je toilet is dichterbij en je koffiezetapparaat is dichterbij. We zijn langer gaan doorwerken zie ik hier staan. Dat klopt inderdaad, we zien dat ook terug in onder andere onderzoek dat er veel meer wordt gezeten maar ook dus meer wordt gewerkt. Dus gewoon langer wordt gewerkt. Dus geen reistijd meer inderdaad, en die overleggen, die maar achter elkaar door worden gepland. We hebben geen pauze, geen loopjes, fietsen niet naar het werk. Nee, nou, dat zijn allemaal wel legitieme redenen waarom dat thuiswerken inderdaad leidt tot meer zitten. Ik ga even weer wisselen. Dank jullie wel voor de input en eigenlijk zijn er nog wel meer risico's aan dat thuiswerken, dat hebben we in de afgelopen periode ook gezien dat er meer nou, niet zozeer heel veel meer fysieke klachten, want uiteindelijk hebben zeker de mensen die veel thuiswerkt, die hebben ook een aangepaste werkplek gekregen. Dus dat is fijn om te zien. Maar nog steeds heeft nou ja, praktisch de helft van de mensen niet een complete, goed aan te passen werkplek, zoals deze mevrouw op dit plaatje natuurlijk, dit is nou geen goeie werkplek. Maar daarnaast heeft dat thuis werken ook geleid tot tot verschillende mentale klachten. En juist dat onderbreken en het verminderen van zitten heeft ook invloed op deze dingen, heeft ook invloed op het ontstaan van klachten aan arm, nek en schouders en kan ook een boost geven aan je mentale gestel. Dus dat is fijn om te weten, als we dat straks gaan hebben, over de redding, over de maatregelen die je zelf kan treffen of je organisatie kan treffen om het zitten te verminderen. Ik hoop dat ik jullie een beetje een beeld heb kunnen geven over de risico's van langdurig zitten. Mocht dat niet zo zijn, dan schakel ik nu even over naar Yasmine of d'r nog wat vragen zijn in de chat.


Speaker 1: Er is een vraag binnengekomen en ik denk dat het gaat over de slide die jij had laten zien met de factsheet dus met de feiten en de cijfers. En de vraag luidt: gaat het dan om aansluitend acht uur zitten of ook acht uur bij pauzes en volgens mij gaat dat over het aantal uur. Misschien kunnen we even terug naar de slide, waar we de feiten en de cijfers zien. Dan kunnen we dat ook even erbij houden. Volgens mij gaat het over het kopje zit minimaal acht en half uur per dag in Nederland dus, 32 procent. En Dian vraagt af: gaat het dan om aansluitend acht uur zitten of worden de pauzes daarin meegenomen?


Speaker 2: Nee, goeie vraag, en dit is dus een vragenlijst geweest waar. Wat betekent dat we dus mensen hebben gevraagd. Dus dat is niet de de ideale objectieve methode van zitten. Maar in principe is het idee wel dat je alleen de tijd meerekent bij die vraag die je dan moet beantwoorden. Als degene die die vragenlijst invult dan is het idee om in te vullen. De tijd die je zit, dus de tijd die je niet zit, die je onderbreekt die reken je in principe niet mee. Het is dus niet één grote lange zit van acht en een half uur, hoewel soms bij thuiswerken lijkt het er wel op, maar in principe neem je die pauzes mee. Dus als je tijdens de lunch gaat wandelen, dan neem je dat zeker mee als niet zittijd.


Speaker 1: Helder, ik denk dat ik het antwoord heb gegeven op de vraag van Dian. Tot nu toe zijn er nog geen andere vragen binnengekomen, dus je kan je verhaal vervolgen en ik roep op aan de rest om nog steeds lekker je vragen te blijven zetten in de chat die houden we zeker in de gaten.


Speaker 2: Ja, nou fijn dan, ik ga d'r dan van uit dat, als er weinig vragen zijn, dat mijn verhaal dan duidelijk is. Maar dat ja, dat kan ik helaas niet terugzien aan jullie koppies. Ondertussen zitten we wel al een tijdje en is het tijd om even te pauzeren. Neem even de tijd om die pauze ook iets actief te doen. We gaan hier natuurlijk niet over langdurig zitten praten terwijl we met ze allen zitten. Ik zit zelf nu ook. Mijn boodschap voor een actieve pauze is: doe iets wat je leuk vindt, nou weet ik, en Yasmine gaat hem als het goed is, voor jullie in de chat zetten.


Speaker 1: Hij staat er inmiddels in. Het is de link naar de de nationale beweegminuut website. Daar staat een video op, de video waar Lidewij net al even aan refereerde. Zet die lekker op. Dat betekent iets meer dan een minuut bewegen en dan zien we elkaar over, denk ik, anderhalve minuut weer terug, helemaal fit.


Speaker 2: Ja, pak hem d'r even bij, zet hem even aan, want hij is echt, ik kan niet anders zeggen, hij is fantastisch. Ik ga zelf ook even staan en rekken en strekken en bewegen. Bij mij is het nu 27. We gaan inderdaad even over twee minuutjes verder. Klik hem aan, ga staan en doe je ding. Yasmine, jij had je camera uitgezet. Hebben jullie wel net even bewogen?


Speaker 1: Ik moet zeggen, mijn adem is redelijk aanwezig. We hebben zeker hier staan dansen en springen op de nationale beweegminuut en als ik het zou zien, Mirjam ook, want die stuurt een hele blije emoji. Dus ja, mijn adem, we hebben hard mee gedanst, maar je mag natuurlijk ook rustig aan doen. Leuke reacties, erg leuk filmpje, al meerdere keren gezien, echt hilarisch en werkt stimulerend. Dan kost één minuut erg weinig tijd. Nou, daar zijn we het helemaal mee eens.


Speaker 2: Mooi, nou en fijn dat jullie even hebben bewogen, want dat is eigenlijk waar ik het nog even over je wil hebben. En dan gaan we eigenlijk richting de redding. Want wat kan je nou doen om dat zitten te verminderen en dus ook die risico's, die gezondheidsrisico's daarmee te verminderen? En het goede nieuws is, want dat was in het begin van dat hele onderzoek naar zitgedrag, leek het eigenlijk erop dat hoeveel je ook sportte, als je veel zat, als je veel zit, heeft dat sporten eigenlijk geen zin. En dat valt gelukkig wel mee. Dus juist door die nieuwe methodes van onderzoeken, hebben we veel beter inzicht in dat zitten en weten we dus eigenlijk dat het zitten en bewegen een soort interactie is op die gezondheidsrisico's. En dat zie je dus in het plaatje hier op deze sheet, waarbij je dus echt wel in het rood zit, waar dus je gezondheidsrisico's echt rood uitslaan dus echt hoog zijn als je veel zit en daarbij dus ook nog eens weinig beweegt. Hierbij nog even gezegd hebben dat hier verder geen cijfers aan verbonden zijn, omdat dat dus niet zo één op één en eenduidig is. Maar globaal weten we, als je veel zit, zo boven de acht uur tot die elf uur, als je tot die elf uur behoort, dat je zo lang zit op een dag en daarbij dus weinig beweegt, dan is het risico hoog. Maar het goede nieuws is dus dat je d'r eigenlijk op drie manieren iets aan kan doen. Dus je kan en meer gaan bewegen en minder gaan zitten, of je kan het combineren. Dus meer gaan bewegen en minder gaan zitten. En het mooie is dus dat je door het zitten te vervangen met bewegen, zet je dus echt een goeie stap. En één van die manieren is dus een een beweegminuut. Hoewel, nee, ik ga hem toch uitleggen: als je nou heel lang zit, acht uur op een dag en je gaat één minuut op een dag heel hard bewegen, kan je voorstellen dat dat best goed is om meer te bewegen, want je doet in ieder geval één minuut iets. Dus iedere minuut die je beweegt is mooi meegenomen. Maar je werkt op die manier eigenlijk niet echt substantieel aan het verminderen van je zittijd, want als je acht uur tijdens je werk zit en je je gaat daar één minuut van effe lekker knallen, zet dat geen zoden aan de dijk. Dus eigenlijk wil je dat zitten niet alleen onderbreken, maar verminderen. Mijn beeld hapert een beetje, maar volgens mij gaat het nog goed. Nou, wat is nou die redding, want ik heb het er de hele tijd over. Wat kan je nou allemaal doen? En er zijn ontzettend veel manieren en d'r is ook heel veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. En één van de eigenlijk belangrijkste of waar het meeste onderzoek naar gedaan is, zijn zit-sta bureau's en als je zit-sta binnen een organisatie neerzet blijkt ook dat dat gewoon de zittijd verminderd tot wel een uur per werkdag. Dus dat zet echt wel zoden aan de dijk. Als we dan kijken, dit is allemaal trouwens literatuur, gebaseerd op grotere samenvattingen, dat heet reviews van literatuur. Dus dit is niet één onderzoek, maar dit zijn meerdere onderzoeken samengenomen en daaruit blijkt dus zit-stabureau's echt effectief zijn, een effectief middel om de zittijd te verminderen. Fiets en loop bureaus daar is er wat minder eenduidig bewijs voor. Het ene onderzoek laat zien dat het goed gaat, dat het wordt verminderd, het andere onderzoek laat niet echt een groot verschil zien in in de zittijd. En dat komt voornamelijk ook omdat bij zit-stabureaus, dat zijn ook weer onderzoeken die dat laten zien. Daar heeft eigenlijk het gebruik van een zit-stabureau, als je staand gaat werken, heeft dat weinig tot eigenlijk geen invloed op je werk productiviteit, terwijl dat bij het gebruik van een fiets of een loop bureau, is dat wel zo. Je kan je muis niet lekker gebruiken, je kan niet lekker typen en dat kan dus ook invloed hebben op het gebruik daarvan. Dus dan neemt dat gebruik ook sneller af en is het in het begin wel leuk. Verder de stappentellers, dit is eigenlijk hetzelfde idee als wat ik net zei. Als je meer stappen gaat tellen, dus als je bijvoorbeeld een stappenteller omdoet helpt dat ontzettend motiverend want je ziet de hele tijd hoeveel stappen je hebt gezet. As je weet dat je de 6000 of misschien wel 10000 wil halen op een dag, dan kan dat ontzettend motiverend zijn om nog letterlijk dat stapje extra te doen. En dan ga je misschien wel van 5000 stappen op een dag naar 6000 stappen op een dag. Heel goed bezig, je hebt meer stappen gezet, je hebt meer bewogen, maar die 1000 stappen die je extra hebt gezet, dat is misschien een kwartier, 20 minuutjes minder zittijd en dat is op de acht uur op een werkdag of de elf uur, op een hele dag is dat dan net niet echt substantieel te noemen. Verder, literatuur laat zien dat reminders goed helpen, zeker bij het zit-stabureau. Allerbelangrijkste is eigenlijk dit, namelijk dat dus je niet één ding moet inzetten, dus alleen een zit-stabureau dat helpt niet. Je wil ook die reminders en je wil ook eigenlijk een stappenteller die je helpt en stimuleert. Dus je wil meerdere onderdelen combineren. Dat werkt gewoon het beste. Verder is het nog zo dat we in de literatuur veel onderzoeken zien die de korte termijneffecten bekijken, dus na het drie maanden volgen hoe dat gaat, als zit-staburau zijn geïmplementeerd of als mensen stappentellers hebben gekregen. Maar wat er nou precies daarna gebeurt, ja, we zien wel op de langere termijn ook bij interventies die verschillende onderdelen combineren, zien we toch ook wel een beetje een afname. In die vermindering snap je wat ik bedoel? Dus mensen gaan dan weer meer zitten. Dus het is belangrijk om die interventies te blijven gebruiken. Dus dat gedrag, of je nou thuis werkt of op kantoor, dat gedrag van jou als individuele medewerker, dat is het allerbelangrijkst en ja, gedrag, daar zijn heel veel trucjes voor. Eigenlijk om dat gedrag te stimuleren. Dus alleen het neerzetten van een zit-stabureau dat helpt al, want het stimuleert mensen om er gebruik van te maken. Maar doe je d'r reminders bij, dan wordt het beter gebruikt. Geef je voorlichting, bespreek je het binnen je team, dus pas je ook een beetje je organisatie daarop aan. Dan helpt het juist nog meer. Dus dat gedrag moet gestimuleerd worden en dat kan zowel thuis, nu, maar ook op kantoor. En wat mij betreft is dus die combinatie van thuis en op kantoor werken is dus eigenlijk de redding. We gaan nu weer meer naar kantoor. Het lijkt bijna wel. Ik hoor ook mensen die zeggen, die zijn op kantoor, ze zijn helemaal kapot. Dat kost ontzettend veel energie. Dat komt omdat je eigenlijk bijna weer in een nieuwe. Het lijkt wel alsof je een nieuwe baan hebt. Je bent weer in een nieuwe omgeving en juist naar een nieuwe omgeving gaan. Ja, dat is de crux, daarmee kan je je gedrag aanpassen. Dus als jij ergens nu op kantoor weer komt en je beschouwt jezelf als nieuwe medewerker, dan kan jij dus, je kan nieuw gedrag op die manier veel makkelijker laten inslijten. Pak dan dus niet de lift, als je nu op kantoor komt, maar pak de trap en als je dat een paar weken hebt gedaan, dan denk je niet eens meer aan de lift en dan pak je altijd de trap. Dan is dat dus geautomatiseerd gedrag. Dan is dat blijvend gedrag. Zo zijn er ontzettend veel trucjes die je als medewerker, als individu kan toepassen. Je kan je koffie op een andere verdieping halen, je kan altijd opstaan, als je telefoon gaat. Dan met je telefoon aan je oor kan je gewoon even rondlopen en op die manier heb je dus hele natuurlijke onderbrekingen van het zitten. En dat kan je dus ook, je gaat nu ook weer afspraken maken met je team, met je team spreek je af. Wie doet wat? Wanneer zijn we op kantoor? Wat gaan we voor meetings plannen? Zijn dat meer brainstorm meetings? Die kan je op een heel andere manier inregelen en het is voor iedereen nieuw. Dus het is helemaal niet raar om het dan misschien wel staand te doen, of misschien wel in een ruimte waar je veel meer kan bewegen, omdat het toch een brainstorm is waar je bij verschillende plekken verschillende activiteiten kan doen. En natuurlijk heeft de organisatie daar ook invloed op. We weten vanuit het onderzoek ook dat we doen naar hybride werken, dat veel organisaties nu aan het zoeken zijn. Hoe ziet mijn kantoor d'r nu uit? Moet ik inderdaad werkplekken gaan gaan organiseren? Moet ik stilte plekken gaan organiseren? Moet ik brainstormsessies gaan organiseren. En juist door die werk inrichting en dat is dus je werkplekinrichting, dus je hele kantoorvloer kan je inrichten zodat er meer beweging ontstaat. Maar dat kan je dus ook in je werkorganisatie doen en dat doe je dus ook met je team. Dus wat mij betreft is dat hybride werken, waar we dus nu gaan, met z'n alle zoekende zijn naar nieuwe vormen van werken. Dat is een ontzettende stimulans. Wat mij betreft en daar horen voor nu deze aanbevelingen bij. Dus jij bent als medewerker, heb jij ontzettend veel autonomie. Juist als je thuis werkt, kan je die beweegmomenten gewoon inplannen. En dat is makkelijker gezegd dan gedaan, ik weet het. Maar probeer jezelf nudges te geven, daarvoor. Zet je wandelschoenen klaar in de keuken. Nou ja, ik, noem maar wat en straks ga ik het ook aan jullie vragen, want ik zie dat, mijn tijd gaat, ontzettend snel, maar vraag ook je hulpmiddelen aan die je wil gebruiken. En vraag ook: he, als jij zegt: een zit-stabureau is niks voor mij, misschien ben je wel rolstoelgebonden dat vind ik nog even belangrijk om te zeggen. Ook voor mensen die niet kunnen gaan staan, die niet zo makkelijk kunnen gaan lopen, is het mogelijk om het zitten achter je bureau te onderbreken en kan je best een actieve pauze nemen. En ook daar zijn hulpmiddelen voor. Al is het een gewichtje of al is het een instructie om, zoals dat filmpje, wat natuurlijk een beetje hysterisch is. D'r zijn hulpmiddelen en bespreek het met je werkgever. Ook voor teams, maak nieuwe afspraken. Nu gaan we afspraken maken over hybride werken, over hoe we het werken anders gaan inrichten. Gebruik deze tijd om structureel aanpassingen te doen in bijvoorbeeld de tijd dat je vergadert of dat nou online is of op locatie. Maak afspraken over gezamenlijke beweegmomenten. Zet dit prachtige filmpje aan van de beweegminuut en maak het zo normaal dat je met z'n allen beweegt. En voor een organisatie is dit echt een nieuwe tijd. Dus dus bij een nieuwe organisatie van werk hoort ook een nieuwe RI&E en doet dat dan voor thuis en op kantoor. En hou aandacht voor de fysieke en mentale werksituatie van je medewerkers en ondersteun dus je medewerkers in dat actief werken. Dit zijn mijn aanbevelingen. Maar ik ben ook heel benieuwd, dus we gaan weer naar jullie voordat jullie in slaap vallen. Ik krijg een beetje het idee dat ik erg lang aan het woord was deze laatste sessie. Ik zou bijna zeggen: we moeten weer gaan staan. Ik vraag jullie om een laatste keer input te leveren en namelijk: wat is jouw gouden tip? Wat doet jij nou? Of het nou thuis is of kan op kantoor, dat maakt niet zoveel uit, maar wat is jouw gouden tip aan aan je collega kantoormedewerkers om minder te zitten. Ik moet hem natuurlijk even klaarzetten dus dat zal ik nu doen. Dus geef jouw gouden tip. Ja, Yasmine.


Speaker 1: Er zijn nog een aantal vragen binnengekomen, dus ik dacht misschien is het, terwijl iedereen hun gouden tip aan het intoetsen is, een goed idee om nog wat vragen te beantwoorden. Die gaan namelijk specifiek eigenlijk, over jouw vorige verhaal. Er zijn namelijk een aantal vragen over hetzelfde thema binnengekomen. Dat gaat namelijk over het verminderen van de zittijd, waar jij het over had. Een vraag van Elise van de Mark, die geeft aan: bedoel je dan hier specifiek sporten? Gaat dat dan om sporten eigenlijk, als je wat meer moet bewegen? En Ronald vraagt eigenlijk daarop volgend: valt fietsen dan ook onder meer zitten? Zou je daar wat meer over kunnen vertellen?


Speaker 2: Absoluut, om met dat fietsen te beginnen, fietsen valt absoluut niet onder zitten. Je zit natuurlijk wel, maar je bent ontzettend actief. Dit doet mij beseffen dat ik helemaal niet heb stilgestaan, of stil gezeten, bij waarom zitten zo'n risico oplevert. En dat komt, als je zit, dan zijn eigenlijk heel weinig spieren, zeker de grote spieren in je bovenbenen in je billen. Dat zijn de grote spieren en die zijn niet-actief en door doordat die inactief zijn, gaat eigenlijk je hele bloedsomloop en je hele metabolisme, dus je verbrandingsoven zeg maar, in je lijf, die gaat een standje terug en dat zorgt ervoor dat er afvalstoffen ophopen, dat dus die gezondheidsrisico's ontstaan. En als jij zittend op je fiets ontzettend hard met je benen aan het werk bent of niet ontzettend hard, maar zodra je die beweegt, komt eigenlijk weer die die motor op gang en ben je dus juist bezig met het verminderen van die risico's. Even kijken. Die andere vraag ging over, Yasmine even.


Speaker 1: Ja, de andere vraag ging over of je dan specifiek sporten bedoelt als je zegt van nou, d'r moet meer bewogen worden. Gaat het dan om sporten?


Speaker 2: Ja, ook een hele goede vraag, in principe is actiever is beter. Dus dat gebruik van een zit-staburau, daar is best nog wel in de literatuur en tussen verschillende wetenschappers best nog wel een discussie over. Is gaan staan dan alleen genoeg? Het antwoord weten we niet precies. We weten wel dat bewegen beter is, want juist wat ik net vertelde met die beenspieren die dan, zodra je gaat lopen, zodra je gaat fietsen en die grote spieren actief maakt en dat kunnen ook je armspieren zijn hoor, dus daarmee kan je ook die die doorbloeding op gang brengen. Maar dat is het belangrijkste. Maar staan is dan weer beter dan zitten. Hoewel ik straks nog wel als allerlaatste slide straks nog een disclaimer heb over dat zit-stabureau ik ga even nog nu naar de, of zijn er nog vragen, Yasmine?


Speaker 1: Nou, eigenlijk wel, die hierop volgen, maar ik denk dat je daar ook al wel wat op geantwoord hebt. Corry vraagt: is opstaan en schouders draaien ook voldoende als beweging? En een andere vraag is van Mirjam en die vraagt over: nou, het zitten op een shopper dat is een soort, eigenlijk een soort van kruk die een beetje beweegt, telt dat dan ook alleen al zitten?


