Cytostatica
Wat is het?
Cytostatica zijn geneesmiddelen die worden gebruikt voor de behandeling van kanker. Cytostatica remmen de celdeling en daarmee de groei van tumoren.
Wat is het risico?
Blootstelling aan cytostatica via de huid of via inademing kan tot ernstige gezondheidsschade leiden. Werken met cytostatica is risicovol omdat deze kankerremmende geneesmiddelen zelf ook kankerverwekkend zijn. Ook kunnen ze schade veroorzaken aan het ongeboren kind.
Waar komt een werknemer het tegen?
Cytostatica worden toegepast in ziekenhuizen, verpleegafdelingen en poliklinieken. Ze worden bereid in apotheken. Op deze plekken kunnen werknemers direct blootgesteld worden aan cytostatica. Verder kunnen mensen die in aanraking komen met patiënten of besmet materiaal blootgesteld worden aan cytostatica. Bijvoorbeeld: medewerkers in wasserijen en medewerkers van thuiszorgorganisaties.
Waar moet u aan voldoen?
Als onderdeel van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) moet u de blootstelling aan cytostatica beoordelen. De wet schrijft voor dat kankerverwekkende stoffen verplicht vervangen moeten worden. Maar omdat dat bij cytostatica niet mogelijk is, zijn er beleidsregels opgesteld die u helpen veilig te werken. Hierin worden arbeidsmiddelen, werkmethoden en persoonlijke beschermingsmiddelen beschreven. Indien u die toepast voorkomt of beperkt u de blootstelling aan cytostatica voldoende en voldoet u aan de wet.
Hoe bepaalt u of het een risico is?
De patiënt kan een besmettingsbron voor het personeel zijn. De risicoperiode varieert afhankelijk van het type cytostaticum van 1 tot 7 dagen. In die tijd mag van de patiënt geen bloed of urine worden afgenomen. Met veegproeven kunt u bepalen of de werkomgeving goed is schoongemaakt. Voor advies hierover kunt u terecht bij een arbodienst of bij gespecialiseerde adviesbureaus.
Welke maatregelen kunt u nemen?
Bij het nemen van maatregelen om blootstelling te verlagen, bent u verplicht de arbeidshygiënische strategie te volgen, het voorgeschreven stappenplan om de blootstelling te verlagen.
Daarnaast kunt u door de bewustwording te vergroten, de schadelijke gezondheidseffecten bij beroepsmatige blootstelling aan cytostatica beter helpen voorkomen. Doelmatige voorlichting en instructies helpen uw medewerkers bij het bewust worden van de risico’s die het werken met cytostatica met zich meebrengt. Deze bijeenkomsten moet u periodiek herhalen.
Meer informatie
- Veilig werken met cytostatica.
- Protocol Veilig omgaan met cytostatica voor schoonmaakwerkzaamheden.
- Risicopreventie Protocol met cytostatica besmet linnengoed gezondheidszorg.
- Arbobeleidsregel 4.18 -5 Doeltreffende beheersing van de blootstelling aan cytostatica in ziekenhuizen.
- Arbokennisnet dossier en samenvatting Cytostatica.
