Explosieve stoffen (Ontplofbare stoffen)
Wat is het?
Stoffen of preparaten die door slag, stoot, wrijving of door vonk of open vlam tot ontploffing (zeer vlugge verbranding) kunnen komen of die in bepaalde mengsels, bij bepaalde temperaturen en concentraties explosief kunnen reageren. Voorbeelden zijn picrinezuur, benzoylperoxide en kwikfulminaat.
Brandbare materies die niet ingedeeld zijn als ‘ontplofbaar’, maar die ook kunnen leiden tot een explosie zijn:
- vaste brandbare producten in een fijne verdeelde toestand, zoals bijvoorbeeld stof in graansilo’s
- dampen van ontvlambare vloeistoffen, zoals oplosmiddelen
- ontvlambare gassen o.a. in spuitbussen boven 50°C
Wat is het risico?
Zoals de naam al zegt kunnen explosieve stoffen een explosie veroorzaken.
Waar komt een werknemer het tegen?
Explosieve stoffen kunnen bijvoorbeeld voorkomen in de vuurwerkindustrie, de wapenindustrie, de bouwnijverheid en laboratoria.
Waar moet u aan voldoen?
Als onderdeel van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) moet u de blootstelling aan gevaarlijke stoffen, waaronder ontplofbare stoffen, beoordelen.
Het beleid voor de opslag van explosieve stoffen is nog niet wettelijk geregeld. De basis voor het veiligheidsbeleid voor de opslag van ontplofbare stoffen is de Nato-richtlijn AASTP-1 (Allied Ammunition Storage and Transportation Publication) en het eind jaren ’80 geformuleerde beleid voor opslag van munitie bij Defensie. Dit beleid gaat uit van maximale veiligheid door het hanteren van effectafstanden. Daarbij is het maximaal optredende effect bepalend, niet de kans dat dit effect optreedt.
Sloop- en onderhoudswerkzaamheden met explosieve stoffen, het gebruik van professioneel vuurwerk en het hanteren van conventionele explosieven mogen alleen uitgevoerd worden door gecertificeerde personen.
Hoe bepaalt u of het een risico is?
Op de verpakking van producten is aangegeven of het gaat om een explosieve stof. U herkent dit aan het gevaarsymbool.
De R(gevaars)-zinnen op het etiket geven meer informatie over de gevaren die kunnen ontstaan bij blootstelling aan de betreffende stof. Explosieve stoffen herkent u aan de zinnen R1, R2, R3, R4, R5, R6, R9, R16 en R18.
De Stoffenmanager heeft een ATEX-module die u helpt explosieveiligheid op de werkplek conform de ATEX regelgeving te beoordelen.
Welke maatregelen kunt u nemen?
Bij het nemen van maatregelen om de kans op een explosie te verlagen, bent u verplicht de arbeidshygiënische strategie te volgen.
Het risico van brand of explosie kan worden verminderd door:
- te zorgen dat er minder damp ontstaat (lage temperatuur, goed gesloten verpakking)
- gevormde damp af te voeren (afzuiging, aanvoer verse lucht)
- ontstekingsbronnen te vermijden
Meer informatie
- VROM document ontplofbare stoffen
- Arbeidsinspectie: werken in explosieve atmosfeer
- Arbokennisnet dossier en samenvatting ontplofbare stoffen