Speaker 2: Ja, daar ga je een beetje richting de grens. Misschien nog goed om te zeggen dat we ook niet precies weten vanuit de wetenschap hoe lang je dan aaneengesloten mag zitten. Is dat dan een uur? Of is dat twee uur en moet je dan onderbreken? Wat we nu aanhouden en wat denk ik wel een hele goeie is, is bij voorkeur ieder half uur even bewegen en dat even bewegen. Je wil dan wel inderdaad in ieder geval even opstaan of even van je werkplek af. Die schouders draaien is hartstikke goed, dat werkt ook tegen kansklachten dus klachten aan arm, nek en schouder, dat je die spanning hier een beetje vasthoudt om dat even los te maken, is helemaal goed. Eigenlijk is het gewoon zo dat iedere manier van bewegen tussen een half uur zittend werk door, dat is goed, dat wil je hebben. En het kan best dat je even gaat staan, je kan even lopen, je kan even je schouders doen. Je moet het wel inderdaad effen een minuutje minimaal doen, want alleen even je armen, armen omhoog en dan weer door is. Ja is net iets te minimaal, hoewel ik daar dan weer niet het wetenschappelijk bewijs achter heb. Maar ja, meer is in dit geval wel beter behalve bij staan. Maar daar komt zo mijn disclaimer voor. Ik ga nog even kijken naar die gouden tips. Ik hoop dat jullie wel goed hebben meegelezen ik heb dat dus niet goed gedaan. Neem een hond, een kantoorhond, dat kan natuurlijk ook. Minder werken, zes urige werkdag, dat zijn mooie structurele oplossingen. Meer naar kantoor, ja, dan ga je inderdaad dus minder zitten. Bij thuiswerken voor werk uit fietsen. Ja, dus als je je werkdag normaal begint met een stukje fietsen naar het station of naar je werk, dan kan je natuurlijk, als je thuis werkt, je werkdag ook gewoon beginnen met een stukje bewegen. Dus dat zijn volgens mij goeie oplossingen, jammer, ik zie hem verder niet meer. Even kijk zet iedere keer, ook een hele goeie. Dus dat zijn goeie nudges. Dus als je een zit-stabureau thuis of op kantoor hebt, dan kan je hem. Dus als je weggaat zet je hem omhoog. Dus als je dan hebt geluncht. Stel, je bent gaan zitten lunchen met je collega's en je komt terug, dan dan moet je eigenlijk wel gaan staan, want hij staat omhoog. Dat is voor jou een nudge om dan even te gaan staan. En even kijken hoor, ik zie weer wat nieuwe: gebruik een step. Dat is helemaal leuk. Tijdens webinars kan je ontzettend, want dan hoef je alleen maar te luisteren, dus kan je ontzettend goed even een rondje steppen of minder spannend, dat kan ook. Verdieping hoger of lager naar de WC. Ik zie je hartstikke leuke, goeie tips en belangrijk is dus daarbij doe ze allemaal. Doe zoveel mogelijk. Bou dat bewegen, bouw dat op een natuurlijke manier in in je werkdag, zodat het eigenlijk normaal gedrag wordt. Even kijken. Ik zie leuke dingen voorbijkomen. Ik hoop dat jullie geïnspireerd raken, ook door jullie tips van elkaar. Ik wil nog even een belangrijke disclaimer noemen over dat zit-stabureau. Wat ik af en toe, ook tijdens mijn onderzoek heb gezien, is dat mensen dan ontzettend enthousiast zijn of denken van, ik moet niet zitten, ik ga staan. We weten van staan uit andere beroepen, bijvoorbeeld in winkels of in fabrieken, waar mensen heel lang achter elkaar staan. Dat staan niet de oplossing is. Staan geeft ook gezondheidsrisico's. Bijvoorbeeld op het krijgen van spataderen, maar ook rugklachten worden daar wel mee in verbinding gebracht. En daarom is het dus belangrijk om als je een zit-stabureau gebruikt of tijdens het werk gaat staan, zorg dan dat je dat niet langer dan 30 minuten doet. Dus eigenlijk, voor dat zitten geldt ook, probeer het te beperken tot 30 minuten achter elkaar. Doe dat voor het staan ook en beperk het ook tot twee uur per dag. Juist die mensen met staande beroepen, die hebben allerlei fysieke klachten en dat we willen niet het ene risico voor het andere inwisselen. Dus hou dat even in je achterhoofd en pas vooral ook die beweging toe. Dus niet alleen het staan, maar ook het bewegen, dus je wil afwisseling in zitten staan en bewegen. Wat mij betreft was dit mijn verhaal. We hadden net al wat vragen vanuit de chat en we hebben in principe een uitloopje nog tot vijf uur, dus wat mij betreft, als er nog vragen zijn, Yasmine.


Speaker 1: Zeker, d'r zijn en nog een paar of in ieder geval nog een paar vragen binnengekomen. Herman, die vraagt: als productiemedewerker moet hij staan, denk ik, voor zijn werkzaamheden. Wat kan je dan doen om lang staan te beperken?


Speaker 2: Ja, daar zijn wel ergonomische oplossingen voor, ook. Dus je hebt wel van zo'n soort stahulp waar je dan op kan zitten, of je hebt een hoge stoel. Dat dit soort dingen moet je ook in overleg met je leidinggevende of met met de organisatie waar je werk doet. Maar in principe zijn er hulpmiddelen voor om dat staan wat te verlichten. Je kan dat dus in de hulpmiddelen zoeken, je kan ook kijken, kan het werk anders? Qua organisatie, dat je bijvoorbeeld deels staande werkzaamheden uitvoert en het zo organiseert dat je ook een deel kan zitten. In ieder geval is het belangrijk om ook bij dat staande werk, dus die afwisseling te zoeken, als het kan.


Speaker 1: Super. Verder zijn er eigenlijk geen vragen meer binnengekomen, maar vind ik het wel leuk om te laten weten dat er best wel wat goede tips ook onderling in de chat worden uitgewisseld. Christel zegt: een zit stabureau maakt het wel makkelijker om te bewegen achter het scherm bij webinars. Dus ik denk dat Christel dat op dit moment ook heeft gedaan of aan het doen is. Dus dat is superfijn en ook wordt er verteld dat er bij Tineke op het werk standaard een workrave aangeboden wordt. Dat klinkt heel erg leuk. Iedereen kan er dan zelf voor kiezen om het te gebruiken en dat is blijkbaar een mooi programma om met allerlei oefenen en instructies op je scherm zo nu en dan even te bewegen of op te staan. Want er is ook behoefte aan eigenlijk een soort pauze software te installeren, zodat iedereen zo nu en dan ook eventjes een signaal krijgt van: hé, je zit heel lang, tijd om te gaan bewegen. En Herman vraagt als laatst: kunnen wij de tips uit de chats en de tips uit mentimeter ontvangen? Ik denk dat dat zeker kan en dat we dat met iedereen nog even na afloop kunnen delen.


Speaker 2: Ja, absoluut en nog aanvullend. Misschien goed, ik heb hem hier op de slide ook gezet, deze campagne is onderdeel van zet ook de stap. Elk half uur dus even bewegen, daar had ik het net ook al over. Dat is dus ook een website waar ook, nou, ja, pleeg een bezoekje en je ziet allerlei mooie tips ook ook op die website. Dus dat is nog wel een mooie aanvulling.

Chauffeurs in beweging

Buik en balgehakt, het stereotype beeld van een chauffeur. In dit webinar kijken we verder. Succesvolle gedragsverandering vraagt om begrip en doorgronding. Wat is het verhaal achter het gedrag? Wat leren chauffeursverhalen ons over huidige aannames en initiatieven? Hoe kunnen we deze verhalen vertalen naar een effectieve boodschap die wél aanslaat? Naast een kijkje in heersende theorieën rondom gedragsverandering biedt dit webinar een concreet stappenplan voor het toepassen van storybridging: verhalen als brug naar een gezonde leefstijl, afgestemd op de chauffeurspraktijk.


Speaker 2: Van harte welkom bij de webinar: chauffeurs in beweging. Mensen stromen langzaam binnen. Mijn naam is Linh, ik ben hier vanuit BKB het Campagnebureau. Wij zijn namens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aanwezig als co-host van de expert van vandaag. We zijn vandaag in een best wel klein aantal, dus in overleg met onze expert van vandaag, Anniek Boeijinga hebben we besloten om de interactie van deze sessie graag hoog te willen houden. Dus mocht u tijdens de presentatie een vraag willen hebben, breek vooral in en stel deze vraag. Mocht u zich niet helemaal comfortabel voelen met het live stellen van de vraag, stel dan de vraag, vooral in de chat. Deze is gewoon actief. Wij vanuit BKB houden de chat in de gaten en kunnen dan namens u de vraag aan Anniek stellen. De webinar wordt georganiseerd vanuit de campagne de nationale beweegminuut, die deze week is gelanceerd. Met deze campagne proberen we iedereen met een zittend beroep in Nederland te motiveren om meer te bewegen tijdens het werk. Het doel is om te beginnen met één minuut per dag iedere werkdag om elf uur 's ochtends en dat zo vaak mogelijk per dag te herhalen. We organiseren deze week en volgende week in totaal vier webinars om lichamelijke onderbelasting te belichten vanuit verschillende perspectieven. En vandaag is Aniek Boeijinga bij ons aanwezig. Ze is gepromoveerd op gezondheidspromotie onder chauffeurs en gaat ons daar vandaag alle ins en outs over vertellen. Nogmaals, vergeet niet je vragen in de chat te zetten om vooral de interactie hoog te houden en tijdens de presentatie een vraag stellen. Dan geef ik nu graag het woord aan Anniek en heel veel plezier bij deze webinar gewenst.


Speaker 1: Ja, dank je wel Linh. Iedereen allereerst van harte welkom. Mijn naam is Anniek. Ik ben vandaag uitgenodigd om iets van mijn kennis en passie te delen met jullie. Ik heb gewerkt in het bedrijfsleven, als consultant. De afgelopen tien jaar heb ik gewerkt binnen de academische wereld. Ik was daar assistant professor taal en communicatie en ik ben gepromoveerd op narratieve gezondheidscommunicatie met als specifieke case vrachtwagenchauffeurs. Dus daar ga ik vandaag absoluut meer over vertellen en ik ben eind vorig jaar voor mezelf gestart om bedrijven en organisaties te adviseren rondom gedrag en gedragsverandering vraagstukken. Dus ik neem jullie heel graag mee in mijn promotietraject destijds en ik ga daarbij focussen vooral op het proces van: hoe ben ik nou te werk gegaan en wat waren de belangrijkste inzichten met het idee dat dat voor jullie het meest relevant is. Linh zei het net ook al, breek vooral in. Ik ken mijn eigen verhaal. Dus stuur en laat ook weten waar jullie vooral behoefte aan hebben. En ja, voel je je niet comfortabel om dat live te doen, gooi het dan vooral in de chat. Voordat we beginnen wil ik graag starten met een vraag, eigenlijk uit oude gewoonte om ook een beetje input van jullie kant te krijgen, want ik kan jullie letterlijk niet zien, of jullie wel of geen camera hebben dus ik praat echt tegen een scherm. Dus ik ben gewoon eventjes benieuwd wat jullie ervaring is op dit thema. En die vraag is als we het hebben over chauffeurs en het bewegen en de onderbelasting, en dan ben ik even benieuwd wat in jullie ervaring daarvan de hoofdoorzaak is. Ik heb een abc'tje, je mag de letter in de chat invullen dat lijkt me voor nu het makkelijkst. Kijk ik Linh even aan of zij zo even de balans wil opmaken. Dank je, dus wat is nou de hoofdoorzaak daarvan. Ligt het bij een gebrek aan kennis? Is het een kwestie van weten, gebrek aan motivatie, dus een kwestie van willen. Gaat het nou mis bij de uitvoering? Lukt het niet? Is het een kwestie van kunnen? Of is het een andere reden? Dus ben benieuwd wat volgens jullie de hoofdoorzaak is.


Speaker 2: Nou Anniek de reactie stromen al binnen. Ik zie Jolanda die Abc zegt. Ik zie ook heel veel Ctjes. Ik tel er drie. Kayleigh die B aangeeft. Ook wel echt mensen die de opsomming van de redenen combineren en Sandra die zegt: een kwestie van facilitatie van kunnen.


Speaker 1: Ja, dat is dan meer die C.


Speaker 2: Dus ik zou zeggen dat C het hoogste scoort.


Speaker 1: Oké, nou dan dank voor jullie input en interactie, ieder geval. Ik neem hem eventjes mee. Ik parkeer hem voor nu, geen echte cliffhanger, maar later kom ik hier nog eventjes verder op terug. Nou, vanuit verschillende rollen ben ik eigenlijk betrokken geweest dat bij gedragsverandering dat is eigenlijk de rode draad door al mijn werkzaamheden, maar ja, ongeacht de context, de stakeholders op het specifieke vraagstuk komt het neer op de vraag: hoe beweeg je mensen nou van A naar B? Waarbij A de huidige situatie, het huidige gedrag is, en B het gewenste gedrag. Dus om het eerst maar eens even helemaal plat te slaan. Nou, hoe gedrag opgebouwd is, en moet je dat nou veranderd? Daar zijn best wel wat ideeën en aannames over en de meesten zijn gestoeld op de theorieën en één van de meest invloedrijke theorieën is de theory of Planned Behaviour van Ajzen. Waar veel van die aannames vandaan komen. En deze theorie van gepland gedrag, die stelt eigenlijk dat er verschillende factoren zijn waarmee je iemands intentie, dus iemand wil om bepaald gedrag uit te voeren, te beïnvloeden en dat als die wil er eenmaal is, dus de intentie positief is, dat het gedrag daar vervolgens uit voortvloeit. Dus je zou kunnen zeggen dat het theorie van gepland gedrag, gedragsverandering omschrijft als een lineair proces. En daar zitten dus twee onderliggende aannames bij. Allereerst, dat als de wil voldoende er is, dat het gedrag daaruit voortvloeit en eigenlijk ook omgekeerd, dat als iemand niet het gewenste gedrag vertoont, dat dat dus een gebrek is aan voldoende wil, voldoende intentie. Ere wie ere toekomt. Deze theorie heeft een mooi basiswerk neergelegd, maar met de inzichten van nu zijn er ook al wat vraagtekens bij te zetten. En de eerste is: ja, in hoeverre kun je nou eigenlijk spreken van gepland gedrag als we weten dat maar 5 procent van ons gedrag bewust plaatsvindt en 95 procent, als het al niet meer is van ons gedrag, onbewust plaatsvindt. Dus je kan je best voorstellen dat bij een aanschaf van iets duurs, bijvoorbeeld een auto, dat mensen heel bewust die beslissing maken en informatie en argumenten graag willen. Maar dat als je het hebt over dagelijkse leefstijl routines dat dat toch voornamelijk onbewust afspeelt. Een tweede vraagteken dat te zetten is, is bij ja, in hoeverre is dat nou een lineair proces? Dus dat pijltje van intentie naar gedrag van A naar B, dat staat natuurlijk heel mooi in zo'n model, maar de praktijk is vaak veel weerbarstiger, ziet er veel meer uit, zoals dit, d'r zijn soms offrodes, mensen komen even in de knoop. Dus ja, in hoeverre dekt het nou echt de lading van de praktijk? Een ander punt met dat lineaire proces is dat het voorbijgaat aan zogeheten intentie, gedragskloof, dus de aanname dat als de wil er maar is, de intentie d'r is, dat daar dan automatisch de actie uit voortvloeit en dat is er eentje die inmiddels ontkracht is, want er bestaat namelijk een kloof tussen beiden. Het één, ja volgt niet automatisch, per definitie, altijd uit het ander. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de context van gezondheid en gezond gedrag, hebben onderzoekers gevonden, dat in zo'n 50 tot 53 procent van de gevallen die intentie zich wel vertaalde naar gedrag, maar in de andere helft van de gevallen niet. Dus intentie is een goede voorspeller, maar het is lang niet het hele verhaal. Het is niet genoeg. En ik denk dat het meest intuitive voorbeeld, dat zijn de goede voornemens. Elke toehoorder hier, inclusief ik zou wel weten dat meestal rond de jaarwisseling, ideeën om dingen anders te doen of juist niet meer te doen of wel te doen, maar dat die wil daar is, maakt helaas nog niet dat dat ook altijd meteen in de praktijk gebeurt. Nou, met die nieuwe inzichten zijn ook nieuwe modellen weer ontwikkeld en ook modellen die zich echt toespitsen op specifieke contexten, waaronder dus een model zoals dit, dat zich echt toespitst op gedrag en gedragsverandering binnen gezondheidspromotie. En dit is het Health Action Proces Aproach van Schwarzer of kortweg HAPA-model. En wat daarbij eigenlijk de belangrijkste inzichten zijn, is dat dit model, dat neemt, die intentie gedrags kloof mee. Dat zit er als het ware ingebouwd en ziet het ook niet zozeer als een lineair proces. Maar het HAPA-model onderscheidt verschillende fases van verandering. Dus als je die weg hebt van A, het huidige naar B, het gewenste, dan zijn er verschillende fases met bijbehorende groepen onder te verdelen. Te onderscheiden. De eerste groep zijn de zogeheten non-intenders. De naam zegt het al, een beetje non-intentie. Dus deze groep is niet gemotiveerd, wil niet op weg en letterlijk niet aan de startlijn verschijnen. Dan heb je de tweede groep, dat zijn de zogeheten intenders, dus deze groep heeft de intentie. Ze zijn gemotiveerd, ze zijn onderweg, maar ze zijn halverwege de rit uitgevallen door ervaren opstakels. Dus dit is waar je ziet, waar die intentie gedragskloof zich in de praktijk afspeelt. Mensen willen, ze zijn op weg, maar het lukt hen niet om die eindstreep, dat punt B, het gewenste gedrag om dat te bereiken. En tot slot hebben we de zogeheten actors, deze mensen is het wel gelukt om de finishlijn te bereiken en de opstakels te overwinnen, en deze groep vertoont dus het gewenste gedrag. Wanneer je dus kijkt naar die verschillende fases van veranderingen, dan onder de streep, zie je dat non-intenders en intenders met elkaar gemeen hebben dat ze alletwee het gewenste gedrag nog niet vertonen, maar om hele verschillende redenen. De non-intenders omdat ze niet gemotiveerd zijn en de intenders die zijn wel gemotiveerd, maar die worden gehinderd door opstakels die ze ervaren in hun context. En juist deze groep benadrukt het belang van het mening van de context, want gedrag vindt altijd plaats in een context. Dus soms als je dus die mooie theoretische modellen ziet dan lijkt gedrag nog wel eens of gedragsverandering in een soort vacuum verplaatst geplaatst. Maar gedrag vindt altijd plaats in een context, in het echte leven. En tot slot heb je dus die actors, een groep die soms een beetje over het hoofd wordt gezien want ja, ze vertonen het gewenste gedrag al, daar hoeft eigenlijk niks meer te veranderen, maar toch zijn ze best wel goed om op de radar te houden, want hier schuilt heel veel kennis. Die actors lukt het dus blijkbaar wel om het gewenste gedrag te vertonen en het lukt hen wel om opstakels te overwinnen. Dus wat toen zij nou precies anders? Welke strategieën passen ze toe? Dat soort informatie kan heel waardevol zijn voor de andere twee groepen, de non-intenders en de intenders om verder vooruit te kunnen komen. Nou, tot zover het blokje theorie, even de basis van gedragsverandering en de aannames die daar zijn. In het tweede blokje van het webinar ga we het toepassen op de chauffeurs praktijk en in een laatste derde blokje ga ik in op de kracht van verhalen en wat zie je, waarom die nou steeds meer in opkomst zijn als je het hebt over gedrags- en gezondheidspromoties basically. Linh ik kijk heel eventjes naar jou voordat ik naar het tweede blokje ga of er opmerkingen binnen zijn gekomen?


Speaker 2: Nee, vooralsnog niet. Als je wel iemand aan het typen, maar ik laat Kayleigh even rustig uittypen en als de vraag dan gesteld is, dan zal ik hem ook doorgeven aan jou.


Speaker 1: Helemaal goed en nogmaals, dat kan op elk moment. Maar af toe check ik even in bij Linh, want ik zie zelf de chat niet. Nou, de chauffeurs praktijk, ik zei al, ik ben zelf dus gepromoveerd op gezondheidspromotie van vrachtwagenchaiffeurs. Er zijn natuurlijk verschillende type chauffeurs, maar ik heb een specifiek gefocust op vrachtwagenchauffeurs en in mijn onderzoeksproject was er een een nauwe samenwerking tussen de universiteit aan de ene kant en echt de transportsector zelf aan de andere kant. Dus ik ben echt aan de slag gegaan, van start gegaan met een specifieke vraag van die transportsector zelf, namelijk: hoe kunnen we vrachtwagenchauffeurs nou verleiden tot gezonder gedrag? D'r werd al heel veel gedaan, daar waren een aantal mooie initiatieven ook vol goede intenties, maar het werkte niet. Dus de vraag was van: ja, wat werkt dan wel? En de eerste vraag, de eerste stap die ik toen heb gezet, is om te kijken van hé, in welke veranderfase zitten die vrachtwagenchauffeurs nu. Waar zitten ze nu? En dat is een vraag die ik ook nu graag aan jullie wil stellen. Ik hoor wat geluid op de achtergrond, dus ik weet niet helemaal de achtergrond, maar ik neem aan dat iedereen hier iets met chauffeurs heeft. Dus de doelgoep die jij voor ogen hebt, de chauffeurs in jouw omgeving, misschien ben je zelf chauffeur, waar ergens op die weg van het huidige naar het gewenste gedrag begeven ze zich volgens jullie. En dat mag je even invullen op de menti, dan kan je letterlijk pinpointen waar onderweg. Als je nou denkt van nou niet gemotiveerd en dat zet je hem ergens bij A. Denk je, ze doen het al bij B. En ja, als je denkt: ze zijn op weg, maar d'r nog niet, dan kan je ergens op die hele pijl een plekje pinnen. Dus menti.com en dan deze code. Volgens mij schoven er net ook nog wat nieuwe mensen aan, welkom, ook bij het webinar. Ikben nu eventjes benieuwd. Ik heb gedragsverandering eigenlijk weergegeven als een soort weg van A het huidige, naar B het gewenste gedrag. En eigenlijk mijn eerste stap altijd wat ik doe in zo'n gedragsveranderingtraject is om te kijken: hé, waar zit die doelgroep nu, waar ergens op die weg? Dat is ook de vraag aan jullie. Even kijken, wat er tot nu toe binnen is. Mooi om te zien, dus iedereen zegt: ze zijn al wel op weg, een stukje op weg, of al wat verder op weg. Ik word natuurlijk altijd zelf het meest nieuwsgierig naar de de de meer extremere. Dus mocht iemand willen delen waarom ze nou specifiek dit plekje op de lijn hebben gepinpoint, voel je vrij om te delen in de chat of in het echt. Geen verplichting, alleen als je voelt van hé, ik wil daar graag wat wat bij toelichten.


Speaker 2: Die had ik d'r neergezet, dus ik denk, ik zal het even zeggen, want mijn chat die blijft hangen, dus ik kan niet typen.


Speaker 1: Ja, heel graag, dank je wel.


Speaker 2: Ik ben een leefstijl coach en beweegcoach en dus toevallig een vrachtwagen en buschauffeur, die echt wel ook willen en stappen hebben genomen al. Dus vandaar dat ik dacht: nou, die zijn echt wel lekker bezig met hun veranderingen.


