arboportaal > Stoffencentrum > Stoffen > Stoffen A-G > Biologische agentia

Biologische agentia

Wat is het?

Biologische agentia is een verzamelnaam voor micro-organismen zoals schimmels, bacteriën, parasieten en virussen. Biologische agentia kunnen schadelijk zijn voor de mens.

Wat is het risico?

Biologische agentia kunnen een infectie, een allergie, vergiftiging of kanker veroorzaken. Typische beroepsinfecties zijn hepatitis A en B, TBC, de ziekte van Lyme, slagerswratten of een schimmelallergie. Voorbeelden van andere ziekten die door biologische agentia veroorzaakt kunnen worden zijn voedselvergiftiging, diarree, malaria en melkerskoorts.

Waar komt een werknemer het tegen?

Biologische agentia komen in veel beroepen en bedrijfstakken voor. Er zijn bedrijfstakken waar men gericht werkt met biologische agentia, zoals in laboratoria waar biologische agentia geproduceerd worden. Verder zijn er veel bedrijfstakken waar de kans redelijk groot is dat werknemers daar blootgesteld worden aan biologische agentia. Bijvoorbeeld waar gewerkt wordt met dieren of dierlijke producten, in de gezondheidszorg, in de schoonmaak, in de afvalverwerkende industrie, maar ook in de voedingsindustrie, de glastuin- en akkerbouw.

Waar moet u aan voldoen?

U bent verplicht te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek voor uw werknemers. In het Arbobesluit en de arbobeleidsregels staan regels om te voorkomen dat werknemers ziek worden door contact met biologische agentia.
Als onderdeel van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) moet u de blootstelling aan biologische agentia beoordelen. Dit is de RI&E Stoffen. Als u werkt met biologische agentia dan moet u een aanvullende RI&E (Arbobesluit 4.85) maken.
De inventarisatie moet gericht zijn op de aard, de mate en de duur van de blootstelling van de medewerker(s). Er moet specifiek aandacht zijn voor:

  • gegevens over het biologisch agens (categorie-indeling)
  • type werkzaamheden en besmettingsbronnen
  • medewerkers die blootgesteld (kunnen) worden (mogelijke ziekten voor werknemers en risicogroepen)
  • metingen
  • plan van aanpak (arbeidsgezondheidskundig onderzoek)

Waar gericht gewerkt wordt met biologische agentia gelden aanvullende bepalingen. Voordat u gericht gaat werken met (ziekmakende) biologische agentia moet u de Arbeidsinspectie minimaal 30 dagen van tevoren hierover informeren.

Vaccinatie is een effectieve methode om mensen preventief te beschermen tegen mogelijke infecties. Daarom moet u uw werknemers gratis een vaccinatie aanbieden tegen biologische agentia die men mogelijk op het werk kan tegenkomen, zoals hepatitis A en B.

Hoe bepaalt u of het een risico is?

Indien u gericht met een biologisch agens werkt of als er bij uw werkzaamheden een kans is op aanwezigheid van een biologisch agens, dan loopt u een risico. Zo kan voor een boswachter de ziekte van Lyme een risico vormen, en Hepatitis B voor verplegend personeel. Daarbij komt dat bepaalde werknemers, zoals zwangeren en ouderen, vatbaarder kunnen zijn voor infectieziekten dan anderen. Ook werknemers die bijvoorbeeld medicijnen gebruiken die de weerstand tegen bacteriën verminderen, lopen een hoger risico.

Tijdens het periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) moet daarom specifieke aandacht zijn voor biologische agentia. Deze informatie is nodig bij het uitvoeren van de aanvullende RI&E voor biologische agentia. Daarin wordt de aard, mate en duur van de blootstelling beoordeeld met inachtneming van de categorie.

Biologische agentia worden ingedeeld in vier categorieën. Dit wordt gedaan op basis van besmettelijkheid, mogelijke therapie bij besmetting en de gevolgen van een besmetting. Categorie 1 agentia zijn niet ziekmakend voor de mens. In de tweede categorie zitten de minst schadelijke en in de vierde meest schadelijke biologische agentia.
Voor advies hierover kunt u terecht bij een arbodienst of bij gespecialiseerde adviesbureaus.

Welke maatregelen kunt u nemen?

Bij het nemen van maatregelen om blootstelling te verlagen, bent u verplicht de arbeidshygiënische strategie te volgen, het voorgeschreven stappenplan om de blootstelling te verlagen.

Aanbevolen maatregelen bij de omgang met biologische agentia.

Meer informatie

Document acties
 
Waardering bezoekers:
  •