arboportaal > Stoffencentrum > Stoffen > Stoffen H-Z > Houtstof

Houtstof

Wat is het?

Houtstof ontstaat bij het verwerken of bewerken van hout. Bij bepaalde bewerkingen van hout op de bouwplaats kan een dusdanige hoeveelheid houtstof vrijkomen dat werknemers kans lopen op schade aan gezondheid.

Wat is het risico?

Langdurige blootstelling aan houtstof kan leiden tot (chronische) huid, oog- en luchtwegaandoeningen en tot neuskanker. Het effect op de gezondheid kan verschillen per houtsoort.

Stof van hardhout is sinds 1998 in Nederland en Europa geclassificeerd als een kankerverwekkende stof. Voorbeelden van hardhout zijn: beuken, eiken, kersen, noten, ebbenhout, mahonie, meranti en teak.

Bovendien is er bij aanwezigheid van houtstof kans op explosiegevaar.

Waar komt een werknemer het tegen?

Houtstof komt vrij bij het zagen, schuren en schaven van hout. De hoeveelheid stof is afhankelijk van het materiaal waarmee uw werknemers werken. Zo komt bij plaatmateriaal zoals MDF meer stof vrij dan bij multiplex of massief hout. Ook het soort gereedschap draagt bij aan de hoeveelheid houtstof. Zo produceert een cirkelzaag meer stof dan een decoupeerzaag.

In principe loopt iedere werknemer op een bouwplaats het risico houtstof in te ademen, aangezien stof zich gemakkelijk over de bouwplaats verspreidt. Het zijn vooral timmerlieden, interieurbouwers, schilders en glaszetters die met schadelijke hoeveelheden houtstof in aanraking komen.

Waar moet u aan voldoen?

Als onderdeel van de risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) moet u de blootstelling aan houtstof beoordelen. Voor de blootstelling aan houtstof geldt een grenswaarde van 2 mg/m3 gemeten over een achturige werkdag. De streefwaarde is 0,2 mg/m3

Voor houtstof moet u de bepalingen volgen zoals gelden voor de kankerverwekkende en mutagene stoffen.

Hoe bepaalt u of het een risico is?

Wanneer in uw bedrijf veel met hout wordt gewerkt, moet u de hoeveelheid houtstof regelmatig meten. U mag de meting door een deskundige laten doen. Dat kan een deskundige van de arbodienst zijn, maar ook een andere gecertificeerde deskundige.

Het gezondheidseffect hangt af van de houtsoort, de soort bewerking, de toxiciteit van de houtsoort en het vochtgehalte. De blootstelling mag niet boven de grenswaarde komen.

Welke maatregelen kunt u nemen?

Bij het nemen van maatregelen om blootstelling te verlagen, bent u verplicht de arbeidshygiënische strategie te volgen, het voorgeschreven stappenplan om de blootstelling te verlagen.

Aanbevolen maatregelen bij de omgang met houtstof zijn bijvoorbeeld:

Kies materiaal dat zo weinig mogelijk stof veroorzaakt.
Kies een werkmethode die minder stof verspreidt.
Kies gereedschap met goede (punt)afzuiging.
Zorg voor ventilatie op de werkplek.
Maak de werkplek regelmatig schoon.
Beperk het aantal werknemers dat wordt blootgesteld aan stof.
Onderhoud afzuiginstallaties en gereedschap.
Geef voorlichting en instructie over houtstof en de preventieve maatregelen
Leveren deze maatregelen onvoldoende resultaat? Dan moet u persoonlijke beschermingsmiddelen uitdelen.

Verder kunt u:

Klein handgereedschap dat te veel houtstof produceert binnen twee jaar vervangen.
Machines die teveel houtstof produceren binnen drie jaar vervangen.
Voor het verwijderen van houtstof een industriestofzuiger gebruiken.

Explosiegevaar moet u voorkomen of beperken. Als er geen stof in de ruimte is, kan er ook geen explosie plaatsvinden. Een halve millimeter houtstof of meer zorgt echter al voor explosiegevaar. Naast aandacht voor individuele machines moet u ook aandacht besteden aan het schoonhouden van de werkvloer. Verder wijder stof zonder te wervelen, dus niet vegen maar opzuigen of nat verwijderen.