Speaker 1: Ja, dus echt wel serieus, op weg, zeg maar als ik je zo samenvat. Ja, mooi. En leuk, ook van die concrete voorbeelden. Iemand anders nog die iets wil delen, ja, ik word zelf heel blij om dit te zien en eigenlijk bleek dat ook al een beetje uit jullie eerste ABCD'tje, dat er al heel veel C'tjes waren. Ik ben het onderzoek gestart in eind 2012, dus dat is ook wel eventjes geleden. En als ik dan toen die die vraag stelde aan een groot publiek, dan werd er eigenlijk toch wel standaard B ingevuld. Hé, dus die aanname dat als iemand het gewenste gedrag niet vertoont, dat dat een gebrek is aan aan motivatie en dat de chauffeurs allemaal niet zouden willen. Dus ik ben heel blij om te zien dat hier wordt gezien van nou, is dat wel motivatie of is dat niet gewoon echt meer op dat stukje facilitatie. Dus wat jullie hier deden, komt heel er in lijn met, komt overeen, met wat ik ook heb opgehaald. Daarover zo meer. Nou, waarom hamer ik daar nou zo op? En waarom is dat nou zo'n belangrijke stap om eerst eens even helder te krijgen waar die chauffeurs zich bevinden? Dat is omdat elke fase echt een andere aanpak, een andere strategie vraagt. Dus voor de groep die nog niet gemotiveerd is. Dat vraagt om een focus op de waarom. Dus waarom zou je van A naar B bewegen? Waarom zou je van je huidige naar het gewenste gedrag gaan? Waarom zou je dat veranderen? En dat is ook waar de meer traditionele gezondheidspromotie steevast eigenlijk op wordt ingezet, op de waarom, op het motiveren van mensen. Maar daar heeft de groep, de intenders dus degenen die al wel gemotiveerd zijn, maar gehinderd worden, die heeft daar geen baat bij. Sterker nog, dat kan ze eerder een soort van frustreren want ze willen wel, ze zijn zich daar zelf al van bewust, maar het lukt ze niet. Dus deze groep, die hebben juist belang bij een focus op de hoe van: ja, maar hoe doe je dat nou, hoe kom je nou bij B? Dus dat is ook de eerste vraag waarmee ik aan de slag ben gegaan om eens te kijken, nou, waar moet ik uberhaupt op focussen? Waar zit dus de ernst, wat is hun beleving en wat is hun behoefte? En om dat te doen ben ik in gesprek gegaan met chauffeurs zelf. Ik heb ruim 20 interviews gehouden. Ik ben meegereden op de wagen, ik ben destijds ook naar het Truckstar Festival geweest. Gewoon om me een beetje onder te dompelen in hoe het is om te te werken en te leven als chauffeur. En dat was eigenlijk ook het overkoepelende thema van de interviews. En daarbinnen dan dan stuurde ik zo een beetje aan op gezondheid. Ik heb veel verhalen gehoord van chauffeurs, dus ik wil ook in mijn presentatie stevast ook graag de chauffeur even aan het woord laten. Dus hier de quotes van één chauffeur die ik heb gesproken en die vertelde mij van: moet je horen. Het is heel simpel: als je niet gezond bent, heb je ook geen leven. Een rare vraag, gezondheid is gewoon het belangrijkste wat er is. Klaar als een klontje. In datzelfde interview, dus de interview duurde ongeveer een uur, vertelde diezelfde chauffeur me dit: ja, je moet toch, een, elk mens moet wat hebben wat niet goed is. Als we moeten gaan leven, naar alles wat goed is, ja, dat heb ik in het ziekenhuis ook gezegd. Ik zeg: als ik moet gaan leven naar alles wat goed is, krijg ik twee spruitjes, drie sperzieboontjes, twee blaadjes sla en een glas water, en dat is gezond. Nou, ik doe dat niet, ik haal 's avonds wel eens spareribs dan gaan die spareribs gaan daar die oven in en dan zit ik heerlijk tevreden, lekker op m'n gemakkie en dan zal ik 70 worden in plaats van 75. Dus deze chauffeur heb ik hier even aan het woord gelaten om te laten zien dat er chauffeurs zijn die, ondanks dat ze gezondheid wel belangrijk vinden, niet altijd heel gemotiveerd zijn om hun leefstijl aan te passen, om meer te bewegen of gezonder te eten. En ik heb, ja, wat je dus bij interviews doet, is dat je naar patronen gaat kijken, van hé, wat komt er naar boven in die gesprekken. En wat opviel en ook terug te lezen is in dit stukje, is dat de chauffeur zegt: ja, gezondheid is belangrijk, maar genieten van het leven ook. En die maar is een opvallende. Want dat laat zien dat chauffeurs die nog niet gemotiveerd zijn, chauffeurs als deze, dus ervaren dat een gezond leven in strijd is met genieten van het leven. En dat zijn van die haakjes die je kunt opslaan van: hé, hier valt misschien nog winst te behalen door te laten zien dat beiden ook hand-in hand kunnen. Andere dingen die dus naar voren kwamen is dat de winst op korte termijn zwaarder weegt dan de winst op lange termijn, van nou, dan geniet ik lekker ook nog op m'n gemakkie in het hier en nu en dan zal ik 70 worden in plaats van 75. Andere chauffeurs zeiden: oké, ja, ik weet, ik heb vandaag de dag wat er morgen is, dat weten we niet. Veel verhalen van kanker zus, kanker zo en dergelijke. Dus dat ze ook zoiets hebben van ja, ik leef met de dag, want die is me in ieder geval gegeven. Dus die winst op korte termijn, het genieten in het hier en nu, die weegt dan toch wel zwaarder. Perspectief of het frame, wat ze soms dan gebruiken op gezond leven. Hoe ze dat nou definiëren, in dit geval, wat de chauffeur zo schetst ook van nou gezond leven, dat is twee blaadjes sla, een spruitje en een glaasje water bij wijze van en dat zagen we ook terug als je het hebt over bewegen of sport, dat dat ook net als dit heel hoogdrempelig wordt neergezet. Dus dat dat echt, af en toe kapot gaan in de sportschool, zweten met apparaten in de weer, dat dat een vrij hoogdrempelige invulling is van gezonder leven. Ook het perspectief op de eigen gezondheid, daar was wel ook iets leuks in terug te vinden. Dat ze over het algemeen, ze waren niet echt gemotiveerd omdat ze hun eigen gezondheid over het algemeen ook wel als goed beschouwden en daarbij viel op dat ze hun eigen gezondheid vergeleken met collega chauffeurs, maar niet zomaar collega chauffeurs, chauffeurs die d'r slechter aan toestaan. Dat noem je met een mooie term: downward social comparison, dat is een soort neerwaartse vergelijking, waarbij je zelf dus positiever uit de vergelijking komt. Super menselijk. Dat doen we allemaal in verschillende contexten. Maar bij deze chauffeurs viel dus op dat ze hun eigen gezondheid relatief goed aanschouwde, terwijl ze toch wel knie falen hadden of ergens last van hadden. Maar ach ja, een ander heeft het veel zwaarde. D'r is nog steeds niet echt een aanleiding om daar iets aan te gaan doen. Een omslagpunt werd daarbij wel door verschillende chauffeurs los van elkaar genoemd, bij de leeftijd van 50 jaar, want dat is soort punt waar ook de pijntjes of de kwaaltjes niet langer echt meer gebagatelliseerd kunnen worden of weg vergeleken kunnen worden, om het zo maar te zeggen, en dat dat dan, ja toch wel een beetje op begon te tellen en wat ze dachten: nou,we moeten er misschien toch maar wat aan doen. Dus zover even een inkijkje bij opvallende punten, bij het groepje chauffeurs dat nog niet gemotiveerd is. Nog een andere chauffeur aan het woord en die vertelde: ja, en dan was je de hele week niet thuis geweest en dan zeg je dag, ik ga zaterdagmiddag fietsen en dan zegt ze: je bent de hele week al weg en dan ga je weer bij wijze van hé, dat werkte gewoon niet. Ik sprak ook heel veel chauffeurs die dat beeld dat jullie net ook al schetsten, zowel in de poll als het voorbeeld dat net genoemd werd, dat echt wel gezonder wil leven en ook al verschillende malen hebben geprobeerd om dat te doen. Maar dat ze echt aanliepen tegen drempels en opstakels zoals deze chauffeur net ook afsloot van: dat werkte gewoon niet. Het lukte niet. De belangrijkste drempels en opstakels die daarbij naar voren kwamen zijn de ongewone en onregelmatige werktijden, het gebrek aan sportfaciliteiten langs de weg. Verleidingen, zowel binnen de werkcontext, dus denk aan tankstations truckstops maar ook in de thuissetting, dus denk aan verjaardagen of voorraadkasten. En tot slot waar deze quote ook een mooi voorbeeld van was, de sociale verwachtingen, slash verplichtingen van het thuisfront om het zo maar te noemen. Dan ben je zo'n hele week weg geweest, ben je veel van huis als chauffeur en dan kom je thuis. Ja, dan wordt daar ook wel wat van je verwacht misschien, want we hebben het nu steeds over chauffeurs. Maar het zijn natuurlijk mensen met als beroep chauffeur en daarnaast zijn ze zoveel meer: man, partner, vader, opa, echtgenoot, broer, noem het maar op en ik noem nu dus nu alleen maar de mannelijke varianten. D'r zijn absoluut ook vrouwelijke chauffeurs. Daar geldt helemaal hetzelfde voor, dus het is niet maar één rol. Nou kwamen uit die gesprekken ook best wel wat strategieën en wat tips en dingen die ze zelf hebben aangebracht in hun leven, om daar dan mee om te gaan. En als antwoord op die ongewone en onregelmatige werktijden gaven de chauffeurs aan van: ja, ik probeer gewoon zoveel mogelijk structuur aan te brengen in mijn dag, door in ieder geval op vaste tijden te eten en op vaste tijden eventueel wat te bewegen. Want het was ook dat heel veel chauffeurs keurig een brood trommeltje met zich mee hadden Dan heb je toch wat meer in eigen hand wanneer je dat broodje naar binnen werkt. Leuk om te horen dat vaak die broodtrommeltjes van tevoren voorbereid waren door de partner, dus die heeft daar ook een een een mooie rol in. Dan heb je bij gebrek aan sportfaciliteiten dat chauffeurs ook echt wel dingen weten te noemen waarbij je geen sportschool of sport apparatuur nodig hebt. Want ja, soms kom je laat thuis, is de sportschool dan nog wel open. Dus het bekende blokje om, de trap in plaats van de lift. Ja, dat soort dingen werden wel genoemd als goh, nou ja, dat probeer ik dan zelf een beetje te doen, om dan toch een beetje aan m'n beweging te komen. Als je het hebt over de verleidingen, daar waren ze allemaal heel helder over. Wilskracht en doorzettingsvermogen. Je moet gewoon geen lekkers in je in je cabine halen en ja, gewoon d'r langs lopen als je het ziet of ruikt. Het is een kwestie van doorzettingsvermogen en natuurlijk, als je moe bent, is dat veel lastiger dan wanneer je helemaal fit bent. En dan bij die sociale verwachtingen en verplichtingen, nogmaals, wat er ook een beetje aangehaald werd al in die in die quote en dat was opvallend dat eigenlijk geen van de chauffeurs daar echt een een passend antwoord op had. Dus dat is de drempel waarbij het het type beroep eigenlijk ook, de drempel soortvan doorvertaald naar de thuissituatie, en ja, daarbij vond ik het toch wel belangrijk om dus die hele context mee te nemen waarin de chauffeur zich begeeft. Want als bijvoorbeeld werknemer of transportbedrijf heb je dat misschien niet per sé op je radar, maar dat gedrag, dat dat sijpelt door in de gehele context van de chauffeur, zowel in zijn werk als in zijn persoonlijke leven.


Speaker 2: Anniek, ik krijg een vraag binnen en ik deel die even met jou. Jolanda vraagt: hoe ga je beweegmomenten, bijvoorbeeld ieder half uur even staan, dat is de één van de taglines van de campagne, invoeren in het leven van een chauffeur? En mocht je zelf daar eventueel vanuit de SZW nog aanvullende opmerkingen over dan kan ik die ook bieden. Maar ik ben ook erg benieuwd naar jouw antwoord, vooral.


Speaker 1: Ja, ik hoor meteen een van de chauffeurs die ik heb gesproken. 'Het is een utopia weet je wel, dat gaat helemaal niet met ons beroep'. Ik denk dat elk half uur letterlijk even gaan bewegen, dat ja, je kunt niet terwijl je rijdt, zeg maar gaan staan. Dus het is en blijft een feit dat je als chauffeur gewoon een uitdagende werkomgeving wat dat betreft hebt. D'r zijn heel veel dingen die wel kunnen en ik denk dat je daar vooral ook op kunt focussen, maar echt letterlijk, elk half uur bewegen. Ik zou veel maar kijken van ja, wat past er in dat wat je al wel hebt? Dus wat zijn nou de momenten waarop je wel wat meer kunt bewegen. En ik moet eerlijk toegeven toen ik zelf aan het onderzoek begon en ik dus echt weinig nog wist van de chauffeurs wereld, dat ik dacht: nou, ze hebben die rij- en rusttijden dat is allemaal keurig in wetgeving opgeschreven. Dus zodra ze rusten kunnen ze toch prima even een stukje lopen. Toen kwam ik er al heel snel achter dat het feit dat de wagen stilstaat betekent niet dat de chauffeur stilstaat. Met de krappe planning zie je dat dat heel strategisch wordt ingezet om af en toe dan even te laden enzo. Dus ja, daar heb ik niet, ja, nogmaals het eerste wat ik hoorde is utopia, omdat echt elk half uur even te staan. Bij chauffeurs zul je toch opzoek moeten naar andere oplossingen dan een minuutje hier of een minuutje daar. Linh heb jij daar nog een aanvulling op.


Speaker 2: Ik herken deze geluiden heel erg, ook in gesprekken met vrachtwagenchauffeurs die wij hebben gevoerd. Die geven dat ook zeker aan dat zij tijdens het rijden natuurlijk wel zitten. Maar als ze moeten laden of los zijn natuurlijk gewoon heel erg in beweging. Het verschilt ook gewoon heel erg in de context van je werk, want we spraken bijvoorbeeld laatst een trambestuurder van HTM en die gaf aan: ja, ik ga even als ik koffie drink in m'n pauze, dan loop ik even een blokje om bij ons, bij de remise en terwijl andere collega's misschien eerder ervoor kiezen om koffie zittend te drinken. Ja, het zijn de kleine dingetjes en ik denk dat dat ook echt oprecht maatwerk vergt voor chauffeurs. Ik wil wel graag nog een reactie van Ria meegeven en dan geef ik de beurt aan Jolanda want die heeft een hand opgestoken. Ria geeft aan, ik praat even voor de taxichauffeur met laag loon. Ik merk in gesprekken dat ze wel willen, maar gezond eten een stuk duurder is dan slecht voedsel, dan ongezond voedsel. Wil dit toch wel graag aangeven als aanvulling op wat je net zei. En nu geef ik graag de beurt aan Jolanda, die heeft haar hand netjes opgestoken dus ga je gang Jolanda.


Speaker 3: Ja, ik ben Jolanda, bedrijfsfysiotherapeut en ik denk al heel lang na over de chauffeurs. En ik denk dat, het is heel leuk dat we beginnen bij gedragserandering, maar moeten we niet terug naar de tekentafel en zorgen dat de cabine er anders uitziet zodat een chauffeur misschien ook staande kan rijden. Ik ben geen techneut maar ik denk dat op moment dat die mogelijkheid er is, kan je hem ook gebruiken. Nu is er geen mogelijkheid. Dus ik had al bedacht een soort segway achtig iets waardoor mensen staande kunnen rijden. Als jij gehandicapt bent, heb jij een auto waar je met de hand alles kan besturen. Is er dan geen ruimte dat je je stoel op kan klappen zodat je kan staan?


Speaker 1: Ja, nee, dankjewel. Daar ga ik zo even op in. Ik denk of dit een passende oplossing zou zijn, dat zou maar één iemand weten en dat zijn de chauffeurs zelf. Zeg maar of dit voor hen zou helpen, of ze dit fijn zouden vinden. Maar Jolanda wat ik jou ook hoor zeggen, is van ja, moeten we niet veel breder kijken dan alleen de chauffeur zelf? Dat gevoel deel ik heel erg. Dus ik loop een beetje op de zaken vooruit. Maar in hoeverre ligt het nou allemaal binnen de verantwoordelijkheid van de chauffeur zelf, om maar een een gezonde leefstijl met in toch echt wel een uitdagende werkomgeving te bewerkstelligen? Dus deels, ligt die verantwoordelijkheid ook daar en deels willen ze die verantwoordelijkheid ook. Veel chauffeurs zeggen ook: ik doe dit beroep ook om de vrijheid, autonoom. Dus dat zijn ook belangrijke kernwaarden van de chauffeurs. Maar tegelijkertijd is ook de werkomgeving die het gewoon extra, zeg maar, extra lastig maakt om gezonder te bewegen. Zeker bij een groep waarbij je hier dus ook ziet dat de meerderheid het echt wel wil, denk ik dat dat ook een extra belletje doet rinkelen van jongens, ze willen wel, ja, dus juist dat faciliteren, waar kunnen we ze nou helpen? En hoe kunnen we ze nou helpen? En ik denk dat dat ook echt in overleg met de chauffeurs, zeg maar, vorm gegeven zou moeten worden, maar dit is daar een mooi voorbeeld van. Ja, dank je wel. Nog andere vragen opmerkingen?


Speaker 2: Voor nu nog niet, maar als die komt, dan zal ik het zeker aangeven.


Speaker 1: Helemaal goed. Dus even samenvattend. Ik ging dus als eerste stap, zeg maar ja, dacht ik, ja, waar zitten ze nou ergens? Wat is nou die verander fase van de vrachtwagenchauffeurs waar ik dus specifiek op heb gericht. En daar bleken dus twee subgroepen te zijn, dus één groep die nog niet gemotiveerd is. Dat was ja, de minderheid en een groep die wel gemotiveerd was, maar gehinderd werd. En uit de interviews zelf kwam al duidelijk naar voren dat dat de overgrote groep was die echt wel wil en we hebben daar nog een vragenlijst, zeg maar, achteraan gegooid bij een andere groep, omdat dat ook eens een beetje kwantitatief te kunnen duiden over wat voor getallen hebben we het nou? En daar bleek dus dat ruim 80 procent van de chauffeurs wil en vaak ook al wel meerdere pogingen hebben ondernomen om gezonder te leven. Dus ja, wat ik dacht is: goh wat valt hier veel te winnen met een groep die al wil. Dan als tweede stap, dus ik dacht oké, ik weet waar ze ongeveer zitten en ik weet dat je bij een groep die niet gemotiveerd is, dat je op de waarom en bij de andere groep meer op de hoe, Maar welke specifieke focus is nou veelbelovend? Wat zijn nou de haakjes? Wat is nou uit die interview data gekomen, waar potentie is, waar ruimte zit om wat wat te creëren, wat te veranderen? Nou bij die waarom, dus voor die chauffeurs die nog niet gemotiveerd zijn, heb je eigenlijk soort van twee smaken, dus je kunt ervoor kiezen om A heel onwenselijk te maken, zodat mensen ervan weg willen bewegen. Of je kunt juist B heel wenselijk en aantrekkelijk maken, zodat mensen er naartoe willen bewegen. Dus dat zijn eigenlijk twee verschillende ingangen om hetzelfde te bereiken of een combinatie van beide kan natuurlijk. Wat wij hebben gedaan is omdat we zagen, wij hebben voor de groep chauffeurs die nog niet gemotiveerd was, dat we zagen dat ze nou hun eigen gezondheid en huidige gedrag als best wel positief beschouwden, omdat ze dus bij dat downward social comparison zichzelf vergeleken met mensen die er slechter aan toe waren Dat we dachten van hé, daar daar is een haakje, daar kunnen op inspelen door te laten zien of ze op de één of andere manier wakker te maken dat ze met hun huidige gedrag daadwerkelijk wel risico lopen, ook onder de leeftijd van 50. En wat betreft die wenselijkheid, wenselijkheid dus van het gezonde gedrag of meer bewegen. En daar dachten we van: ja, hoe kunnen we nou die winst op de lange termijn, die nu vaak heel abstract is, hoe kunnen we die nou waardevoller maken, meer waarde geven? En de manier om dat te doen is om in te spelen op de waarde van de chauffeurs zelf. Wat voor hen belangrijk is. En ik schetste het net al een beetje: een chauffeur is meer dan alleen een chauffeur, dus bijvoorbeeld 75 in plaats van 70, dus dat je vijf jaar langer hebt. Wat nou als je dat framed als dat je vijf jaar langer je kind ziet of vijf jaar langer om te genieten van je kleinkinderen, kijk, dan krijgt het waarde, wordt het minder abstract, concreter hebben ze daar zelf meteen een gevoel en een beeld bij. Dus even als voorbeeld van hoe je daar op basis van de verhalen die je krijgt, zeg maar invulling aan kunt geven. Voor de groep die al gemotiveerd is, de grootste groep, verreweg, ja daar ligt de foto's op de hoe. Niet zozeer op de A, of de B zelf, maar de weg daarnaartoe, dus de pijl en dan het werkelijke plaatje. Dat is de weerbarstige praktijk die iedereen kent, maar voor chauffeurs nog extra aan de orde is. Dus inclusief de verleiding en opstakels en inclusief ook strategiën om hiermee vervolgens om te gaan. Dus dat is die focus op de hoe. Hier hebben we vooral ingezet op een laagdrempelige invulling van meer bewegen, gezond leven. Dus in plaats van dat hele hoogdrempelige, hebben we gewoon hele specifieke voorbeelden van wat Linh bijvoorbeeld noemde, tijdens je koffie even een blokje omgaan of je wagen net iets verder parkeren, en vervolgens dus hele specifieke voorbeelden te geven, maar ook specifieke oplossingen voor wanneer dingen anders lopen dan gepland. Dus strategieën om daar dan vervolgens mee om te gaan met dat soort obstakels of verleidingen die je onderweg tegen komt. Ja, en we hebben dus daar ook om, omdat juist ook die strategie van hoe nou om te gaan met dat, met die sociale verwachtingen, als je lang weg bent geweest van huis. Dat geldt natuurlijk voor chauffeurs, vrachtwagenchauffeurs iets meer dan voor buschauffeurs of tramchauffeurs, maar we merkten dus dat die strategie nog het meest ontbrak. Dus we dachten: hé, dan kunnen we daarop inspelen om dat ook als een voorbeeld mee te nemen. En het mooie is dus dat door die sociale strategie, dat tijd samen met je kind of je partner, samen fietsen, samen voetballen. Dat laat niet alleen zien dat gezond leven hand-in hand kan gaan, met genieten van het leven, dus iets leuks doen samen. Maar dat sluit ook weer meer aan op wat voor een chauffeur of eigenlijk ieder mens het belangrijkste is. Dus dit was eigenlijk even een blokje theorie en theorie toegepast op die chauffeurs, praktijk en de belangrijkste inzichten die ik daar heb opgedaan. Misschien een bak aan informatie, dus laat het even bezinken en ook hier weer: als er vragen zijn of opmerkingen of specifieke voorbeelden, dan hoor ik die graag. Ik zie Linh heel rustig.


Speaker 2: Volgens mij zijn de vragen tijdens het moment zelf gesteld, dus volgens mij kan je nu doorgaan.


