Eerste wettelijke grenswaarden allergenen geïntroduceerd

Op 3 september zijn voor het eerst wettelijke grenswaarden gesteld voor allergene stoffen op de werkplek. Het gaat om meelstof en alfa-amylase. Ze staan in een bijlage bij de Arbeidsomstandighedenregeling (Arboregeling).

Naleving van grenswaarden
Bedrijven waar blootstelling kan plaatsvinden aan alfa-amylase en meelstof zullen moeten controleren of zij aan deze wettelijke grenswaarden voldoen. De grenswaarde meelstof is voor tarweverwante graansoorten waaronder meelstof van haver, gerst en rogge. Het gaat om de gezondheid van werknemers in onder meer bakkerijen, de meelverwerkende industrie en de (maalderijen van) bakkerijgrondstoffenindustrie. Deze nieuwe grenswaarden zijn met name van belang voor bedrijven waar de concentratie in de lucht nog te hoog is. Die bedrijven zullen een plan van aanpak met stappenplan moeten opstellen.

Wettelijke grenswaarden
Het beleid voor allergenen gaat via twee sporen. Het eerste spoor is gericht op beperking van de blootstelling. Voor allergenen is het meestal niet mogelijk een veilige grenswaarde af te leiden. Zo ook nu. Daarom houdt de werkgever de blootstelling zo laag als redelijkerwijs mogelijk is (artikel 4.1c van het Arbeidsomstandighedenbesluit). Gezondheidsmonitoring is en blijft hierbij cruciaal. Ter ondersteuning van dit spoor heeft de SER een leidraad laten ontwikkelen.

Het tweede spoor betreft een meerjarenaanpak voor het ontwikkelen en instellen van grenswaarden. Dit geldt voor een beperkt aantal allergenen. Waaronder deze. Voor meelstof wordt de TGG 8 uur grenswaarde 1,2 mg/m3. Voor alfa-amylase wordt de TGG 8 uur grenswaarde 10 ng/m3. Daarbij blijft staan dat als er geen wettelijke grenswaarde is, de werkgever een private grenswaarde moet hanteren.

Risico’s van blootstelling
Allergenen kunnen verantwoordelijk zijn voor blijvende schade aan de gezondheid. In het geval van allergische luchtwegaandoeningen is het uitgangspunt om te voorkomen dat het lichaam de stof herkent en overgevoelig raakt. Dit heet ‘sensibilisatie’, een cruciaal moment bij het ontstaan van allergische luchtwegklachten. Gaat de blootstelling daarna door, dan leidt dat in veel gevallen tot een allergie zoals astma. Personen die overgevoelig zijn geraakt, blijven dat (vaak) voor de rest van hun leven.

Inwerkingtreding
De inwerkingtreding zal gefaseerd verlopen en is gebaseerd op het advies van de SER. Voor tarwemeelstof treedt de regeling in werking met ingang van 1 januari 2020. Over 4 jaar zal de SER bezien of een lagere grenswaarde haalbaar is.

De wettelijke grenswaarde voor αlfa−amylase gaat in per 1 januari 2024. Voor de bakkerijgrondstofindustrie wordt hierin een uitzondering gemaakt tot 1 januari 2029.

Meer gedetailleerde informatie is te vinden in de Staatscourant nr. 48287.

Zie ook