Arbeidshygiënische strategie
Bij het nemen van maatregelen om blootstelling te verlagen, bent u verplicht de arbeidshygiënische strategie te volgen. De arbeidshygiënische strategie is een stappenplan. U neemt in principe een maatregel uit de eerste stap. Als dit echt niet mogelijk is (om technische, organisatorische of economische redenen), dan mag u een maatregel van een lagere stap nemen.
De arbeidshygiënische strategie kent de volgende stappen:
- bronmaatregelen
- vrijkomen stof tegengaan of beperken
- collectieve maatregelen
- individuele maatregelen
- persoonlijke beschermingsmiddelen
Toelichting
1. Bronmaatregelen
Eerst neemt u maatregelen die het gevaar voorkomen of helemaal wegnemen. U vervangt bijvoorbeeld een schadelijke stof door een niet schadelijke of minder schadelijke. Dit zijn maatregelen aan de bron. Deze stap is de meest effectieve stap. Daarom hebben maatregelen aan de bron de hoogste prioriteit.
2. Vrijkomen stof tegengaan of beperken
Als vervanging niet mogelijk is, kunt u het risico van blootstelling beperken door te voorkomen dat de schadelijke stof vrijkomt tijdens het werken ermee. Dit zijn bijvoorbeeld technische maatregelen, zoals het afschermen van een machine.
3. Collectieve maatregelen
Lukt het niet het gevaar weg te nemen, te verminderen of te voorkomen, dan mag u overgaan naar de volgende stap. U neemt dan maatregelen die de risico’s van het werken met de schadelijke stof verminderen voor alle werknemers tegelijkertijd. Dit zijn collectieve maatregelen. Het plaatsen van een afzuigsysteem in de werkruimte is een voorbeeld hiervan.
4. Individuele maatregelen
Lukt het niet een collectieve maatregel te nemen, dan mag u maatregelen nemen die de afzonderlijke werknemer beschermen. Hierdoor lopen de werknemers minder risico, het zijn individuele maatregelen. Een voorbeeld hiervan is het laten rouleren van een taak zodat niet één werknemer het meest belastende werk doet. Deze maatregelen worden ook organisatorische maatregelen genoemd.
5. Persoonlijke beschermingsmiddelen
Als het echt niet lukt de blootstelling aan de schadelijke stof met de drie voorgaande stappen te verminderen of weg te nemen, dan is het nodig persoonlijke beschermingsmiddelen te verstrekken aan de werknemer. Deze persoonlijke beschermingsmiddelen moeten gratis verstrekt worden en dienen ook geschikt te zijn.
Combineren van maatregelen
Wanneer de maatregel uit een bepaalde stap de blootstelling niet voldoende beperkt, dan kunt u deze maatregel combineren met een maatregel uit een andere stap. Zo kunt u overgaan op een alternatieve stof en tegelijkertijd de machine waarbij de stof vrijkomt voorzien van afzuiging.
Wetgeving
De arbeidshygiënische strategie is opgenomen in artikel 4.4 van het Arbeidsomstandighedenbesluit. Meer informatie vindt u op de website van de overheid.
Meer informatie
- Schematisch overzicht arbowetgeving rondom gevaarlijke stoffen.
- Met behulp van de Stoffenmanager kan het risico van blootstelling aan gevaarlijke stoffen beoordeeld worden.
- Arbokennisnet dossier Arbeidshygiënische Strategie.