Speaker 1: Dan gaan we dus door naar het volgende blokje. Dat is het blokje van verhalen. Ik zei al, ik ben gepromoveerd op narratieve gezondheidspromotie, dus narratief. Narratieve verhalen en die zijn echt in opkomst. De laatste decennia worden heel vaak verhalen ingezet als een soort van vorm van gezondheidspromotie, dus dat wilde ik absoluut meenemen vandaag om iets meer te vertellen over die kracht van verhalen. En die is vrij intuitief misschien, want van oudsher en van jongs af aan delen wij als mens, als mensheid al verhalen en we delen ze, we luisteren ernaar, we vertellen ze en dit is altijd een hele natuurlijke manier geweest, niet alleen als entertainment, maar ook om hele belangrijke informatie met elkaar uit te wisselen en over te brengen. En dat maakt, omdat we daar zo vertrouwd mee zijn, dat wij ook heel goed zijn, zonder enige training of wat dan ook, om dus boodschappen uit verhalen te ontrafelen die landen aardig goed. Nou, je kan je voorstellen dat een verhaal ook veel aantrekkelijker is dan bijvoorbeeld een meer traditionele gezondheidsbrochures, de prints echt dat traditionele gezondheidspromotie. Wat vaak bolstaat van de argumenten, dat vraagt veel meer cognitieve capaciteit, is ook vaak wat meer, ja, roept meer weerstand op. Het is een soort foldertje waarvan je bij voorhand al bijna weet van: dat moet iets van mij, dat wil iets van mij, ik moet iets anders doen. En ik noemde het net wel eventjes. Chauffeurs die doen dat vaak ook wel om vrijheid of dat ze het mooi vinden onderweg. En gezondheid is ook echt iets van jezelf. Het raakt een universele kerwaarden van het behoud van je eigen leven. Dus blijf daar maar van af, daar ga ik zelf over. Wat ik net ook al noemde, is dat gedrag altijd plaatsvindt in een context. En verhalen bieden die context. Die laten zien. Die bieden de gehele context en daarmee geven ze ook betekenis. Dus door de context krijgen dingen betekenis bij verhalen. Dus het is een hele universele vorm die niet alleen begrijpelijker is, vaak dan de traditionele manieren van gezondheidpromotie, maar ook aantrekkelijker is. Daarnaast dat het een universele communicatievorm is, hebben verhalen vaak ook een universeel patroon, hoe ze inhoudelijk zijn opgebouwd. En je kunt hier eigenlijk elke film, elk boek opleggen, zeg maar, over deze blue print. Het wordt de hero's journey genoemd en het is een persoon, een personage dat na een soort inner call of een roep van buitenaf op pad gaat om diens persoonlijke doel, noem het een schatkist, noem het een prinses of juist iets anders, weet je wel, gezonder leven te bereiken. En op die weg daarnaartoe komt die allerlei strubbelingen tegen die die moet overwinnen. Om vervolgens zijn prinses te redden, moet eerst de draak worden worden verslagen. Even het hele cliché voorbeeld, maar al in al die verhalen komt dat terug dat eerst hindernissen moeten worden overwonnen om vervolgens een bepaald doel te bereiken. Je hebt helpers, ik noem maar even weer voor de chauffeurs bijvoorbeeld, een partner die een broodje moeten voorbereiden met gezond eten. Maar je hebt ook de bad guys zeg maar degene die jouw persoonlijke doel tegengaan, bijvoorbeeld een uitdagende werkcontext om het zo maar eventjes te noemen. Dus, verhalen lenen zich heel erg voor die weg van A naar B, in het patroon zelf, wat ze vaak hebben inhoudelijk. Dus zo kunnen verhalen niet alleen door dat niversele in hun vorm, maar ook het universele van hun inhoud goed worden ingezet als een soort brug, als een bruggenbouwer om van het huidige naar het gewenste te komen. Verhalen kunnen laten zien wat de onwenselijke of juist de wenselijke gevolgen zijn van bepaalde gedragingen, dus daarmee kunnen ze laten zien dat het loont om op weg te gaan, of bepaald gedrag te vertonen. Maar ook heel specifiek kunnen verhalen worden ingezet als een brug voor de intentie, gedragskloof. Om die hoe-vraag te beantwoorden, omdat dat is waar verhalen in essentie over gaan. D'r komen opstakels onderweg, hoe moet je die nou overkomen om dan toch je doel te te bereiken? Dus verhalen als brug in bredere zin, om van A naar B te komen, maar ook heel specifiek voor de doelgroep, die het niet lukt, door al die hindernissen, om te laten zien wat je kan verwachten aan uitdagingen onderweg. Als je er op kunt anticiperen dan kun je d'r op voorbereiden en sta je bij voorbaat al wat sterker op je schoenen, maar ook door te laten zien hoe je vervolgens kunt handelen om dat te boven te komen. Nou, dat hele concept als verhalen, als brug, dat is de story bridging, zeg maar de titel van mijn proefschrift. Het concept wat daaruit is voortgekomen en het is niet alleen een concept of een mooie titel, maar het is ook uitgewerkt als een methode en de methode heeft vier stappen. En de eerste twee stappen hebben we eigenlijk al net doorlopen. En dat is door de persoonlijke verhalen van de chauffeurs, de persoonlijke naratieven als input te gebruiken voor gezondheidspromotie. Dus door in gesprek te gaan kom je erachter van: hé, wat is nou die verander fase, waar zitten ze nou ergens? Wat is hun beleving en behoefte? En vervolgens iets dieper d'r in van: oké, waar zijn nou die haakjes? Welke specifieke inhoudelijke focus. Dieper dan de waarom en de hoe. Waar zit nou de ruimte. Eigenlijk een soortvan journey mapping van waar kunnen we op inhaken. Nou, storybridging gaat nog wat verder. Daarin wordt verhalen niet alleen als input gebreid, maar ook als output. Dus hier wordt de kracht van verhalen gebruikt om de boodschap, de gezondheidspromotie ook vervolgens daarin te verpakken en te delen met chauffeurs, met de doelgroep. Dus als uitkomst, zeg maar, van die eerste twee stappen heb je een aantal baksteentjes als het ware die het skelet vormen. Echt, waar moet het over gaan? Waar zitten ze ergens? En dan vervolgens, in stap drie, ga je met die bouwsteentjes een verhaal bouwen. Nou, dat kan verschillende vormen. Er zijn heel veel verschillende verhalen en in deze tijd ook heel veel verschillende media die je daarvoor kunt gebruiken. Dus ik zou zo'n hele webinar kunnen vullen, alleen al op dat derde punt. En ook als je bijvoorbeeld de ruimte hebt om meerdere verhalen te delen, kan je ook gewoon bestaande verhalen delen, van chauffeurs bijvoorbeeld onderling, waarvan jij al weet: hé, dit zit erin of hé dat komt nog wel bij een volgend verhaal. In een onderzoeksetting als ik had, moesten de verhalen natuurlijk in zekere zin een beetje perfect zijn, theoretisch gefundeerd. Moesten al die puntjes in één verhaal naar voren komen. Dus wat ik heb gedaan, is ik heb de verhalen ontwikkeld. Zo voelt het niet echt, want ik had natuurlijk een stapel aan transcripties liggen van de interviews en ik heb gewoon echt de verhalen van de chauffeurs zelf soms wat samengevoegd, vaak de letterlijke bewoording aangehouden en zo tot twee verschillende verhalen gekomen, voorbij de subgroepen. En daarna de vierde belangrijke stap is om die verhalen ook te gaan testen voordat je ze de wereld groots ingooit. Nou, dit soort verhalen noem ik dus veranderverhalen. Ze hebben wel een perspectief doel, maar dat ligt er veel minder dik op dan bij zo'n brochure. Het is veel meer het onderling uitwisselen van tips ook vaak, en situaties. Er zijn wel een paar voorwaarden, waar moet zo'n verander verhaal nou aan voldoen, wil het zo effectief mogelijk zijn? Nou, allereerst is dat al die bouwsteentjes van stap één en stap twee, dus die verander fase en die focus, dat die erin terugkomen. Dus dat het verhaal, de plot, personages, dat die in lijn zijn met de beweging, de behoefte en de veranderfase van de chauffeurs. Daarnaast moet de personage in het plot ook herkenbaar zijn. Dus dat hoeft niet per se een verhaal te zijn dat echt gebeurd is, maar het moet wel een verhaal zijn dat echt gebeurd moet kunnen zijn, dus dat moet realistisch en authentiek zijn of in ieder geval zo aanvoelen voor de chauffeurs. Dus daarom is er ook heel veel voor te zeggen om gewoon onderlinge uitwisseling van verhalen rond om de thema's in gang te zetten. Gebruik bij voorkeur een ik-verteller wanneer je een verhaal vanuit de ik schrijft. Als lezer stap je dan letterlijk in de schoenen van de verteller, je maakt het letterlijk mee door de ogen van de chauffeur die zijn verhaal deelt. Dat maakt het letterlijk en figuurlijk makkelijker om in te stappen in het verhaal en om het mee te beleven. En als je 't al een deeltje hebt meebeleeft, heb je het al geïnternaliseerd en wordt het een stuk makkelijker. Nou, niet heel veel makkelijker natuurlijk, maar 't wordt wel makkelijker om het in het echte leven ook, zeg maar, toe te passen. Je hebt het ergens al een beetje meegedaan. Wanneer je dus inzet op die hoe en en concrete tips en strategieën deelt is het wel heel belangrijk dat die strategieën echt binnen het bereik van een chauffeur zelf liggen, dus dat ze daarvan niet afhankelijk zijn, per sé van anderen, maar dat ze dat ook echt zelf kunnen toepassen.


Speaker 2: Anniek, we krijgen een vraag binnen. Waar gaat de chauffeur de verhalen horen? Is de vraag. En dan wellicht misschien ook aanvullend. Heb jij concrete voorbeelden van bedrijven die bijvoorbeeld goed bezig zijn met storybridging en de vormen waarop ze het verhaal vertellen?


Speaker 1: Da's een goeie. Ik ben destijds heel erg opgetrokken, ik heb samengewerkt met verschillende bedrijven. Ik denk dat die het destijds ook wel doorgevoerd hebben, er was ook drive, zeg maar een soort online community destijds in het leven is geroepen om daar de verhalen onderling te delen. Wat ik wel heel erg merkte, is dat chauffeurs na werktijd niet per sé erg op zoek waren naar fora ofzo van andere vrachtwagenchauffeurs. Ze hadden juist zoiets van, nou, als ik even thuis ben, dan ben ik even geen chauffeur. Dus mijn belangrijkste inzicht hier zou zijn van: ja, gebruik de media, de kanalen die d'r nu al zijn en waar chauffeurs een goeie positieve ervaring mee hebben, de bron die ze in zekere zin vertrouwen. Ik heb met veel bedrijven samengewerkt. Als zij zelf altijd de afzender zouden zijn, zou er soms ook wel wat meer wantrouwend naar gekeken worden, want het bedrijf zelf misschien meer economische belangen. Het kan in allerlei vormen en dat hangt echt heel erg van de groep chauffeurs zelf af, van de organisatie hoe dat is ingericht. Sommigen vinden het prettig. Er bestaat wel iets als bijvoorbeeld workshops die ze moeten volgen. Nou, dan kan zoiets ook zijn, een plek waar ze fysiek bij elkaar komen en waar dat gewoon gedeeld wordt. Het kan zijn in een voor vrachtwagen, het TON magazine, dat is een blad dat ze allemaal ontvangen, wat op de deurmat valt. Wat als pluspunt voor ons had, dat dat ook het thuisfront dat mee kon lezen. Nou, daar worden sowieso al verhalen van chauffeurs, authentieke verhalen in gedeeld. Dus zoek vooral de lijnen, de wegen die er al zijn. Het kan ook organischer dat ze gewoon tijdens de lunch iets delen of, je weet niet wat bedrijven zelf al hebben als delen, de nieuwsbrief of iets dergelijks, dat je daar een klein rubriekje in inbouwt. Het is lastig te zeggen om daar iets heel generieks op te beantwoorden.


Speaker 2: Ik geef graag nog de beurt aan Geertje die heeft haar hand opgestoken om een vraag te stellen, denk ik.


Speaker 4: Ja, ik wilde graag nog een vraag stellen. Allereerst bedankt voor je heldere presentatie en ik vroeg me af: kijk als dit werkt bij vrachtwagenchauffeurs of welke chauffeur dan ook dan werkt het waarschijnlijk bij veel doelgroepen. Dus ik zat er, meer vanuit de leefstijlcoach ook aan te denken van: is er ook al iets, wat jij na je onderzoek hebt gemerkt van, hier gaan mensen mee aan de slag en dat er al iets ontwikkeld wordt aan verhalen wat je ook dus op andere plekken gewoon gezamenlijk als levensstijlcoaches zou kunnen toepassen, want ik kan me, bijvoorbeeld, ik krijg nu vrachtwagenchauffeurs en dan kan je ze bewust daarop wijzen. En ja, want die zijn al bezig met die verandering, en dan zou het nog extra motiveren. Dus zit daar al iets van ontwikkeling in?


Speaker 1: Ik heb dat zelf is dat heel erg op organisatieniveau toen gegaan, dat ik echt heb gezien dat verschillende bedrijven er zelf mee aan de slag zijn gegaan. Dan is het natuurlijk ook eigenlijk het meest op maat, want één van de eerste dingen waar ik achter kwam is, de chauffeur bestaat niet, elke situatie is weer anders. Dus op organisatieniveau valt er echt wel wat voor te zeggen en iets anders wat met te binnenschoot is dat eigenlijk in verhaal gaan, in gesprek gaan met de chauffeurs, zelfs al bijna een interventie op zich is. Als ze d'r over vertellen en over praten met iemand die daar gewoon compleet open en met respect en interesse naar luistert. Dan al verhalende komen ze zelf ook op dingen en wordt daar ook iets in werking gezet. Dus alleen dat al is eigenlijk al een plus. En echt, ja, ik heb zelf de verhalen die ik heb gebruikt staan opgenomen in mijn proefschrift. Dus iets als een concreet voorbeeld, als dat fijn is, we zullen de link straks ook eventjes delen. Maar echt breed zeg maar, moet je meer denken aan een soort toolkit of een soort stappenplan, dus niet dat er ergens al kant en klare verhalen zo liggen, niet dat ik weet in ieder geval.


Speaker 4: Nee-ja, het zou mooi zijn, denk ik, als zoiets op een geven moment gedeeld gaat worden, in ieder geval in Amsterdam zitten alle leefstijlcoaches ook in één, Whatsappgroep, waarin je dus heel makkelijk dan dit soort dingen zou kunnen delen.


Speaker 1: ja, nou ja, en wat meest waanzinnige zou natuurlijk zijn als de chauffeurs elkaar onderling weten te vinden.


Speaker 4: Ja, want nu heeft ieder d'r één of zo. En dan, in de nieuwe groep weer één.


Speaker 1: Ja, wat ze ervan weten dat ze niet alles lezen, dat weten ze vaak al wel, maar ja.


Speaker 2: Ik onderbreek even, want ik zie dat er nog een vraag is binnengekomen. Annemarie heeft haar hand opgestoken dus ik geef haar graag de beurt om een vraag te stellen.


Speaker 5: Het gaat over het voorbeeld. Ik werk voor ONO-fondsen, voor tourcarbranch en taxi- en zorgvervoerbranch en daar hebben we dertien activiteiten die chauffeurs gratis kunnen doen. Op duurzame inzetbare gebied, daar zit ook voeding en bewegen. Zestien weken fit voor voor lijf programma. En dat delen we ook wat chauffeurs daarvan vinden die dat hebben gedaan. Dat is eigenlijk een beetje, kan je ook bij ons op de website bekijken. Nou vinden wij nog wel wat moeilijk om individuele chauffeurs te bereiken, Ik weet niet, wie vroeg dat nou hoe? Hoe deel je die verhalen? Dat is nog wel een dingetje, maar we proberen dat wel via social media en nieuwsbrieven, kranten die bij de chauffeurs op de op de mat vallen thuis. En dan delen we dus succesverhalen van het project en hopen we dat er nog meer mensen gebruik van gaan maken. Sterk aan het stuur, heet dat. Dus als je googled op www.sterkaanhetstuur.nl dan kom je erop. Dat wou ik even zeggen. Kende jij nog niet denk ik?


Speaker 1: Nee, zelf niet, ik heb echt wat meer de vrachtwagenchauffeurs.


Speaker 5: Onze sector sectoren zijn een stuk kleiner dan de transportsector, we hebben dus wel interventies voor ja, chauffeurs waar ze zichzelf zonder inmenging van de werkgever voor kunnen aanmelden. Via de werkgever. Ja.


Speaker 1: Ja, want daar heb ik heel nauw mee samengewerkt, dat was destijds gezond transport en dat is nu dus de sector instituut, transport en logistiek. Die zijn hier ook echt mee aan de slag gegaan. Dus of daar nu ook echt iets concreets ligt, dat weet ik eigenlijk niet, ben ik zelf eigenlijk ook wel benieuwd naar, dus ja.


Speaker 5: Dat doen wij in het klein, wat zij in het grote doen. Maar dat is volgens mij niet zo uitgebreid als dat wij dat doen, maar dat weet ik niet zeker, wat de laatste stand van zaken is.


Speaker 1: Ik weet wel dat ze iets van workshops of echt verhalen delen bij de chauffeurs offline, zeg maar, allemaal aanwezig. Nou, dat zou in Coronatijden ook allemaal anders zijn geweest. Dus ja, er wordt er wordt mee gewerkt, dat sowieso.


Speaker 2: Ja, dank voor de tip, Annemarie, ik heb nog een vraag binnengekregen en ook kijk ik even naar de tijd. Er zijn ook volgens mij een aantal slides die we moeten behandelen. Heb jij gedragsverandering gezien bij de chauffeurs die je hebt gesproken?


Speaker 1: Ja, we hebben dus getest, je moet dus ook kijken van: werken die verhalen, nou? Da's een stukje kwantitatief onderzoek en daar hebben we gezien dat ze inderdaad effectief zijn. Dus dat die verhalen, die aanpak, ook echt effectief is. Kort maar krachtig. En nogmaals, ik denk dat Linh, dat jij straks even, je kan de link naar maar proefschrift even, daar zat een Nederlandse samenvatting in en dus ook de verhalen. Dus voor wie daar nog wat uit wil halen, kan je het eigenlijk ook makkelijk terugvinden. Ga ik heel eventjes verder. Ik zou het kort en bondig houden. Die veranderverhalen, nou, dat is dus eigenlijk die derde stap van hoe bouw je dat nou op? En die vierde stap is dus ook. Dit zijn dus die belangrijke punten waar zo'n veranderverhaal aan moet voldoen. Dit zijn dus ook precies de punten waar je zo'n verhaal dan vervolgens op test. Even checkt van hé, slaat dit aan bij de doelgroep, bij de chauffeurs? Klein voorbeeldje we hadden bijvoorbeeld de strategie fietsen naar werk en nou, da's maar tien kilometer naar werk fietsen en op dat punt kregen we terug: nou, da's wel erg ver! Dus daar we zes kilometer van gemaakt. Dus ja, het loont echt om van tevoren even te checken van: is dit herkenbaar? Voelt het echt als een een verhaal dat voor chauffeurs. door chauffeurs is gemaakt? Personages kunnen echt letterlijk fungeren als een rolmodel. Zij laten de weg zien die zij hebben afgelegd en hoe zij daar zijn gekomen. Dus is het heel belangrijk om dat personage zo authentiek mogelijk neer te zetten. Ik kreeg dus van veel vrachtwagenchauffeurs terug dat dat stereotype beeld van buik en bogen, dit dus niet doen, dat ze zich daar echt van distantiëren en zoiets zeggen van, nou, ik vind een mooi beroep, maar ik ben geen typische chauffeur. Dus ja, een soort haat-liefdeverhouding bijna met het chauffeur zijn. Dus de keuze van: hé, welke chauffeur laat je nou zien, zorg dat dat representatief is, dat andere chauffeurs daarin kunnen herkennen of in ieder geval denken: hé, dat is iemand, zoals wij. Ik zei net al even, als onderdeel van het onderzoek heb ik twee verschillende verhalen ontwikkeld: eentje die dus op de waarom focust voor de niet-gemotiveerde chauffeurs en eentje die op de hoe focust, voor de alwel gemotiveerde maar gehinderde chauffeurs. Bij de waarom versie is echt een een typische werkdag, waar de chauffeur iets aan z'n hart voelt en dus toch minder gezond is dan dat hij aanvankelijk dacht. Nu even kort en bondig terug te lezen in het proefschrift en de hoe-versie is juist meer een dag uit het weekend gekozen om te laten zien hoe dat nou hand-in hand kan gaan met die familie setting. Dat is een chauffeur, maar ook een vader en een echtgenoot. Dus om het in een iets completer iets bredere context neer te zetten dan alleen de chauffeur op zijn werk. Nou, de belangrijkste les die ik eigenlijk heb geleerd is dat co-creatie, van, ontwikkel in ieder geval gezondheidspromotie voor, door en met de doelgroep is weergegeven in die vier stappen van storybridging. Waar de chauffeur zelf echt de belangrijkste stakeholder is in eigenlijk elke stap. Eerst dus als input en daarna ook als expert. Zijn het nou goede verhalen? En dat we dus weg bewegen van dat belerende vingertje, maar dat we veel meer met de chauffeurs zelf hand-in hand doen. En dat sluit eigenlijk ook aan bij het allerbelangrijkste wat ik meeneem, ook in mijn werkcarriere nu, wat ik nu aan het doen ben, is: het kost misschien wat meer tijd, maar luisteren voordat je een boodschap uitzendt is echt het allerbelangrijkste, want je krijg mensen alleen in beweging als je weet wat hen beweegt. En daarmee zijn we aan het einde gekomen. Heel erg bedankt voor jullie tijd en meeluisteren. Mocht je nu nog vragen hebben, laat het nog weten en anders ben ik ook nog per maill bereikbaar.

Breng beweging in je werkdag

Veel zitten is slecht voor ons. De meesten van ons weten het wel maar toch zitten we vaak grote delen van een werkdag. In dit webinar leer je over de psychologie van gedragsverandering en hoe je dit kunt toepassen op zit- en beweeggedrag. Aan de hand van bewezen technieken krijg je praktische tips die jou helpen om minder te zitten en meer te bewegen tijdens het werk. Handig als jij jezelf én je collega’s of medewerkers vaker van de stoel af wilt krijgen.


