Bestrijdingsmiddelen
Wat is het?
Gewasbeschermingsmiddelen
In de landbouw worden bestrijdingsmiddelen ook wel aangeduid als gewasbeschermingsmiddelen. Ze worden gebruikt in de hele productieketen. Er zijn middelen voor de bescherming van het zaad, voor de bescherming van het jonge gewas tegen onkruid door gewasbeschermingsmiddelen.
Biociden
Biociden zijn de niet-landbouwbestrijdingsmiddelen, zoals houtverduurzamingsmiddelen, ontsmettingsmiddelen, desinfectantia, insecticiden, aangroeiwerende middelen voor schepen en conserveringsmiddelen.
Wat is het risico?
Alle bestrijdingsmiddelen zijn in meer of mindere mate giftig en daarmee schadelijk voor de gezondheid. Om die schade te voorkomen, worden de middelen getoetst voordat ze verhandeld mogen worden. Ook zijn er duidelijke gebruiksvoorschriften voor.
Bestrijdingsmiddelen kunnen onder andere luchtweg- en huidaandoeningen veroorzaken, maar ook schade aan het zenuwstelsel, de vruchtbaarheid / voorplanting en kanker.
Waar komt een werknemer het tegen?
Gewasbeschermingsmiddelen
Gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt in de land- en tuinbouw. Bij onzorgvuldig werken kunnen deze giftige stoffen via inademing of via de huid in het lichaam terechtkomen. Werknemers kunnen zowel bij het bespuiten van gewas als het klaarmaken van het spuitmiddel met deze middelen in aanraking komen. Maar ook door roken of eten tijdens het spuiten. Daarnaast kunnen werknemers die werken met door bestrijdingsmiddelen behandelde gewassen blootgesteld worden tijdens het snoeien, steken, opbinden en oogsten.
Biociden
Biociden worden gebruikt om organismen te bestrijden die schade toebrengen aan producten of die schadelijk zijn voor de gezondheid van mens en dier. Dat kan zijn in ziekenhuizen, zwembaden, waterleidingbedrijven, in de houtconservering, in stallen en in opslagplaatsen voor diervoeders en voedsel als appels en granen.
Bij onzorgvuldig werken kunnen deze giftige stoffen via inademing, via de huid, of via inslikken in het lichaam terechtkomen. Maar ook door roken of eten tijdens het werk.
Waar moet u aan voldoen?
U bent verplicht te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek voor uw werknemers.
Volgens de Arbowet en de Wet gewasbeschermingmiddelen en biociden moet u ervoor zorgen dat het werken met deze middelen geen gevaar oplevert voor de veiligheid en gezondheid van uw werknemers.
Als onderdeel van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) moet u ook de blootstelling aan deze middelen beoordelen.
Meer informatie voor werken met bestrijdingsmiddelen in geval van zwangerschap of kinderwens vindt u onder voor de voortplanting giftige stoffen.
Voor het beroepsmatig toepassen, verkopen en/of in opslag hebben van gewasbeschermingsmiddelen moet u verplicht een licentie hebben. Met zo’n licentie toont u aan dat u over de gewenste kennis en vaardigheden beschikt.
Meer informatie hierover vind u op de website van Bureau Erkenningen.
Hoe bepaalt u of het een risico is?
U kunt de grootte van het risico bepalen met metingen of door middel van schatten met behulp van modellen. Hierbij moet u de aard, mate en duur van de blootstelling aan de stof vaststellen. Voor advies hierover kunt u terecht bij een arbodienst of bij gespecialiseerde adviesbureaus.
Welke maatregelen kunt u nemen?
Uit de RI&E blijkt of u aanvullende maatregelen moet nemen om blootstelling te verlagen. In dat geval bent u verplicht de arbeidshygiënische strategie te volgen, het voorgeschreven stappenplan om de blootstelling te verlagen.
Hier vindt u aanbevolen maatregelen bij de omgang met biociden en gewasbeschermingsmiddelen:
- Uw werknemers zijn verplicht de veiligheidsvoorschriften- en instructies van een bestrijdingmiddel op te volgen en veilig en gezond te werken.
- Op elk etiket moet staan wat voor stof het is en welke risico’s hiervoor gelden. Ook wordt vermeld welke persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) uw werknemers het beste kunnen gebruiken. Let wel: u dient voor de situatie in uw bedrijf te beoordelen of de aangegeven bescherming op het etiket passend is. Immers een ander niveau van bescherming kan nodig zijn als de situatie in uw bedrijf afwijkt van waar vanuit gegaan wordt op het etiket.
- Zorg ervoor dat de werknemers op de werkplek niet eten, drinken of roken.
- Verder zijn er bijzondere voorschriften voor jongeren en blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en biociden.
Meer informatie
- Brochure Veilig werken met bestrijdingsmiddelen
- Brochure Bestrijdingsmiddelen, weet waar u mee werkt
- Dossiers bestrijdingsmiddelen: RIVM en Arbobondgenoten
- Met behulp van de Stoffenmanager kan het risico van blootstelling aan gevaarlijke stoffen beoordeeld worden.
- Bij fytoSTAT vindt u de VIB’s en etiketten van de meest voorkomende bestrijdingsmiddelen
- Gezond en veilig werken door jongeren in de agrarische sector
- Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC)
- Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) beoordeelt of gewasbeschermingsmiddelen en biociden worden toegelaten op de markt en geeft daarvoor een vergunning af, toelating genoemd. Na toelating wordt het middel geregistreerd. Het register is openbaar en in te zien op de website van het Ctgb.
- Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO)
- Informatie over gewasbescherming en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
- Arbokennisnet dossier en samenvatting Gewasbeschermingsmiddelen.
- Arbokennisnet dossier en samenvatting Biociden.
Wet- en regelgeving