Charlotte: Welkom allemaal bij. We zijn bij het webinar breng beweging in je werkdag, van Sven van Duwtje. Ik ben blij dat jullie hier allemaal zijn. Mijn naam is Charlotte en wij zijn namens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aanwezig als co-host van de expert van vandaag en ik zal vooral de vragen uit de chat bijhouden en ook zoveel mogelijk aan Sven voorleggen zodat jullie met alle antwoorden weer naar huis kunnen gaan. Dit doe ik een beetje tussendoor, maar stel vooral dus al jullie vragen in de chat. Dan geef ik die door aan Sven. Jullie zien ook dat ik, of in ieder geval dat de camera's en de microfoons aan staan, deze mag je gewoon ook uitzetten. Maar het is vooral ook zodat we straks wat interactie in het webinar kunnen hebben, en Sven zal dit ook aangeven wanneer dit het geval is. En dan is het leukste als je wel nog even je camera of je microfoon aanzet, zodat we ook een beetje kunnen zien wat er gebeurt. Wij organiseren dit webinar vanuit de campagne de Nationale Beweegminuut. Die is vorige week gelanceerd en met die campagne proberen wij heel zittend Nederland te motiveren om meer te bewegen tijdens het werk. Dus dat is één minuut per dag, om elf uur 's ochtends. Maar het doel is natuurlijk omdat dit zo vaak mogelijk te herhalen. Wij hebben nu vier webinars georganiseerd, dit is de derde en dat gaat vooral over lichamelijke onderbelasting. Dat willen we graag belichten vanuit verschillende perspectieven en vandaag gaat Sven van Duwtje jullie bijpraten over de psychologie van gedragsverandering. En ik moet er wel nog even bij zeggen deze webinar wordt opgenomen en deze later ook wordt gepubliceerd. Dus mocht je het nou niet fijn vinden dat je camera aanstaat zet hem dan vooral uit. Dat is ook helemaal goed. En vergeet ook niet je vragen in de chat te zetten. Dan kan ik dat allemaal doorgeven of opmerkingen of als je gewoon iets wil laten weten, dan geef ik dat door aan Sven. Oké, dan geef ik nu het woord aan Sven.


Sven: Oké, nou Charlotte, hartstikke bedankt voor de intro. En ja, alle bezoekers van dit webinar, hartstikke welkom op dit late uur op de dag dat jullie toch nog zijn aangeschoven bij het webinar: breng beweging in je werkdag. Mijn naam is Sven van As. Ik ben gedragsexpert bij Duwtje en wij houden ons bezig met gedragsverandering in de praktijk. Dus dan hebben we het over duurzaam, veilig en gezond gedrag. Nou en dat bewegen tijdens je werkdag, dat is een voorbeedld van het gezonde gedrag en we gaan vandaag dus zoals Charlotte al zei, induiken in de psychologie van dat gedrag. Want hoe zit het nou met dat zitten de hele dag. En ik gok dat op dit moment heel veel van jullie ook zitten achter de laptop, misschien in een cafeetje, misschien thuis of misschien op kantoor. Nou, je mag je camera even aanzetten als je dat wilt, zoals Charlotte al zei, voel je niet verplicht. Maar dat is voor ons leuk om even te zien wat er gebeurt, want ik zou jullie graag willen uitnodigen om dit webinar staand te gaan volgen, dus neem die laptop mee, zet hem in een kast. Als je op een zit stabureau werkt, draai je even omhoog of als je dat allemaal niet kan alleen je schermpje even bij als het kan. Probeer dit webinar staand te volgen. Ik geef jullie een minuut de tijd om even een goeie plek daarvoor te vinden. Ondertussen voorziet Charlotte mij van commentaar. Ik kan jullie helaas niet zien, maar Charlotte gaat mij voorzien van commentaar van wat er gebeurt. Neem dus even de tijd om een plekje te vinden waar je dit webinar staand kunt volgen. Hé, want goed voorbeeld doet volgen. Charlotte, ik ben benieuwd: zijn er al mensen in beweging gekomen?


Charlotte: Ja, kijk, ik zag wel wat beweging. Volgens mij zie ik wat mensen op gaan staan. Misschien was dat Erna en ook Letty, zie ik bewegen.


Sven: Nou nogmaals proberen, als het een keer niet lukt, is het geen ramp, he. Als er andere beperkingen zijn waardoor het niet lukt, geen probleem. Maar als het even kan, dan sluiten we de dag in ieder geval staand af met z'n allen. Ik wacht nog even vijftien seconden en dan gaan we door met de verdere inhoud van het webinar. Vijf, vier, drie, twee, één. Nou voor diegene die zijn gaan staan, super. Voor degenen die nog zitten, ik hoop dat er een goeie reden voor is en dat je na dit webinar nog vaker toch ook staand dit soort bijeenkomsten zult bijwonen. Want we zitten wel erg veel gedurende de dag. We rijden naar ons werk, dan zitten we in onze auto of in de trein. Vervolgens komen we op ons werk aan. Nou, veel van ons werk gebeurt zittend of we achter een laptop, dit webinar ook gericht op de chauffeurs en die het ook zittend doen. En tot slot komen we eind van de dag thuis, gaan we weer zitten, zitten we achter de TV of een boek te lezen. Nederlanders zitten ontzettend veel, zo'n 32 procent, dus bijna één derde zit zelfs meer dan acht en een half uur per dag, en da's gewoon ontzettend slecht voor onze gezondheid. We hebben vandaag ook deze hele campagne en ook dit webinar, maar hoe is het nou allemaal begonnen? Hoe weten we dat dat zitten nou niet goed voor ons is. Waar komt er nou allemaal vandaan? Nou, d'r zijn daar heel lang allemaal ideeën over geweest. Kunnen we teruggaan naar de oude Grieken bij wijze van, maar het eerste wetenschappelijke onderzoek, een klassieker die komt uit de jaren 50 en dat onderzoek vond plaats bij het personeel van deze welbekende dubbeldekkers uit Londen. En back in the days, in de jaren 50, zaten hier twee mensen op. Één persoon bestuurde de bus, maar d'r was ook een conducteur die de bus heen en weer liep om tickets te checken. Dus of iedereen een geldig reisbewijs had. Nou, dit was echt een onderzoek naar de gezondheid van de werknemers in die bus. En wat bleek nou, die buschauffeurs die hadden twee keer zo hoge risico op een hartaanval ten opzichte van de conducteurs. Nou, je raadt het al, het grote verschil, het enige verschil tussen die twee is dat die buschauffeur, die zit de hele dag stil en die bestuurt de bus, terwijl de conducteur, die loopt heen en weer door die bus en loopt ook die trap nog eens op en af. Nou, dit was dus echt een hele mooie studie, waarin we voor het eerst zagen in een precies dezelfde omgeving, vergelijkbaar werk, dat dat zitten niet goed voor ons is en dat bewegen goed voor onze gezondheid lijkt te zijn. Nou, dit was in de jaren 50, inmiddels zijn we bijna 70 jaar verder, maar is de conclusie nog steeds hetzelfde: bewegen is goed voor onze gezondheid, zitten slecht. Door te veel zitten hebben we problemen als diabetes, hartproblemen kanker en vroegtijdig overlijden, echt grote problemen. Uitdaging is dan ook om minder te zitten en meer te bewegen, want meer bewegen alleen, dat lost het vele zitten niet op. Het gaat er om dat we het zitten an sich ook verminderen, want ook dat zitten zelf is een probleem. We kunnen niet compenseren voor dat vele zitten gedurende de dag door meer te gaan bewegen. Dus het algemene bericht is: minder zitten, meer bewegen. Maar we focussen vandaag echt op dat stukje dat we minder gaan zitten. Het zitten zelf is namelijk al een probleem. En hebben we het dan over de uren op de dag dat we midden moeten gaan zitten? Nou, het gaat meer om de periodes waarin we zitten en het advies is op dit moment om om en nabij elk half uur even dat zitten te doorbreken. Dit advies, deze zijn echt nog in ontwikkeling. Maar op dit moment is het algemene advies: probeer nou eens of je elk half uur het zittende werk even kunt opbreken door bijvoorbeeld te gaan staan, een stukje te lopen of te stretchen, maar dat je om en nabij elk half uur even dat zitten doorbreekt. Dat je dus voorkom dat je die hele lange periodes aaneengesloten zit, want dat is het grote probleem. Gelukkig zien we steeds meer nieuwe technologie, nieuwe uitvindingen die ons kunnen helpen om ons werk meer staand te doen. Aan de linkerkant zien we de welbekende zit-stabureau, je ziet zelfs een standaard die we thuis kunnen installeren, die ons kan helpen om meer werk staand te doen en vaker ons zitten op te breken. Maar ook bijvoorbeeld de smartwatch, hier zien we de Apple Watch, kan ons helpen om even d'r aan herinnerd te worden dat we moeten gaan staan en aan het eind van de dag te zien hoeveel we ook hebben bewogen of gestaan of gezeten. We hebben dus eigenlijk behoorlijk wat tools in huis inmiddels die ons kunnen helpen om meer te gaan staan en minder te zitten en het vaak op te breken. Maar als we kijken naar wat het effect hiervan is, dan zien we vooral op de korte termijn positieve effecten. Maar op de lange termijn verdwijnen die vaak. Nou en ik hoorde het al, hé, het is toch een stukje gewoontes vorm, het is toch een stukje gedrag. En om dat dus te begrijpen, om te begrijpen hoe het kan, dat het zo moeilijk is, maar ook om jullie tips straks mee te kunnen geven, om wel meer in beweging te kunnen komen, duiken we in dit webinar in de psychologie van gedrag. We gaan dus echt erin induiken: ja, waar komt dat gedrag nou vandaan, dat zitgedrag en waar kunnen we aan draaien om daar wat mee te gaan doen? We weten namelijk vanuit de psychologie al een behoorlijke tijd dat er een behoorlijk gat zit tussen de intentie die iemand heeft en dat gedrag. Je zult dit waarschijnlijk wel herkennen als je terugdenkt aan het begin van dit jaar, aan je goeie voornemens. We weten dat van die goede voornemens maar een heel klein percentage, zo'n 8 procent, wordt waargemaakt. Dus ondanks dat wij hele goeie intenties kunnen hebben, kan het behoorlijk zijn die intenties ook echt om te zetten in gedrag, zo ook bij het zitten. Nou, om dat beter te begrijpen duiken we iets verder in het brein. En grof gezegd maken we bij het begrijp van gedrag onderscheid tussen twee systemen, namelijk het rationele systeem die ons helpt om gezonde keuze bijvoorbeeld te maken en het automatisch systeem. Dat systeem wat ervoor zorgen dat we aan het eind van de werkdag op de bank neerploffen en niks meer doen, of dat we toch de hele dag blijven zitten. Die twee systemen gaan we nu wat verder op induiken omdat het ons helpt om het zitgedrag beter te verklaren. En het automatische systeem, dat werkt snel, instinctief en is emotioneel. Tijdens de coronaperiode werd per ongeluk vaak toch een hand gegeven. Dat gebeurde op via het automatische systeem, waar we dus zonder heel veel na te denken, per ongeluk iemand de hand gaven. Zoals Rutte dat deed op nationale televisie, snel initiatief en emotioneel. Helpt bijvoorbeeld bij rekensommen als dit. Twee plus twee is vier, hoeven we niet over na te denken, gebeurt snel en automatisch. En dat automatische systeem, dat volgt het principe, en dat noemen we de law of least effort. We volgen de weg van de minste weerstand. Net als het water dat door een riviertje naar de zee stroomt, volgen wij ook in ons automatische gedrag vaak die weg die ons de minste moeite kost, die de minste inspanning kost. Nou, dat klinkt misschien wat vaag. Hoe ziet dat eruit? Nou als volgt. Hier zien we in beeld de zogenaamde olifantenpaadjes. Er wordt een mooi voetpad aangelegd voor de wandelaars of voor de fietsers. En als mens zijn we nou eenmaal geneigd die paadjes af te snijden. En de weg van de minste weerstand of de minste inspanning te kiezen. Nou, dat doet niet één persoon, maar dat doen heel veel personen en zo slijten zich met de tijd olifantenpaadjes uit. Dus bij de afsnijroutes zien we heel duidelijk dat als mensen kunnen, dan vermijden wij inspanning. Kijk, als er een grote beloning tegenover staat, wordt het anders. Maar in de regel, als we kunnen, vermijden we inspanning vanuit dus dat automatische systeem en vanuit die wet van de minste weerstand. We gaan dus voor gemak als we ons automatische systeem volgen. Maar ik zei ook wel, we gaan ook voor de meer instinctieve system hebben het dan over, het automatisch systeem. Dat verklaart bijvoorbeeld waarom we na een lange dag werk zin hebben in chips en grote zakken chips inslaan. Instinctief vanuit ons evolutionaire brein is dat hartstikke handig. Vetten verzamelen, lekker eten, hartstikke goed, maar in de huidige maatschappij past dat niet meer. En zo ook met zitgedrag, in feite was dat hartstikke handig om veel te zitten. Maar goed, in deze tijd is dat anders, want alles is ingericht op zitten. Dus dat instinctieve systeem maakt dat wij eigenlijk gedrag nog laten zien wat vroeger misschien handig was, maar wat niet meer zo goed past in deze maatschappij. En dat kan dus verklaren waarom die goeie intentie die je misschien in de ochtend had om bijvoorbeeld gezond te eten, waarom dat zo lastig kan zijn om dat om te zetten in gedrag. En waarom we bijvoorbeeld 's avonds dan toch weer neerploffen op de bank met een hele dikke vette pizza? Dus er zit een gat tussen die intentie in het gedrag. Het automatische gedrag dat instinctief, snel en automatisch gaat, verklaart waarom we toch weer die keuzes maken die niet zo gezond voor ons zijn. Daartegenover staat het rationele systeem. Dat is langzaam, wel overwogen en volgt logica. En dan, als we weer kijken naar de coronacrisis daar ging het om het wel geven van die elleboog. Even bewust nadenken op dit moment zal het weer anders zijn, we mogen we weer een hand geven, daar moeten we bewust over nadenken. Dat is dat rationele systeem. Als we dat bijvoorbeeld in een rekensom zouden laten zien, dan zou dat bijvoorbeeld dit zijn, wat complexer. Hier moeten we echt even over nadenken. Eerst een plus som dan gedeeld door, wat ging ook alweer voor? Nou goed, we moeten teruggaan naar onze basisschooltijd of voortgezet onderwijs om dit te herleiden. We moeten d'r even induiken. We hebben de tijd nodig om na te denken en een besluit te vormen. We bekijken de details en bekijken wat er allemaal meespeelt en we moeten bijvoorbeeld ook informatie opzoeken. Dat is echt een bewust proces, dat rationele systeem. Het gaat niet zo vanzelfsprekend en daar zit dan ook tegelijkertijd de uitdaging. Want dat rationele systeem, dat heeft energie, tijd en focus nodig, en daarmee kunnen we ook gemakkelijk vermoeid of afgeleid raken. En om dat te illustreren wil ik jullie eigenlijk vragen om even te unmuten dus om je microfoon aan te zetten, want we gaan een klein experimentje doen, namelijk de wiskundige. Dus unmute jezelf, zet je microfoon aan. Ik heb namelijk jullie input nodig en die mag je hardop geven. Dus ik vraag jullie om hardop je antwoord te geven. Jullie krijgen zo meteen een aantal sommen te zien. Voordat we starten, is iedereen er klaar voor. Mag ik een ja als je je microfoon aan hebt gezet?


Iedereen: JA!


Sven: Super, ik hoorde er heel veel, dan gaan we beginnen. We krijgen dus een aantal rekensommen te zien. Daar komen ze. Jullie kunst is dus om het antwoord hardop te roepen. Hoeveel is:


Iedereen: *Roepen antwoorden van sommen*


Iedereen: *Veel roepen rode hamer*


Sven: Rode hamer, ik hoor hem behoorlijk wat keren terugkomen. Nu denken jullie en waarschijnlijk heel veel mensen om ons heen: jij kan gedachten lezen, je bent echt een psycholoog, je wist wat hier gebeurde en je bent in onze gedachten gekomen. Nou, dat is wat ik vroeger altijd al hoorde toen ik psychologie studeerde. Maak je geen zorgen, dat is niet aan de gang, maar we gebruiken hier een principe, wat we kennen vanuit de gedragspsychologie. Wat hier gebeurde is, dat we allereerst, we leiden jullie af, we zorgen d'r voor dat jullie met je aandacht bij die rekensommen zijn. Daar is heel veel aandacht voor nodig, echt dat rationele systeem. Je moet flink nadenken, je moet de moeite doen en daarna stel je een vraag waarin je ook nog eens heel snel moet antwoorden, waardoor je dat op je automatisch systeem gaat doen. We weten vanuit die gedragspsychologie, dat we dan kijken naar allereerst primaire kleuren, dus dat bijvoorbeeld rood, maar dat had ook groen of blauw kunnen zijn, en daarnaast ook nog eens een gereedschap wat veel voorkomt, bijvoorbeeld de hamer. Dus omdat wij snappen hoe ons brein werkt, kunnen we voorspellen wat er gaat gebeuren als we je een beetje uitputten of afleiden. Dit was dus echt een trucje waarin we dat automatische systeem gebruiken. Dat automatische systeem is dus voorspelbaar en je kunt nagaan dat er gedurende de dag, heb je ook allerlei prikkels te verwerken, allerlei beslissingen te maken, en daardoor zul je veel vaker terugvallen op dat automatisch systeem. Net als dat nu een heel groot deel van jullie die rode hamer riepen. In ons dagelijks leven is ons gedrag dan ook vooral automatisch. Jullie mogen trouwens je microfoon uit hoor, het experiment is klaar, dus maak je geen zorgen, we zijn weer klaar, jullie mogen weer lekker achterover leunen of staan. Maar in het dagelijks leven is dus ook veel van ons gedrag en eigenlijk het overgrote deel, automatisch. En maar goed ook hé, we zeggen wel eens van, anders zou ik het ontbijt niet eens halen. Er zijn gewoon zoveel beslissingen te nemen, kleine, grote beslissingen. Als we daar allemaal over na zouden denken, ja, dan ben je kapot voordat je bij je ontbijt zit. Nou, omdat te voelen is, bijvoorbeeld ook het autorijden vind ik daar een mooi voorbeeld in. De eerste keer dat je dat doet, gaat alles heel erg bewust. Om dat rationele systeem, je denkt na, sleutel omdraaien om de motor aan te zetten, koppeling, indrukken, op laten komen, et cetera, de spiegel checken, alles heel erg bewust. Maar na verloop van tijd zijn die processen veel meer geautomatiseerd en kun je dus ook op je automatisch systeem dat doen. En bijvoorbeeld daarnaast nog even lekker zingen of naar de radio luisteren. En dat wij dat automatisch doen, is maar goed ook, want als wij dan bijvoorbeeld bij een stoplicht komen die springt op rood, hoeven niet heel lang na te denken om te remmen. Dat doen we zonder na te denken. Dat doen we op die automatische piloot. We hoeven niet na te denken waar die rem ook alweer zat en hoe je dat ook alweer deed, maar we doen het op die automatische piloot. Het is dus heel erg behulpzaam dat we dat automatische systeem hebben. Maar dat automatische systeem, heeft ook wel tekortkomingen die we aan het begin noemde en één van die tekortkomingen, is onder andere dat het verklaart waarom we zoveel stilzitten overdag. Dat doen we automatisch, onze omgeving is ingericht op zitten, heel veel van ons gedrag is ingericht op zitten. Dat verklaart dus waarom die intentie van dat meer bewegen en minder zitten moeilijk is om te zetten naar gedrag. Als het automatisch gaat, dan zullen wij met gedragspsychologische technieken moeten inspelen op dat automatische gedrag. Dus die automatische processen, omdat het anders heel lastig wordt om die intentie om te zetten in gedrag. Nou, gelukkig zijn er dus technieken voor en we gaan nu behandelen welke techniek je nou bijvoorbeeld zou kunnen gebruiken om jezelf van je stoel af te krijgen en houden daarbij dus in je achterhoofd. Enerzijds gaat deze presentatie over kantoorwerken. Er zijn mensen die thuiswerken voor kantoor, maar ook de chauffeurs die dus de hele dag in een vrachtwagen zitten en ook in je achterhoofd houden. Het gaat om bewegen in de zin van dat we zitten en om en nabij elk half uur even doorbreken. Hoeft niet op de minuut nauwkeurig, maar om en nabij dat halve uur. En een allereerste gedragstechniek of een knop waaraan we kunnen schuiven, is natuurlijk dat je jezelf motiveert. Als we het over gedrag hebben, dan is motivatie die kernterm. Dat is de drijver van ons gedrag. Maar goed, motivatie is natuurlijk een vrij brede term. Hoe zorg je nou daarvoor dat je jezelf motiveert? Iets specifieker gaan wij induiken op de extra zieke motivatie en dan hebben we het over het verkrijgen van beloningen. Niet al het gedrag is nou eenmaal leuk an sich. Bijvoorbeeld werk, doen we toch ook voor een groot deel voor de beloning, al zal d'r een stuk, als het goed is, ook leuk aan zijn. Extrinsieke motivatie gaat dus om dingen die we doen, om beloningen te verkrijgen of de andere kant op, om nadelen te voorkomen. Nou, extrinsieke motivatie, dat is een mooie voor dat opstaan, omdat, dat is wat lastiger om echt leuk te maken en dan kan extrinsieke motivatie heel erg waardevol zijn. En dat extrinsieke motivatie werkt, dat zien we ook in het dagelijks leven. Kijk bijvoorbeeld naar het statiegeldsysteem. Voor een paar cent zijn we als mens in Nederland in ieder geval te porren om die flessen niet zomaar weg te gooien, maar ze ook te verzamelen en naar de supermarkt te brengen. Een effectief beloningssysteem en dit gaat echt om die extrinsieke motivatie, maar ook andersom, misschien herken je het wel. Als je in de auto zit en je hebt je gordel nog niet om, dan begint er zo'n piepje, dat wordt steeds luider, steeds vervelender, er blijft een lampje branden en als ze de gordel omdoen dan verdwijnt dat. Dus daarmee gaan we iets nadeligs uit de weg. Dus het statiegeld is het belonen nastreven, de gordel, het uit de weg gaan van iets nadeligs en hopelijk zijn er nog andere redenen waarom jullie dit gedrag ook laten zien. Maar je ziet dat dit dus in de maatschappij ook echt al wordt gebruikt. Nou, die truc kunnen we natuurlijk ook op onszelf uitvoeren door bijvoorbeeld die objecten die je vaak nodig hebt tijdens je werkdag buiten hand bereik te leggen. We zijn vaak geneigd om ons kantoor en ons bureau zo in te richten dat we alles binnen handbereik hebben. Hartstikke handig kun je hartstikke snel alles doen. Nadeel is dat je dan dus blijft zitten. En door zaken buiten hand bereik te leggen, waardoor je bijvoorbeeld even moet opstaan. Geef je jezelf een reden om te bewegen en hoef niet meer zo bewust na te denken over dat opstaan. Maar gebeurt het automatisch. Het gaat er daarbij dan vooral om dat je die spullen buiten je handbereik legt die je om en nabij elk half uur wilt gebruiken. Als ik bijvoorbeeld voor mezelf spreek, ik werk vaak met een to-do list, zo'n lijstje om even bij te houden wat er allemaal moet gebeuren vandaag en soms groeit die lijst gedurende de dag om even wat bij op te schrijven. Nou, dan weet ik van mezelf dat ik om en nabij elk half uur wel even iets op die lijst wil zetten of wil afstrepen. Doordat ik nu die lijst buiten handbereik heb gelegd, moet ik daarnaartoe lopen om even wat af te vinken of erbij te schrijven. Ik ga daarmee iets nadeligs uit de weg, namelijk dat ik het vergeet weg te strepen of dat ik uberhaupt vergeet dat ik iets nog moest doen. Anders moet ik dat de hele tijd in m'n hoofd vasthouden en ik streep het af. Dat is m'n beloning, want dan is het weer klaar. Dus op die manier heb ik mezelf een reden gegeven om op te gaan staan en voor mij is dit ongeveer elk half uur. Maar ik weet ook een collega van mij die drinkt graag water gedurende de dag en die had altijd een grote kan water op de tafel staan en met een grote kan vul je telkens dat glas natuurlijk bij. Dus die is geswitcht naar het drinken van enkel één glas water en het glas dus op de tafel staat, zodat als ze weer dorst heeft en het glas leeg is, dat het glas moet worden bijgevuld. Dus ben je een dorstig type, zet dan een glas water op tafel en niet een hele kan. En zo heb je voor jezelf weer een reden om elk half uur even op te staan. Dit is handig voor kantoormedewerkers, voor bijvoorbeeld chauffeurs is het natuurlijk andersom zou ik zeggen: Joh neem een lekker grote kan mee, drink de hele dag door thee of koffie, zodat je bij wijze van vaker naar het toilet moet en je eerder gemotiveerd bent of eerder een reden hebt om juist even naar een benzinepomp te gaan om daar naar toilet te gaan, bij wijze van. Dus het is heel persoonlijk wat voor triggers voor jou werken, wat voor redenen voor jou werken. Dat hangt ook af van je werk, van je beroep, maar ook waar je werkt. Want we zitten inmiddels natuurlijk in een fase waarin hybride werken helemaal hot is en we veel thuiswerken. Ja ook daar kun je trucjes inzetten. Denk bijvoorbeeld aan het doen van de was. Soms is het een noodzaak om te doen, maar het is ook een hele goeie reden die jou kan motiveren om even op te staan en naar de wasmachine te gaan. Want jij weet ook dat als die was er lang in blijft zitten, dan is het minder fris. Gaat ie kreuken. Zo kun je ook thuis, dus jezelf redenen geven en jezelf extrinsiek motiveren om in beweging te komen en niet te lang stil te blijven zitten. Nou, ik heb het al een paar keer gezegd, ik kan allerlei dingen bedenken. Ik heb een aantal voorbeelden gegeven. Maar mijn vraag aan jullie is: hoe zet jij hem in? Wat gaat voor jou een reden zijn hoe jij jezelf elk half uur om en nabij kunt laten opstaan? Geef ik jullie een minuut de tijd voor en als je iets bedacht hebt in die minuut, zet hem in de chat en dan komen we daar zo op terug. Maar neem dus even een minuut de tijd om goed na te denken voor jezelf: wat gaat mij helpen om ongeveer elk half uur even op te staan. Succes! Nog een half minuutje. Het voordeelvan het in de chat zetten, is dat je niet alleen jezelf daarmee helpt, maar ook de anderen die in deze webinar aanwezig zijn. Het kan ook inspireren naar elkaar toe. Charlotte, ik wil jou alvast vragen om alvast misschien een blik op de chat te werpen en ik ben wel benieuwd wat voor input er allemaal is gekomen.


Charlotte: Heel veel antwoorden binnengekomen.


Sven: Je ziet er heel veel binnenkomen, oké.


Charlotte: Het zijn er heel veel. Ik begin gewoon, de eerste die ik zie dat is een handige app, die heet break timer, die geeft dus elk half uur een signaal om dus even op te staan. Ik zie veel drinken. Vicky zegt veel drinken, dus dan ga je vaak naar het toilet.


Sven: Slim!


Charlotte: Mirjam die gaat altijd staan of lopen bij het bellen.


Sven: Ja.


Charlotte: Lorre die gaat in plaats van mailen naar een collega even ernaartoe.


Sven: Ja, dat vind ik ook een mooie. Dan heb je even sociaal contact. Kun je even met elkaar kletsen, is nog gezellig ook, dat is echt zo'n mooie beloning om even voor te bewegen.


Charlotte: En ik zie ook vaak voorbijkomen dat ze, net zoals de tip die jij net gaf over het glas water, inderdaad niet een kan op het bureau zetten, maar gewoon één glas water. Dat je toch vaker naar de kraan toe loopt. En de to-do list vindt Sabine een hele goeie tip.


Sven: Kijk mooi! Neem me mee.


Charlotte: En ik zie inderdaad ook vaak voorbij komen, toch de telefoon met een wekkertje of dus via een app, dat je elk half uur even een seintje krijgt, dat je op moet staan.


Sven: Nou mooi, dankjewel, Charlotte, voor de imput en dank jullie wel, mensen thuis, voor jullie input in de chat. Ik hoor inderdaad mooie redenen als je straks uit het webinar komt, denk nog eens na over andere eventuele, motivatoren, dus redenen om jezelf in beweging te krijgen, want daarmee maak je dus iets automatisch en iets wat je nodig hebt of graag wil. En daarmee maak je het makkelijker voor jezelf om ook echt even in beweging te komen en van die stoel af te komen. Gaan wij ondertussen door naar de tweede techniek, die je zou kunnen maken of gebruiken om meer in beweging te komen. Dat is ook wel bekend als een implementatie intentie. Dit is eigenlijk een instructie die je voor jezelf schrijft, waarin je voor jezelf een heel concreet plan maakt, waarmee je eigenlijk het gedrag wat je wil vertonen automatisch maakt. En het plan ziet er eigenlijk als volgt altijd uit: als situatie, dan gedrag. Dat is hoe we hem formuleren, dus dat is echt één zin. De situatie die het gedrag triggert, dat kan een bepaalde tijd zijn, dat kan een bepaald moment zijn op de dag wat terugkomt. Dus da's atijd belangrijk dat het iets is, wat terugkomt zodat het gedrag getriggerd wordt. En hoe simpel dit ook lijkt, juist doordat het heel simpel is, werkt het. Want wat er gebeurt is dat wij eigenlijk van tevoren een koppeling maken in ons brein tussen de situatie en het gedrag. En door die koppeling van tevoren te maken wordt dat gedrag dus automatisch geactiveerd. We hoeven niet meer telkens na te denken over: oja, ik moet nog een keer ergens vandaag van die bureaustoel afkomen. Nee, die situatie dient zich aan en je gaat staan en je gaat bewegen, dus er is minder denkwerk vereist om in beweging te komen. We hadden het al helemaal in het begin over die wet van de minste weerstand. Als het zo makkelijk wordt, dan is ook de kans groter dat we gedrag, dus het van de stoel af komen, gaan doen. Nou, een mooi voorbeeld ervan was een onderzoek, daar werd het volgende als dan plan opgesteld: als ik 's ochtends mijn tweede koffie haal, dan hergebruik ik de beker van m'n eerste kop. Je ziet hem heel duidelijk. Als, en dan de situatie. En dan, dat is het doel gedrag. Dus in dit geval het hergebruik van de beker. Maar voor jullie straks natuurlijk het opstaan van de bureaustoel. Dat dat werkte, dat bleek wel, want dat leidde tot 30 procent minder verbruik van die koffiebekertjes. Dus het was een heel simpel plan. Je ziet het, echt maar één zin, maar omdat het mensen dus even herinnert eraan, maar ook de situatie aan het gedrag koppelt, hielp het ze echt om die bekers te gaan hergebruiken. Nou, dat kunnen wij ook gaan toepassen, maar dan voor het bewegen. Van die stoel afkomen. Bijvoorbeeld, als ik een bestand opsla in Word. Ik gok dat veel mensen nog in Word werken. Of misschien als je op een Apple werkt in Pages. Als je een bestand opslaat dan ga ik even stretchen. De situatie is dus de trigger en dan is het doel het gedrag. Maar ook, in de lockdown zeker, maar nu gok ik dat ook nog behoorlijk wat mensen in zoom werken. Nou, die meetings duren soms een half uur, soms helaas wat langer, maar goed, aan het eind van de meeting sluit hem altijd af en je kunt voor jezelf ook bijvoorbeeld het plan opstellen. Als ik m'n meeting eindig in zoom, dan ga ik even stretchen. Weer een voorbeeldje. Dit is vooral voor de kantoor medewerkers, de thuiswerkers en voor de chauffeurs. Bijvoorbeeld als ik de motor uitzet, ga ik even bewegen, voor chauffeurs is het natuurlijk wat lastiger. Die zijn wat beperkter in hoeveel ze kunnen bewegen gedurende de dag. Maar dit is een hele duidelijke trigger die je kan helpen, dat je niet blijft zitten als je die motor uit hebt gezet en binnen je koffie drinkt, maar dat je ook echt even naar buiten gaat. Maar je ziet dus de structuur. Het is altijd de als en vervolgens de dan. Als is de situatie en dan is het gedrag, dus even bewegen en even van je stoel afkomen. Belangrijk hierbij is dat jij de juiste trigger vindt. Net als met het geven van redenen voor jezelf, is het ook hier belangrijk dat jij voor jezelf bedenkt: welke trigger kom ik ongeveer elk half uur tegen en kan mij helpen om dus in beweging te gaan komen, oftewel: wat wordt de als van mijn van dan plan? Dus mijn vraag weer aan jullie: hoe zet jij hem in? Neem zo meteen weer even een minuut de tijd en schrijf dan in de structuur als dan op in de chat, wat jou als dan plan wordt en wat jou gaat helpen om straks meer in beweging te komen. We nemen weer een minuut de tijd en dan gaan we hem weer bespreken. Succes. Nog een half minuutje, als je al je trigger had bedacht, probeer hem dan zo'n beetje om te gaan vormen, naar echt het plan en hem in de chat te gaan zetten.


Charlotte: Yes, ik zal de eerste alvast voorlezen. Ik zie bijvoorbeeld van Roger, als ik een mail verstuur dan ga ik staan.


Sven: Kijk een goeie!


Charlotte: Carolien zegt: als ik bel, dan ga ik lopen.


Sven: Mooi!


Charlotte: Als ik drinken ga halen, dan doe ik de oefeningen van de beweegminuut. Ook een hele leuke!


Sven: Super. Wat ik heel mooi vind, aan deze voorbeelden, dat ze heel specifiek zijn. Als ik een mail verstuur dan ga ik even staan. Het is heel concreet gedrag wat jullie kiezen, en ook hele concrete triggers, die zijn altijd de beste. Zijn er nog meer, Charlotte?


Charlotte: Ja, als ik een e-mail heb afgehandeld of een bestand heb geüpdated, dan sta ik even op, zegt Evelien. Dit is ook een goeie. Als ik een teammeeting heb afgesloten, dan plan ik vijf minuten extra voor opstaan en dan pas verricht ik de volgende handeling, zegt Ellen.


Sven: Dus eigenlijk is dat als dan plan, als de teammeeting is afgerond, dan ga ik even bewegen. Dat is het als dan plan en dit is een mooie. Ja, hier wordt al heel ver vooruit gedacht, zelfs, dus dat is helemaal super. Wat het mooie is hiervan, wat jullie nu doen, is je denkt eigenlijk nu alvast hoe je het straks gaat doen, waardoor je straks veel minder moeite hoeft te doen om dat gedrag, ook daadwerkelijk te laten zien. En als je dan straks in die rush van de dag zit, net als bij die rode hamer, als ze bezig zijn met het verwerken van allerlei input en allerlei keuzes aan het maken zijn, dan kunnen we toch dat automatische gedrag triggeren en wordt het zitten niet meer automatisch, maar wordt het bewegen automatisch. Dus goed bezig allemaal, dan gaan wij door naar de volgende. En dat is de sociale norm. Ja, wij mensen zijn nou eenmaal kuddedieren. We willen erbij horen, we kijken naar wat de grote groep doet en we volgen vaak ook het gedrag van wat die grote groep doet en allereerst dat erbij willen horen. Dat is heel erg evolutionair, vanuit evolutie, vanuit vroeger. Toen was het hartstikke belangrijk om d'r bij te horen. Als je bijvoorbeeld ook weer die Planet Earth kijkt, je ziet in de kudde, diegenen die apart staan, die worden eruit gepakt, je wilt erbij horen. Dat is eenmaal echt een basisbehoefte van ons mensen en we volgen dan ook wat de grote kudde doet, omdat we erbij willen horen. Maar er is nog een reden waarom wij volgen wat anderen doen en waarom we kijken naar wat die grote groep doet. Vaak hebben we namelijk de aanname dat als we heel veel mensen het zien doen, dat dat ook wel het juiste gedrag zal zijn. Het is dus niet alleen het stukje dat we erbij willen horen, maar het is ook het idee van nou, als iedereen het doet, dan zal het wel kloppen, en daarom volgen we het gedrag van de meerderheid. Dat is wat we de sociale norm noemen. Dus wat de meerderheid doet. Nou, dat kunnen we niet alleen gebruiken voor gezondheidsgedrag maar dat wordt ook bijvoorbeeld in reclames gebruikt. Hier in Porto een app voor het vinden van huizen, en daar staat: Looking for a property in Porto, get the app everyone uses. Hier wordt echt op dat sociale norm gevoel ingespeeld, als iedereen het gebruikt, dan zal ik het ook maar moeten doen. En dan hopen zij natuurlijk dat wij deze app downloaden. Dus we kijken wat de grote meerderheid doet, en we volgen ook dat gedrag van die meerderheid. Dus door daarnaar te kijken en door deze app te zien of door dit plaatje te zien, is de kans waarschijnlijk groter dat meer mensen die app gaan downloaden, door dus die sociale norm, die versterkt wordt. En hier wordt echt ingespeeld op die grote groep. Maar het kan ook een enkel voorbeeld zijn, bijvoorbeeld de ons vertrouwde NS. Hier staat de treinwijzer, als ik de trein pak, dan check ik eerste verwachte drukte, jij toch ook? Hier zit zelfs nog een andere techniek een beetje in, maar het stukje jij toch ook? Dat wakkert echt dat gevoel aan van oh, dit is echt de norm en dus iets wat wij zouden moeten doen. Dus het gedrag wordt hier als een norm neergezet en de persoon straalt uit dat dat het normale gedrag is. Wat nou het voordeel is van het zetten van zo'n norm en van deze norm is dat we hem ook kunnen gebruiken, zoals hier, om het goede voorbeeld te geven. En dat is bij wandelen of even bewegen helemaal het geval. Zeker op de werkvloer kan er nog wel eens een cultuur heersen waarin het niet normaal is om even op te staan. Waarin het de norm is om in de pauze door te werken, et cetera. Maar als jij gaat staan en je neemt je collega's mee, dan kunnen jullie samen of jij in eentje beginnen met het zetten van een nieuwe sociale norm. En op die manier vergroot je de kans da niet alleen jij beweegt, maar dat ook je collega's in beweging komen. Dus het kan best wel even in het begin wennen zijn als nog niemand het doet, bedenk dan dat dat komt omdat die norm nog niet gezet is en dat jij misschien wel die norm gaat zetten. En je zult zien dat als meer mensen meegaan, dat door die norm meer mensen ook zullen gaan aansluiten. En het mooie van dit, deze techniek, dus die sociale norm, is dat je een soort backup plan of een soort vangnet voor jezelf creëert, want op de dagen dat jij het even vergeten was of er even geen zin in had, heb je misschien wel één, twee, drie collega's die wel gaan bewegen en die jou er meesleuren. Dus door het goede voorbeeld te geven, zet je een sociale norm neer en vergroot je de kans dat niet alleen je collega's, maar ook jij in beweging blijft en dus van die bureaustoel afkomt. Nou, neem even een halve minuut de tijd, je hoeft niet in de chat, maak je geen zorgen, maar om even te bedenken voor jezelf: wie ga jij meenemen? Wie ga jij meesleuren van z'n bureaustoel af? En een tip hierbij is om ook goed na te denken als jij thuis en op kantoor werkt, dat je ook even bedenkt wie je in beide specifieke situaties mee kunt gaan nemen. Want dan maak je de kans groot dat je in beide situaties ook blijft bewegen. Dus neem weer een halve minuut de tijd. Je hoeft hem niet in de chat te gooien, maar schrijf voor jezelf op wie je mee wilt gaan nemen en wie je mee kunt gaan nemen. Half minuutje.


Charlotte: Oh Sven. Ik had ook nog in het begin van de meeting een tip binnengekregen, dat is namelijk voor staand werken. Als je geen stabureau hebt, dan kun je ook de strijkplank gebruiken, bijvoorbeeld tijdens meetings.


Sven: Kijk, dit is een mooie, ja, da's een goeie en zeker, die zijn verstelbaar, dus die kun je misschien ook wel gebruiken voor de bureaus die niet verstelbaar zijn. En als je geen zin hebt om geld uit te geven aan wel een verstelbaar bureau, is dit een hele goeie oplossing. Ik heb hem zelf nog niet, dus ik neem deze mee. Dank je wel.


Charlotte: En ik krijg ook een vraag binnen van Judith. De vraag: het thuiswerken dat blijft een trend in de toekomst, hoe kan je dan het voorbeeld gedrag geven of zien van anderen?


Sven: Nou, dat is dus inderdaad waarom ik ook nu vraag: wie ga jij meenemen? Je zult vast een bekende, een goeie buur of misschien een vriend in de buurt hebben die je mee kunt nemen. En samen zet je dan die norm neer. Het is inderdaad thuis iets moeilijker om die norm te gaan zetten, omdat je iets minder goed ziet wat anderen doen. En bij die sociale norm draait het echt om wat je ziet dat anderen doen. Dus in de thuissituatie is het absoluut een uitdaging. Maar door wel iemand mee te nemen, maak je in ieder geval voor elkaar de norm, dat dat de verwachting is, dat je samen gaat lopen. En wie weet? Als de hele wijk gaat bewegen, zet je wel een norm neer, want dan valt ie op. Maar dat is absoluut een uitdaging om de sociale norm daar te veranderen. Maar door iemand mee te nemen kun je dan alsnog die kans vergroten, dat je wel die norm zet.


Charlotte: En dan krijg ik nog van Corry ook een vraag. Ik zag tevens volgens mij net ook voorbijkomen. In vorige webinar werd gezegd dat je het beste maximaal een half uur achter elkaar kunt staan, dus gedurende de hele webinar, is dat dan te lang?


Sven: Nou, die precieze timing, dat is echt nog in ontwikkeling. De wetenschappelijke inzichten daarover. Het is inderdaad zo dat het vooral belangrijk is dat je in ieder geval dat zitten ongeveer elk halfuur even doorbreekt en dat je dus ook dat staan, dat je dat niet te lang doet, dat je dus bijvoorbeeld niet dan vervolgens de hele middag blijft staan achter je bureau. Dus dit webinar, als je op een gegeven ook nu voelt: ik krijg wat moeie benen. Ga gerust weer zitten. Je hebt het nu doorbroken. Doel van mij is vooral dat jullie het zitgedrag elk half uur even doorbreken. En dan ben ik niet eens bezig met hoe lang je dan gaat staan. Maar dat staan an sich, als je dat te lang doet, is dat ook weer een probleem. Dus inderdaad, als je nu voelt, ik sta erg lang en ik voel het in m'n benen. Volgens mij zijn we een goed half uur onderweg. Je mag gerust weer even gaan zitten, je bent in ieder geval weer even gaan staan. Ja. Zijn dat de vragen voor nu Charlotte? Dan ga ik weer door.


Charlotte: Dat waren ze.


Sven: Super, dan gaan wij ons richten op de allerlaatste techniek, en dat is door gebruik te maken van kleine stapjes. Ja misschien ken je het wel met de goeie voornemens, veel gaan sporten, alleen maar gezond eten, you name it. Soms leggen we onszelf heel veel op en kan het voelen, net als voor dit jongetje als een hele lange trap. Gevolg daarvan is dat dat ons verlamt, dat we beneden blijven staan, dat we blijven nadenken over: ja, ja, ik wil eigenlijk wel naar dat mooie einddoel komen, maar ik weet niet of ik dat kan. En juist dat is een probleem, dat we dus vervolgens helemaal blijven nadenken over wat we willen bereiken, maar dat we vervolgens helemaal niks doen, omdat het te groot is. Nou, door dat hoge doel op te breken in kleine stapjes, zoals bijvoorbeeld de trap, zorgen we ervoor dat we onderweg steeds een klein succesje behalen. Die eerste trede is een succesje, die tweede, derde, vierde allemaal succes. En wat we daarmee doen is dat we A, doorbreken, dat we beneden blijven staan en blijven nadenken en B, het zorgt ervoor dat we ons zelfvertrouwen boosten, want als we die kleine stap konden zetten, nou, dan kunnen we waarschijnlijk ook de volgende wel en de volgende en de volgende. Zo kom je langzaamaan, stap voor stap, letterlijk boven op die trap. Belangrijk dus om kleine stapjes te zetten. Voor jezelf, zodat je dat zelfvertrouwen bouwt en zodat je ook vervolgstappen kunt gaan zetten. En daarmee voorkom je dus dat je stil blijft staan omdat je denkt: dit lukt me toch niet. Dus ook hier, bij het hele doorbreken van zitten, het advies is minder zitten, meer bewegen, das het advies. Maar zet daarin kleine stapjes en ik heb het telkens ook al gezegd hé, kleine stapjes die bij jouw werk past, wat bij jou persoonlijk, bij jouw situatie past. We hoorden net al allemaal voorbeelden voorbijkomen. Staand bellen, maar je kunt ook ervoor kiezen om je auto een hoekje verder te zetten, dat je een stukje naar je werk moet gaan lopen. Of misschien kies jij ervoor om als team, om samen te zeggen: nou, we gaan alle overleggen tegenwoordig staand doen, het maakt niet uit welke stap je zet. Maar zorg ervoor dat jij een stap zet en een stapje bedenkt, dus een kleine stap die voor jou haalbaar lijkt. Even terugkoppelen naar het begin. Jullie hebben natuurlijk net al een stap gezet. Jullie zijn gaan staan, jullie hebben de eerste meeting staand bijgewoond en misschien hebben jullie dat al langer gedaan. Maar voor degenen die dat nog niet hebben gedaan, je hebt je eerste stap gezet, je hebt al een succes behaald. Dus zo zie je soms, is het even wennen om die eerste stap te zetten, maar als die er eenmaal is, dan voel je ook van hé, ik kan het wel en dat geeft vertrouwen dat je het kunt blijven doen. Nou, zoals altijd weer m'n vraag aan jullie: welke stap zet jij? Neem weer een minuut de tijd om voor jezelf op te schrijven. Die mag zo meteen weer in de chat. Wat ga jij nou doen? Wat ga jij uit deze webinar meenemen? Welk klein stapje ga jij zetten en ga jij proberen toe te voegen aan je dagelijks werkende leven om vaker, ongeveer elk half uur, van je bureaustoel af te komen? Neem weer een hele minuut de tijd en gooi 'm in de chat en dan gaan wij hem zo bespreken. Succes. Oke we zijn een halve minuut onderweg. Denk nog even goed na. Denk ook echt bewust na hé, wat gaat jou lukken? Waar heb jij vertrouwen in dat jou gaat lukken? Denk even aan je normale werkdag. Wat zie jij nou wel gebeuren in de komende tijd?


Charlotte: Ik zie dat Ellen zegt: als ik naar kantoor ga, wil ik steeds een etage verder met de trap dat ik zometeen zonder de lift te gebruiken, naar de achtste etage kan.


Sven: Hele mooie, heel goed dat je dat zo opdeelt hé, want het risico hier is dat je zou zeggen: ik ga altijd alleen nog met de trap en dan kan er een hele grote uitdaging zijn. Zeker als je op dag één misschien zwetend boven komt, denk je: dit doe ik nooit meer. Inderdaad, bouw hem rustig op, zet eerst die kleine stap. Een kleine trap is genoeg, super, mooi, nog meer!


Charlotte: Zie ik vaker voorbijkomen dus de trap in plaats van de lift. Maar ook, Sabine zegt: ik ga niet langer mijn app negeren, die elk halfuur piept, ik ga dat gewoon even doen.


Sven: Ja, mooi!


Charlotte: En ook, als je op de werkplek bent, met je kamergenoot afstemmen dan doe je het gezamenlijk, dus als je thuiswerkt, dan zou ze graag nog even, of ik weet niet, ik zie geen voornaam staan S.L.B. de Bakker. Dan hoopt ze ook graag nog wat tips te lezen.


Charlotte: Suzanne is de naam!


Sven: Ja, mooie stap, Suzan, inderdaad op kantoor. De eerste stap is inderdaad al met je collega, dit bespreken.


Suzanne: Veel makkelijker als je tegen je kamergenoot zegt van: joh, als je dat zo doet, dan hou je elkaar die dag een beetje scherp als je niet in meetings zit. Maar thuis, ik kan honderd dingen bedenken, maar ik weet dat de valkuil is dat ik het niet doe. Ik haal graag tips op.


Sven: Ja, snap ik nou, ik hoop dat je wat hebben kunnen hebben aan de eerdere tips, dus bijvoorbeeld een wasje aanzetten, jezelf redenen geven om thuis in beweging te komen en misschien ook het als dan plan te gebruiken. De meetings gaan thuis door, ook de online meetings of het opslaan van documenten. En uiteindelijk is het toch ook inderdaad een stukje wat je vanuit jezelf heel erg moet doen, waarbij we zien dat dat gat, dus de intentie, en het gedrag, dat die technieken daarbij kunnen helpen, maar dat die intentie, als jij zegt ik wil dat echt bereiken, dat dat je gaat helpen om ook de goeie technieken inderdaad in te zetten. Dus gebruik die technieken om jezelf te helpen, dus door jezelf te motiveren, door het als dan plan. De sociale norm is hier lastiger, maar ook bijvoorbeeld door het bedenken van kleine stappen. Dus denk vooruit, wat kun jij voor kleine stapjes in je dagelijks leven doen? Dat kan je ook thuis helpen, om het te blijven doen, want als we hier een hele grote stap neerzetten, ja, dan is het heel begrijpelijk, wat je zegt, dat het dan toch weer in het water valt. Goed, ik rond hem hier af, in ieder geval het formele deel. Ik hoop dat ik jullie een beetje heb kunnen helpen om wat beweging in je werk, werkdag, te kunnen brengen. We hebben stilgestaan, al eerst bij dat belang van bewegen en dat dus zitten, los van of je heel veel beweegt in je vrije tijd, echt een risico is voor je gezondheid. Dus dat het echt belangrijk is om om en nabij elk half uur dat zitten even te doorbreken. We hebben ook gekeken naar dat automatische en dat rationele systeem, waar we ook zagen dat dat zitten eigenlijk vooral voortkomt uit het automatische systeem, maar dat dat ook wel heel moeilijk te beïnvloeden is. En gelukkig kennen we vanuit de gedragspsychologie, de technieken die ons kunnen helpen om ook dat automatische gedrag wat te stimuleren. We zijn nu specifiek ingedoken op het geven van redenen, dus jezelf extensief motiveren, het maken van een als dan plan, andere meesleuren waardoor je een nieuwe norm zet, en tot slot door klein te beginnen, door de kleine stapjes te zetten. Nou goed, al met al wens ik jullie heel veel succes en ik hoop echt dat je wat je hier hebt opgeschreven, sla het voor jezelf op. Neem het mee en ik hoop echt dat je ermee aan de slag gaat. Voor nu wil ik jullie in ieder geval heel erg bedanken voor je tijd en voor je aandacht en voor jullie geweldige input.

Hoe krijg je mensen in beweging? Praktische aanpak voor duurzaam resultaat.

In Nederland zit een kantoormedewerker gemiddeld 10 uur op een werkdag. Er is veel bekend over de risico’s van langdurig zitten, toch is het moeilijk om als organisatie of individu te veranderen. In dit webinar presenteren we een stappenplan om fysieke onderbelasting tijdens (kantoor)werk aan te pakken en werknemers te motiveren om meer te bewegen tijdens de werkdag. Ben jij preventiemedewerker, of wil je binnen je bedrijf hiermee aan de slag? Dit interactieve webinar biedt handvatten om duurzaam aan de slag te gaan met het thema fysieke onderbelasting.


Jeanine: Welkom allemaal bij het webinar: hoe krijg je mensen in beweging? Leuk dat jullie deelnemen aan dit webinar het is een hele reeks van webinars geweest, de afgelopen twee weken, die in het teken stonden van de beweegminuut. In Nederland zit een kantoormedewerker gemiddeld tien uur op een werkdag. D'r is al heel veel bekend over de risico's van langdurig zitten en toch wordt er nog in heel veel organisaties weinig urgentie gevoeld, om met dit thema aan de slag te gaan, blijkt uit onderzoek. Vandaag gaan wij dan ook in met jullie op hoe je mensen in organisaties in beweging kunt brengen, letterlijk, maar ook uiteindelijk figuurlijk, wat betreft hun mindset. Mijn naam is Jeanine Frunt. Ik ben adviseur en trainer en coach bij VHP op het gebied van gedrag-, een cultuurverandertrajecten, onder andere op het hybride werken en ook op het thema voorkomen van onderbelasting. Dit webinar geef ik samen met mijn collega, Pien Ploumen. Ziet u ook in beeld en zij neemt het woord over en zal het eerste deel van de webinar verzorgen.


Pien: Ja, mijn naam is Pien Ploumen, ik ben sinds vorig jaar werkzaam bij VHP en ik heb een achtergrond in bewegingswetenschappen en ik ben al een half jaar betrokken bij deze campagne. De campagne zet ook de stap, elk half uur even bewegen. Waar de nationale beweegweek en dus de nationale beweegminuut onderdeel van zijn.


Jeanine: Mag ik heel even jou onderbreken, want ik vergeet nog even te zeggen dat het opgenomen wordt, deze webinar en dat die geplaatst wordt, dus, op de campagne site van SZW in het kader van deze campagne. U bent niet in beeld en dergelijke, maar weet dat het opgenomen wordt.


Pien: Ja, goeie toevoeging. Het programma van vanmiddag, een korte introductie, daar zijn we nu mee bezig. Dan ga ik wat meer vertellen over fysieke onderbelasting. Wat is fysieke onderbelasting nou precies? En wat zijn de risico's van fysieke onderbelasting? Dit is dus onderdeel van de campagne elk half uur even bewegen, zet ook de stap. Dus dat gaan we ook na een half uur doen. En vervolgens gaat Jeanine jullie wat meer vertellen over cultuurverandering in organisaties. En hoe krijg je dus mensen in de organisatie in beweging? Als er vragen zijn, kan je die in de chat stellen. Ik wil niet zeggen dat we ze allemaal meteen behandelen en achteraf is er ook nog tijd voor vragen. Nou, het is jullie vast niet ontgaan: Nederland is Europees kampioen zitten. Dat is niet bepaald een titel om trots op te zijn. In geen enkel ander land zit 32 procent van de bevolking meer dan acht en een half uur per dag, en de gemiddelde Nederlandse werknemer zit op een doordeweekse dag 10,3 uur en in een weekenddag 8,2 uur. Dat betekent dat er dus op een dag gemiddeld 9,7 uur per dag gezeten wordt. Nou ja, da's ontzettend veel. En als je dan kijkt naar een dag, een groot deel van de Nederlanders die gaat met de auto of met de metro of met de trein naar kantoor. Vervolgens zit je 4,4 uur gemiddeld op kantoor en in de avond zitten mensen op de bank, kijken TV of pakken weer een laptop erbij en met thuiswerken gaat die reisbeweging eruit. Dus de mensen die misschien op de fiets naar kantoor gingen of lopend naar kantoor gingen, verplaatsen zich nu vanuit bijvoorbeeld de eetkamertafel naar hun bureau. En gelukkig geldt het zeker niet voor iedereen en zijn er mensen die nog steeds de reisbeweging of dat rondje lopen voordat ze beginnen met werken. Maar het is ontzettend belangrijk om die tijd die je op kantoor zit te doorbreken en dat willen we graag laten zien aan de hand van deze video.


Video: Slecht nieuws voor mensen met een zittend beroep, en dat zijn er alleen al in ons land ruim drie miljoen. Steeds meer onderzoek wijst op de gezondheidsrisico's van langdurig zitten. Het geeft grotere kans op hart- en vaatziektes, diabetes, obesitas en kanker. Meer dan elf uur zitten per dag verhoogt de kans op vroegtijdig overlijden met 40 procent, en dat geldt ook voor mensen die na een lange zitdag op kantoor 's avonds gaan sporten. We dachten zo goed bezig te zijn. Na een lange dag op kantoor 's avonds naar de sportschool om ons in het zweet te werken. Tot nu toe is de richtlijn dat je voor een goede gezondheid een half uur per dag moet bewegen. Maar zijn die 30 minuten wel genoeg? Er zitten nou eenmaal 1440 minuten in een dag. Als je daar 30 van beweegt dan zijn d'r nog steeds 1410 over en u kunt zich voorstellen dat dat dan toch wel uitmaakt wat de rest van die van die dag doet. Die rest van de dag vullen we grotendeels met ziten. Onderweg naar het werk, op het werk, terug naar huis en voor de buis. En dat zitten doen we urenlang. Hidde van der Ploeg onderzocht jarenlang de gevolgen van ons zitgedrag. Hij kwam tot een schokkende conclusie: zitten is dodelijk. Vroegtijdig sterven door langdurig zitten, hoe zit dat? Eigenlijk is het zo dat als je zit, dan gebruik je je spieren eigenlijk nauwelijks en vooral je beenspieren en dat zijn de grootste spieren in je lichaam. Dat betekent dat als je die spieren niet gebruikt, dat het het vet en de suiker uit je bloed minder snel wordt opgenomen, en daardoor krijg je hogere risico's op hart- en vaatziekte en risico's of diabetes. Bewegen dus, en niet alleen 's avonds op de sportschool, maar ook overdag. Tijdens het werk zijn er mogelijkheden genoeg. Nou, kijk, dit is een plek, sorry mensen, een plek waar veel vergaderd wordt.


Pien: Dus het is ontzettend belangrijk om het langdurig zitten te doorbreken. Nou, wat is fysieke onderbelasting nou precies? Jullie zijn allemaal deskundigen, dus daar gaan we iets dieper op in. Fysieke onderbelasting of sedentair gedrag is alles wat je doet terwijl je zit of ligt en waarbij je dus heel weinig energie verbruikt. Het energieverbruik staat dan gelijk aan je rustmetabolisme. Internationaal gesproken spreken we dan over MET, metabolic equivalent om het energieverbruik aan te geven. Eén MET staat gelijk aan je rust. metabolisme. En als je bijvoorbeeld dan kijkt naar matig intensief wandelen, bijvoorbeeld, dat is drie en een half. Dat betekent dat als je wandelt dat je drie en een half keer zoveel energie verbruikt dan in rust. Dus het is in ratio en zoals in het filmpje net gezegd werd, de zware intensieve sporten, bijvoorbeeld fitnessen, compenseert niet het langdurig inactief zijn, dus het langdurig zitten. Dat wordt niet gecompenseerd door sporten. Dus het is belangrijk om die periodes van inactief zijn te doorbreken. Nou, wat zijn dan de risico's van langdurig zitten? Als je zit, worden de voedingsstoffen die je binnenkrijgt omgezet in energie. Dus suikers en vetten worden afgebroken en daar wordt energie van gemaakt en zit je lang achter elkaar. Net als wat Hidde van der Ploeg net ook al zei in het filmpje, dan zijn de bovenbeenspieren, de grootste spieren in je lichaam, die gebruik je nauwelijks. En als je die nauwelijks gebruikt, wordt het vet en suiker minder goed uit je bloed opgenomen. En dat betekent dat je een verhoogde risico hebt op hart- en vaatziektes, diabetes type twee en overgewicht. Daarnaast zorg langdurig zitten daarvoor dat je een verhoogde kans hebt op verschillende soorten kanker, depressie en rug- en nekklachten. De gezondheidsraad heeft beweegrichtlijnen geadviseerd en deze richtlijnen zijn gebaseerd op onderzoek naar gezondheidseffecten en als je dan kijkt naar volwassenen, dan begint het met: bewegen is goed, meer bewegen is beter. En het advies is om minimaal 150 minuten per week matig intensieve inspanning te leveren. Nou en wat is matig intensief dan? Dat is bijvoorbeeld alles waar je hartslag van omhoog gaat. Dus dit kan zijn: wandelen, fietsen, langzaam joggen, als je echt hard gaat rennen dan kom je al in zwaar intensief, maar in ieder geval waar je een verhoogde hartslag bij hebt. Daarnaast is het belangrijk om minimaal twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten te doen. En het is voor het eerst dit jaar dat de Wereldgezondheidsorganisatie in deze beweegrichtlijnen ook het advies heeft meegenomen omtrent zitten en dat is heel belangrijk dat het grootschalig wordt ingezien dat dat moet veranderen. En het advies is: beperk de hoeveelheid tijd die zittend doorgebracht wordt en vervang door fysieke activiteit. Nu hebben twee vragen aan jullie. Wij zijn wel benieuwd. De eerste vraag is: hoeveel zit jij op een dag? En als het goed is, verschijnt er nu een poll in beeld waar jullie op kunnen reageren. Ik wacht er nog even en geef mensen even de gelegenheid om antwoord te geven. Tot nu toe zit helaas de helft meer dan negen uur per dag. Er wordt nog druk ingevuld, maar we kunnen toch wel concluderen dat meer dan de helft van de mensen die hier aanwezig is en wat dus ook uit de cijfers van Nederland blijkt, dat mensen meer dan negen uur per dag zitten. Dan deel ik nu de volgende vraag: hoeveel uur sport jij matig intensief in de week? En matig intensief is dus waar je hartslag omhoog gaat. Dit kan zijn fietsen, beetje tempo wandelen. In ieder geval je hartslag omhoog. Fanatieke club hebben we hier zitten, 65 procent sport meer dan drie uur per week, heel goed. Super. Onze missie is hoe wordt Nederland kampioen bewegen. En onze vraag: doen jullie met ons mee? Jeanine gaat jullie nu wat meer vertellen over hoe je mensen in de organisatie in beweging kan krijgen. En maandag heeft Sven van As al iets meer verteld over de individuele gedragsverandering en dit gaat dus iets dieper in op de organisatie.


Jeanine: Ja, dank je wel, Pien wellicht hebben jullie ook de webinar van Sven gezien, van maandag en ook wel belangrijk om te weten dat we als individu het ongelooflijk lastig vinden om ons gedrag te veranderen en hoe dat dan in elkaar steekt. Maar daar gaan we vandaag aan voorbij. We gaan echt met elkaar kijken van nou, wat is nou een succesvolle aanpak om mensen en mensen in organisaties in beweging te krijgen? Helaas is er geen pasklaar antwoord voor, maar er zijn wel een aantal ingrediënten die daarbij kunnen helpen, dus ik ga jullie daarin meenemen. Pien, wil jij hem eventjes doorklikken, want wat heel belangrijk is, of waar het eigenlijk mee begint, is of er urgentie wordt gevoeld in een organisatie. En een hele belangrijke vraag die daaraan ten grondslag ligt, is een gezonde werkdag, een gezamenlijke ambitie in de organisatie. Is dat iets wat mensen, wat wordt nagestreefd dat iedereen streeft hetzelfde na, daarin. Dus dat urgentiebesef dat zorgt ook dat er beweging gecreëerd wordt. En mijn vraag aan jullie is, dan komt weer even een poll. Kun jij de poll ook even in beeld brengen? Ja, dank je. Is er in uw organisatie of de organisatie waar u voor werkt urgentie vanuit een directie- of managementteam of überhaupt op dit thema onderbelasting om daarmee aan de slag te gaan? En het antwoord kan zijn: ja, nee, ik weet het niet, dat is allemaal mogelijk. En ik zie nu al verschijnen dat het zo'n beetje fifty-fifty is. Op ja en nee. Een aantal mensen weten het niet. Ja neemt de leiding nu gelukkig. We weten ook uit wat ik al eerder aangaf vanuit onderzoek ook en wat wij zelf ook in de praktijk ervaren, wat we zelf in de praktijk tegenkomen, dat wij zien dat er nog lang niet altijd de urgentie is en de urgentie is om ermee aan de slag te gaan, maar dat het dus wel een wezenlijk onderdeel daarvan is. Kun jij doorklikken Pien naar de volgende slide, alsjeblieft? Als je dus uiteindelijk een duurzame beweging wilt creëren in een organisatie, dan wil je een groep mensen mee zien te krijgen. En dat begint dus met een, wat ons betreft met een inspirerende ambitie, waarbij mensen ook denken van nou, daar wil ik aan bijdragen, daar wil ik aan meedoen, daar ga ik voor en denk best lastig, dat ik heel even sorry hoor, want ik moet even tegen Pien zeggen dat je even meebeweegt met de dia's ja. Kun je al weer door naar de volgende? Wat zijn dan succesfactoren daarin? Dat ga ik jullie vertellen. We gaan dat doen aan de hand van de verandermodel van John Kotter. Er zijn heel veel verandermodellen die wij gebruiken om veranderingen te stimuleren in organisaties. En we nemen nu vandaag eventjes het model van John Kotter als voorbeeld, en we beginnen dan, wat heel belangrijk is in zijn model, is dat je gaat beginnen met een klimaat te creëren van succes. Jullie zien al dat urgentiebesef als eerste genoemd staat. Klik, maar eventjes door Pien. Het betrekken van mensen en de organisatie op gang brengen is de volgende. En als laatste is natuurlijk van belang om dit echt goed te implementeren, blijven te implementeren en te ondersteunen. Ik ga dat toelichten aan de hand van een casus en die casus die gaan we zo meteen doen, want we zitten al aan elk half uur, even bewegen, zet ook de stap. We dachten dat we een half uur verder zouden zijn, Pien, maar we zitten al aan het beweegmoment dus laten we dat dan maar meteen even doen. Van start gaan. En ik wil jullie uitnodigen om allemaal nu al even te gaan staan, hebben we het half uur nog niet gezeten, maar om even mee te doen met de nationale beweegminuut.


Video: Beweeg van je zitplek in Nederland, de nationale beweegminuut, elke werkdag om elf uur één minuutje bewegen. Dus step away van je zitplek, even geen bureau, één minuutje effe iets bewegen, let's go. Als ik het kan, kan jij het ook. Eén minuutje gappie go. Van zitten ga je stiekem dood, Dus handen hoog en knietjes ook. als ik het kan, kan jij het ook. Eén minuutje gappie go. Van zitten ga je stiekem dood, dus handen hoog, knietjes ook. Go, go, yes je kan het, vergeet niet die core te spannen, toch een beetje voor je lijf. Voor je 't weet heb je spijt, nu moet een dikzak jou vertellen, wat je eigenlijk al wist. Dan blijf je toch zitten dus no drie, en go. Dus go, nog twee en mooi. Nog één, oké. Je moet wel overleven dus nog drie let's go, nog twee heel mooi, nog één oké, wow je hebt het overleefd. Ja, één minuutje bewegen gefelicteerd kampioenen! 'T is jullie gelukt. Jullie zijn beautiful, wow! We gaan deze erin houden, we gaan deze een paar keer per dag doen.


Jeanine: Hij stopt al iets eerder aan de minuut, volgens mij. We gaan gewoon even rustig door. We hadden hem even teruggehaald, leuk! Maar gaan de mensen dit doen? Nou, die wil ik misschien nog wel heel even beantwoorden, die al in beeld verschijnt bij mij. Wij hebben zelf deze week ervaren dat, we dit hebben zelf ook uitgevoerd met ons bedrijf om dit te doen. Misschien is deze wijze waarop dat is aan ieder om dat te beslissen. Maar we krijgen wel heel veel enthousiaste reacties uit de omgeving dat mensen in ieder geval enorm worden getriggerd en ook door het campagne materiaal wat er verstrekt is. Dus ik zou jullie willen uitnodigen neem er even een kijkje in en of ze het zo actief doen. Nogmaals, dat is even ja, dat is aan éénieder, maar je hebt elkaar ook wel even, je hebt elkaar ook nodig. Dat merken wij ook in in ons bedrijf, om te stimuleren, om aan de slag te gaan. Dus af en toe heb ik al ervaren dat we echt push-ups op de grond aan het doen zijn met elkaar om te zorgen dat we in beweging komen. Ik ben nog een beetje aan nahijgen merk ik. Casus, even terug, want we zijn natuurlijk weer even uit het verhaal. Het urgentiebesef, hebben we het over gehad. We gingen kijken van hoe kunnen we nou mensen meenemen? We leggen daar in eerste instantie ga ik dat toelichten aan de hand van het model van John Kotter, het andere model komt straks ook nog. En nogmaals, er zijn meerdere modellen en het hangt ook af van de situatie en van de organisatie waar je mee aan slag gaat. Maar deze modellen bieden echt wel wat handvatten en dat is wat we vanmiddag proberen duidelijk te maken. De casus healthy office gaat over een klant van ons, waarbij meerdere afdelingen, kantoorafdelingen zijn en een paar van deze afdelingen zijn opgestart met een pilot. Dat is ook altijd natuurlijk goed wat werkt, een pilot doen, kan je leren van elkaar, dan kan je experimenteren, biedt ruimte, dan mag je fouten maken, is dan ook makkelijk in de praktijk te brengen. En deze klant had als ambitie: een gezonde werkdag op kantoor en thuis. En dit was al een vraagstuk voor corona. Dus dat heeft in coronatijd heeft, met name dat thuiswerken natuurlijk, heeft dat een vogelvlucht genomen, maar dit is al van start gegaan voor corona. Zij hadden dit dus al gestart. Nou Pien, zou je de volgende slide willen door laten komen. Daar gaat het om, dat urgentiebesef bij deze klant was aanwezig, is gestart, al langer geleden om het feit dat er een aantal mensen heel veel rugklachten hadden. Rugklachten, het ziekteverzuim nam echt toe door deze rugklachten, maar ook uiteindelijk door psychisch-sociale klachten en men was er al van doordrongen met name ook vanuit de paraplu, de kapstok van duurzame inzetbaarheid. Wij willen zorgen dat onze mensen fit op kantoor komen. Dus er waren verschillende vitaliteitsprogramma's gestart. En die vitaliteitsprogramma's die werden enthousiast ontvangen, maar de uitkomst was niet altijd bevredigend en ook de continuiteit daarvan was nog niet altijd bevredigend. Ze hebben aan ons de vraag gesteld van gewoon: hoe kunnen we nou maatregelen treffen, dat we in ieder geval die mensen ook in beweging krijgen? Één kant voor het fysieke stukje, maar wat ik net ook al aangaf ook voor het mentale stukje en er kwam ook een roep van: we willen zit-statafels hebben en we willen ander meubilair hebben om te zorgen dat we in beweging blijven. Maar de vraag was ook uiteindelijk: is dat dan de oplossing om te zorgen dat iedereen mee gaat bewegen? Nou, we weten het antwoord eigenlijk al wel dat dat niet alleen de oplossing is en dat dat een klein stukje van de oplossing kan zijn. En het kan stimuleren om te gaan staan en meer bewegen, maar dat het niet het antwoord is op een duurzame verandering. Kun jij de volgende slide laten zien? Voordat ik aangeef waarmee we gestart zijn, wil ik aan jullie vragen: wat gebeurt er nou eigenlijk als je geen urgentie voelt, als er in de organisatie geen urgentie wordt gevoeld? Nou kan je weer antwoorden via de poll, Pien brengt de poll erin. Wat ontstaat er dan? Ontstaat er dan verwarring? Ontstaat er dan chaos? Gebeurt er dan helemaal niks? Gaat iedereen gewoon door met de waan van de dag? Dus geef rustig antwoord. Dan kunnen wij in de chat meekijken wat er gebeurt. Ik zie komen: verwarring, ik zie: ga los en ik zie vooral heel veel: er gebeurt helemaal niks. We gaan gewoon door met de waan van de dag. Dat zijn allemaal mooie antwoorden en ik ga jullie meenemen in de antwoorden, want dat wil ik toelichten aan de hand van het model van Knotter, wellicht ook bekend bij jullie misschien ook niet. Dit is een model, wat vooral ook wordt gebruikt als een soort diagnose model en wat je ook heel mooi op tafel kan leggen bij je gesprekspartners om eens te kijken met elkaar van: hé, waar zit em nou de crux? Waar zit hem nou het knelpunt? Het idee achter dit analyse model is eigenlijk dat je al deze basis factoren nodig hebt om uiteindelijk tot een verandering te komen. En als er ergens één ontbreekt, dan ontstaat er ergens een kink in de kabel. En we weten ook natuurlijk en dat weten jullie wellicht ook allemaal wel dat het veranderen natuurlijk heel veel factoren heeft en dat het allemaal niet zo mooi synchroon loopt. Maar dit is wel echt een mooi middel, vinden wij, om het gesprek in ieder geval mee aan te gaan. Nou, wat gebeurt er nou of? En die factoren zijn dus uiteindelijk, d'r moet een urgentie zijn en een visie zijn. Uiteindelijk een strategie en een plan van aanpak, moeten mensen meenemen en dat gaat om een stukje cultuur, wat zijn de waarden en normen van een organisatie, leiderschap en het leiderschapsstuk, Mensen moeten het kunnen. Ze moeten de competenties, vaardigheden hebben, de middelen moeten er zijn en het hebben van resultaten en het zien van voortgang is een enorme motivatie versneller voor mensen om door te blijven gaan hiermee. Dus het zichtbaar maken van die resultaten is heel belangrijk om die beweging en ontwikkeling te creëren. Als die urgentie en visie nou ontbreekt, wat zie je dan gebeuren in het hele rijtje, dan zie je volgens dit model verwarring ontstaan. Maar ook uiteindelijk dat: er is geen richting, er is geen duidelijkheid en in de praktijk zien we gewoon iedereen gaat door met wat ie doet, wat ie deed. Dus zeker, beide antwoorden zien wij in de praktijk voorbijkomen en als je vervolgens, laat ik alvast een tipje van de sluier, als er geen strategie en geen plan van aanpak is, dan ontstaat er uiteindelijk chaos. Je hebt wel ergens wat sturing nodig en die sturing en zo'n plan van aanpak, dat gaat heel erg samen met het betrekken van mensen in onze dan. Zou je hem eentje verder kunnen zetten Pien? Dus wat zagen we nou in deze casus, we zagen uiteindelijk dat er een ambitie was: gezonde werkdag op kantoor of thuis. We zagen ook, klikt u maar, we zagen ook dat de risico's in kaart gebracht waren. Men was zich echt bewust van de risico's, directiemanagement ook en het lijnmanagement en eigenlijk zelfs de medewerkers ook al. En wat hebben we gedaan? We zijn gestart met het op te richten van een leidend team. In eerste instantie was het toch een dingetje, wat meer wat bij HR en bij Arbo thuishoorde. Wellicht herkennen jullie dat ook van, jullie lossen het op, jullie bedenken de plannen, jullie maken de voorzetten in allerlei activiteiten. De vitaliteitsprogramma's kwamen allemaal van HR en dragen allemaal zeker al een klein stukje bij. Maar nu, in dit traject werd er echt gezegd van we gaan een team maken vanuit verschillende geledingen, dus een managementlid, met echt veel impact op dit stuk, die wilde heel graag, dat is een echte aanjager, ik noem dat zelf altijd een pitbull met een positieve inslag die de tanden erin zet en het niet meer loslaat en dat niet een paar maanden, maar echt gedurende een langere periode. Mooier is als je nog twee van die aanjagers hebt, omdat we ook vaak zien in de praktijk dat als iemand weggaat of ergens elders gaat werken of op een andere functie komt, dat dit stuk verloren gaat. En dat is natuurlijk heel erg jammer en dat brengt ook een kink in de kabel van het duurzame resultaat, wat je nastreeft. Dus dat leidende team, dat is een een belangrijk onderdeel. Dat is opgericht en wel wat dat als doel werd gesteld met dat leidende team, als onderdeel van de ambitie. We willen nog maar maximaal een half uur aan één gesloten zittend werk verrichten. Mooi is, dat dit voor de hele campagne, de campagne is vorig jaar april gestart, dat dit eind 2019, begin 2020 plaatsvond, net voor corona. Dus dat is goed in gang gezet. Dan gaan we weer even terug naar het model van van Kotte. Het leidende team was gevormd en dan zie je eigenlijk de volgende stap: het ontwikkelen en het visie en strategie maken. Wat ik al aangaf, het doel werd gesteld door het leidende team. Maar dat maken van dat plan, dat werd eigenlijk al meteen breder getrokken wat heel mooi was in deze casus. Dus door het betrekken van mensen. Je kan nog eentje doorklikken Pien. Dat betrekken van mensen bracht de organisatie op gang. Wat wilde het toeval nu, dat er tien dagen georganiseerd werden en meteen werd er een onderdeel op ingericht om hier met elkaar het gesprek over aan te gaan. En met hier bedoel ik: hoe kunnen we nou zorgen dat we meer in beweging komen, wat gaat werken en ja, wat willen we? Wat vraagt dat van ons? En wat zijn wij zelf bereid om daarin te investeren? Ook als mensen zijnde, want het gaat niet vanzelf. Er werden allemaal sessies georganiseerd en daar werd meteen dus heel veel input opgehaald en dat kan ik laten zien aan de volgende slide. Het is en een kleine doorsnede daarvan. Dit zijn een aantal issues en er kwamen nog veel meer punten naar voren. Maar deze, die heb ik hier nu even gebruikt. Ik ga ze niet allemaal opnoemen maar daar werd al heel erg gezegd van wij willen staand vergaderen, dat was toen nog zeker niet gewoon. We kunnen veel vaker met de fiets naar het werk, in de pauze een rondje gaan lopen, zelf koffie halen, gun de ander zijn loopmomentje ook, dus breng het niet voor je collega mee, maar loop samen. Dat is eigenlijk wat je nastreeft, heb je meteen ook een sociaal momentje, wat ook een mooie was, en dat is eigenlijk een vorm van nudging. Ik weet niet of jullie de term kennen, maar dat is eigenlijk het uitlokken van automatisch gedrag. Alle bureaus omhoog zetten aan het eind van de dag, dus op moment dat mensen 's ochtends aan het werk gaan, dan staat dat bureau al hoog en beginnen ze vaak al staand met werken. Dus de mensen werden meteen betrokken, vanaf echt de beginnende fase. Dat blijkt ook wel echt een succesfactor te zijn, want daarmee omarmen zet het ook meteen. En vervolgens is er ook tempo gemaakt, wat nodig is om te zorgen dat de vaart in het project blijft en iedereen betrokken blijft. Dus dat tempo is ook wel van belang. Zou je hem weer eentje verder willen zetten, Pien? Wat gebeurt er, vraag aan jullie weer, als je de mensen in de organisatie niet betrekr? En het lijkt een soort van inkopper dat we het doen, het betrekken van mensen, maar we weten dat het in de praktijk een vraagstuk is wat leeft. Dus wat gebeurt er als je de mensen in de organisatie niet meeneemt in je visie en in je plannen? Wat ontstaat er dan? Kijk ik even mee in de chat. Ongerustheid zie ik, klein beetje veel weerstand. Ja, en een soort van gelatenheid. Kan alvast ingaan, ook op dat stukje gelatenheid, wat je vaak ziet is als in organisatie vaak nieuwe dingen worden aangeboden en nieuwe initiatieven worden genomen en er gebeurt niets mee. Ja, dan ontstaat er een een vorm van gelatenheid, van, er komt weer iets naar boven drijven en we laten het gaan. Belangrijk, wat jullie hier ook zien is zeker, er ontstaat enorm veel weerstand als het niet gebeurt en die weerstand kun je in het begin wegnemen dat vraagt wel een tijdsinvestering, want hoe meer mensen je betrekt, daar wordt het niet altijd zo maar meteen makkelijker van, op dat moment. Maar eigenlijk betekent het een soort vertraging, even op dat moment. Maar als je dat goed doet, dan zie je op een gegeven moment in het traject ook een versnelling ontstaan, omdat je die weerstand op dat moment niet tegenkomt, niet hebt. Dus even terug naar Knoster. Als mensen niet worden meegenomen er goed gekeken wordt van nou, wat voor soort leiderschap streven wij nou na? Hoe willen wij dit vormgeven? Hoe gaan wij met elkaar om in deze organisatie? Dan ontstaat er uiteindelijk een vorm van weerstand. En uiteindelijk creëer je daarmee ook dat er geen verbinding ontstaat en geen draagvlak. Nemen we ook even een voorschotje op de competenties en vaardigheden. Nou is het over het algemeen niet zo moeilijk om te lopen in plaats van te zitten, qua competenties van het echte kunnen, zeg maar. Wij zijn daartoe in staat als mens. Het is wel echt van belang om mensen mee te nemen en elkaar ook te gaan kijken op gedragingen van. Nou welke van die gedragingen heb ik net bijvoorbeeld dan laten zien. Waar gaan we echt met elkaar mee aan de slag? Want we weten dat automatisch gedrag meestal wint, of het eigenlijk altijd wint van ons, van onze bewuste brein. Dus we hebben elkaar ook wel nodig om te zorgen dat we onze automatische patronen doorbreken. Als we dat mensen niet meenemen en hier geen aandacht aan besteden ontstaat er ook een soort van ongerustheid. We zien vaak en dat was in dit traject wat minder van toepassing. Maar als mensen echt bij veranderingen denken: ik kan het niet of ik weet niet hoe het moet of ik denk dat ik het niet kan, dan ontstaat er echt ongerustheid en gaan mensen het heel spannend vinden en ontstaat er dus ook weerstand. En denk maar van nou, ik wil die verandering niet, terwijl er vaak hele andere overtuigingen aan ten grondslag liggen, maar goed. Voor nu dus van belang, meenemen van de mensen. Ja, ga maar door Pien. Wat hebben we gedaan? Uiteindelijk is er, een onderdeel van dit plan en de strategie was dat we een training hebben gedaan, met alle lijnmanagers, allemaal getraind. Niet alleen in het overbrengen van de risico's en het in gebruik nemen, bijvoorbeeld van nieuw kantoormeubilair maar ook vooral van hoe kunnen ze nou mensen inspireren? En hoe kunnen ze nou mensen stimuleren om ermee aan de slag te blijven gaan? Dus dat was niet alleen een trainer op inhoud. In die trainingsessies hebben we het ook gehad over hoe deze lijnmanagers dan beste met die regels en afspraken konden maken. Daar is een heel protocol voor opgezet en met de mensen samen, hebben de managers uiteindelijk die regels en afspraken met elkaar gemaakt. Van nou, hier willen wij onze focus op leggen, hier willen wij ons aan commiteren, dus niet opgelegd van bovenaf maar samen gemaakt van zo willen wij zijn met elkaar en zo willen wij omgaan met elkaar hier. Vervolgens zijn mensen ook, of vervolgens, in een eerder stadium ook al betrokken bij het uitkiezen van het meubilair, dus niet zomaar gezegd van dit wordt het maar echt gekeken van waar hebben we behoefte aan? Wat willen we graag? Dus aan alle kanten is de betrokkenheid in de praktijk gebracht. Op die manier, nou, uiteindelijk zie je dus ook als er geen middelen beschikbaar zijn, heb ik nu geen poll meer van gemaakt, dan ontstaat er ook frustratie, want je kunt wel leuk meer willen bewegen, maar als het niet mogelijk is op je werk, dan wordt het ook heel erg lastig. Die frustratie, die willen we ook zien te voorkomen, natuurlijk. En als laatste waar ik straks ook al even aan refereerde als het tempo laag is en resultaten zijn niet zichtbaar dan ontstaat er ook een soort van gelatenheid, terwijl wat ik net al zei, het is echt een motivatie versneller als je resultaten ziet en de successen deelt en elkaar daarin kunt bemoedigen en als het niet te zien is, dan is het ja, dan ontstaat er een soort nutteloosheid van: waar doen we het eigenlijk allemaal voor? En heeft het weinig toegevoegde waarde. Dus zo zie je eigenlijk dat als er ergens schakeltjes ontbreken, dat er dan allerlei hobbels ontstaan en dat zijn die drempels die jullie ook terug zien hier in het model van Kotter. Al die drempels en ook al doe je van tevoren nog zo goed je best, dan weten we ook dat er toch altijd wel ergens hobbels ontstaan. En van belang daarbij is natuurlijk toch dat je ze zichtbaar maakt en vervolgens daar ook het gesprek over aangaat. We weten echt uit ervaring en ook uit onderzoek dat als je dat aan het begin goed vormgeeft of daar goed mee omgaat dat het in het middenstuk, zeg maar, zoals jullie dat nu zien, een stuk minder frustratie en weerstand oplevert. Het laatste stukje, het staat als klein stukje, maar het is misschien wel het allerlastigste stukje: doorgaan met implementeren en ondersteunen. Dat tempo zorgt daar onder andere voor en het ondersteunen bedoelen we daarmee. Daarmee wordt bedoeld dat de leiding en het leidende team elkaar ondersteunt, maar uiteindelijk medewerkers dus ook elkaar ondersteunen om hier mee door te gaan, waardoor je het eigenlijk verankerd. En we hebben het ook echt als een experiment aangevlogen als een pilot op één of twee afdelingen en daardoor leer je samen, wat ik al aangaf, dat samen leren, het samen reflecteren, het terugkoppelen, dat ook inbouwen in het proces. Dat is een belangrijk borgingsmechanismes ook om te zorgen dat het door blijft gaan. Wat hebben we gedaan? Het meubilair is gekomen en toen brak corona uit in deze casus. Het is echt waar, toen was het maart 2020. Dus dat kantoormeubilair is gekomen en iedereen zat thuis. Laat niet onverlet dat dat nu, op dit moment dus echt pas twee en een half jaar later weer opgepakt is. Dus de eindresultaten kan ik nog niet helemaal teruggeven. En in de fase van corona is er aandacht besteed aan het meubilair thuis en ook aan het in beweging krijgen van mensen. Maar even terug hiernaartoe. Wat de bedoeling was, uiteindelijk, is dat er in het begin een vraaglijst is geweest van hoe mensen tegen zaken aankeken om te monitoren en de bedoeling was echt, om de drie maanden dit te gaan monitoren met elkaar, van: hoe loopt dit? En dan echt de imput van de mensen op te halen. Aan de ene kant op papier, zoals jullie hier zie staan. Maar ook door de gesprekken die de leidinggevende met de mensen voeren. En een belangrijke, uiteindelijk ook in het consolideren is, hier staat als voorbeeld even wandelbingo. Wij hebben dat zelf met ons bedrijf ook omarmd en daar heel veel plezier aan beleefd. En nog voeren we dat door, ook al zien we elkaar weer vaker. Maar uiteindelijk zijn creatieve impulsen en elke keer maar weer blijven aanjagen en stimuleren. Je mag hem nog één keer doorklikken Pien. Zijn belangrijke generators om te zorgen dat men enthousiast blijft en gestimuleerd blijft. Van eenmalige actie tot duurzaam op de agenda. Wat zijn nou de kritische succesfactoren? Ik zie één chat binnenkomen van mijn collega. De casus die jullie heb gesproken was niet van Health Office. Nee, dat klopt, het was niet Health Office, maar het project heette Healthy Office, bij een klant. En dat is de verklaring, Ineke. Ik zie jouw chatberichtje. Van eenmalige actie tot duurzaam op de agenda. Wat zijn belangrijke succesfactoren: die urgentie creëren. En dat is niet makkelijk. En dat kan een fase zijn die een behoorlijke tijdspanne inneemt. Maar zonder die urgentie, geen beweging, zonder visie, geen richting en zonder commitment, geen draagvlak. Dus het is een wezenlijk onderdeel van het traject. Vervolgens, dat leidende team met die aanjagers. Het is even herhalend van wat ik straks al zei, die leidende team is van belang. En die aanjagers erbij, dat is het gremium om dit op gang te houden en ook daar zit je dus met meer mensen, soms vertragend, maar het kan uiteindelijk een enorme versnelling opleveren. Dus schroom niet om zo'n team in te stellen. Het betrekken van medewerkers, maar ik hoop dat ie voor zich spreekt. En het leren en samen het leren met en van elkaar is, naast dat je dan experimenterend en onderzoekend bezig bent, is dat tevens een heel belangrijk onderdeel van het borgingsmechanisme, dat je dat ook door blijft laten lopen. We weten ook op het moment dat je dit weer loslaat dat het nog wel even na ebt wat je in gang hebt gezet aan verandering, maar we weten ook dat het uit kan doven. Dus dit is, zoals wij, vanuit onze visie, een heel belangrijk borgingsmechanisme en als laatste zijn natuurlijk die creatieve impulsen goud waard om te zorgen dat elk half uur even bewegen een gewoonte gaat worden, hopelijk ook in jullie organisaties. Dank jullie wel voor jullie tijd en voor jullie aandacht. En als er vragen zijn, dan zien we ze graag in de chat dus daar is ruimte voor. We kunnen niet in contact via de microfoons volgens mij. Geen vragen meer? Opmerkingen? Terugkoppelingen? Goed om te horen dat het duidelijk was. Dank je wel, graag gedaan. Mochten er nog andere vragen zijn, jullie kunnen op de website van het ministerie elk half uur even bewegen, zet ook de stap, heel veel informatie vinden, ook alle webinars en een hele toolkit met allerlei hulpmiddelen. Campagnematerialen. Ga maar even een promo praatje houden, Pien, voor iedereen. En wat kan je doen om de urgentie bij je management directieteam gedragen te krijgen? Mooie vraag ook. Belangrijk is dan, wat één van de tips die hier in ieder geval al in zat, is om eens met elkaar, het gesprek in ieder geval daarover aan te gaan. En wat bijvoorbeeld werkt, is om bijvoorbeeld zo'n model van Knotter erbij te houden en eens met elkaar te gaan zitten van hé, wat zorgt nou dat we er nog geen urgentie op hebben. En uiteindelijk gaat het natuurlijk ook om als je in het directie management-team kijkt: wat willen ze bereiken? Dus wat is de visie en de missie van de hele organisatie? En hoe kan je hem daar weer ergens aan ophangen? Deze tijd is natuurlijk duurzame inzetbaarheid van medewerkers een heel belangrijk item. Altijd al geweest in onze ogen. Maar door dat we zien dat er een gebrek aan arbeidskrachten is, is het nog belangrijker geworden. En daar is het even kijken met elkaar van, wat kunnen we nou in ieder geval zo doen om te zorgen dat onze mensen goed inzetbaar blijven? En zoek de triggers in jullie organisatie die hier aan bij kunnen dragen. Is een wat algemeen antwoord. Maar het is ook wat lastig als ik de organisatie niet ken om daar een gerichter antwoord op te geven. En mocht je weer meer willen weten, dan, neem gerust contact op, vrijblijvend, om d'r even over te sparren. Het is kwart voor vijf geweest. Ik zie nog een mooie tip binnenkomen. Creatief concept, waar wij al tien jaar aan werken, is een dansmiddag met het Danspaleis. Leuke tip, triggered mij ook als ik het zo lees. De Danspaleis is de organisatie, Marleen? Misschien kan je nog even reageren in de chat. Danspaleis, dan kunnen we dat allemaal ook eens even opzoeken. Creatieve impuls en daar valt die onder, denk ik. Nou, dan zou ik willen zeggen: dank jullie wel allemaal, nogmaals voor jullie aandacht en voor de tips. Ah daar komt nog te link: www.hetdanspaleis.com, leuk, gaan we ook even googelen? Ja, gaan we zeker doen. Dan wens ik jullie ook heel veel succes met de aanpak in jullie organisatie. En nou ja, wat ik al aangaf. Ik zie nog een tip binnenkomen van Marcel. Mijn Mammoet, dat refereert waarschijnlijk aan het leven op de gok, op het automatische gedrag van ons, waar wij allen iets in te overwinnen hebben, elke dag weer. Ook dank je wel voor je tip, onbewust gedrag, precies. Leuk, dank dat jullie zo enthousiast zijn en we gaan hem. Dus nogmaals bedankt. Fijne dagen en veel succes met jullie aanpak. Dank je wel.

Deze webinars worden georganiseerd vanuit De Nationale Beweegminuut. De Nationale Beweegminuut is onderdeel van de campagne 'Zet ook de stap', een initiatief van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.