Stoffenmanager
Veilig werken met gevaarlijke stoffen
De Stoffenmanager 4.0 biedt werkgevers, werknemers en deskundigen uitgebreide informatie over veilig werken met gevaarlijke stoffen. De Stoffenmanager kent drie gebruiksroutes: de kwalitatieve prioritering van chemische risico’s, de kwantitatieve beoordeling van blootstelling en een aanzet voor gebruik onder de Europese verordening REACH. De Inspectie SZW accepteert de kwantitatieve blootstellingsbeoordeling als een methode om de blootstelling aan gevaarlijke stoffen op de werkplek te evalueren. Ook wordt dit deel van de Stoffenmanager aanbevolen in de REACH Guidance.
De Stoffenmanager is:
1. Een hulpmiddel om gezondheidsrisico’s aan gevaarlijke stoffen te prioriteren. De Stoffenmanager is ontwikkeld als een hulpmiddel voor het mkb om de gezondheidsrisico’s van gevaarlijke stoffen op de werkvloer te rangschikken en om effectieve beheersmaatregelen te vinden.
Om te komen tot een rangschikking combineert de Stoffenmanager gevaarsinformatie van een stof of product met een schatting van blootstelling door inademing of huidcontact. Mochten hier risico’s uit naar voren komen, dan kan er worden nagegaan welke maatregelen er mogelijk zijn om deze risico’s te beheersen. De onderbouwing van de uitgevoerde risicobeoordeling(en) kan in rapportvorm worden opgeslagen als tekstverwerkingsdocument.
Het Plan van Aanpak laat een overzicht van de genomen beheersmaatregelen zien. De PIMEX-beelden en de aan te maken. Instructiekaarten kunnen worden gebruikt als kennisoverdrachtmiddelen. Er is een module voor ondersteuning bij het opslaan van verpakte gevaarlijke stoffen en een module voor een gestructureerde aanpak rondom explosieveiligheid. Het Register CMR-stoffen (carcinogene (kankerverwekkende), mutagene en reprotoxische (voor de voortplanting giftige) stoffen) is een hulpmiddel voor het invullen van de wettelijk verplichte aanvullende registratie van deze stoffen.
2. Een blootstellingsmodel om kwantitatief blootstelling door inademing te schatten. De Stoffenmanager bevat een gekwantificeerd en gevalideerd model voor blootstelling aan in te ademen stof en damp. Dit betekent dat met de Stoffenmanager een kwantitatieve schatting berekend kan worden van de taakgebonden blootstelling door inademing in mg/m3. Deze kwantitatieve schatting kan een ‘worst case’ schatting van het blootstellingsniveau zijn op basis van het 90-percentiel van de blootstellingsverdeling of een ander percentiel van deze blootstellingverdeling (bijvoorbeeld het 50-, 75- of 95-percentiel). Deze schatting van blootstelling is te vergelijken met een publieke of private grenswaarde.
Uit de kwantitatieve schatting van de blootstelling gedurende een taak kan een tijdgewogen daggemiddelde concentratie berekend worden. Ook deze kan worden vergeleken met een publieke of private grenswaarde. De onderbouwing van de uitgevoerde risicobeoordeling(en) kan als rapport worden opgeslagen als tekstverwerkingsdocument. De geselecteerde beheersmaatregelen worden weergegeven in het plan van aanpak.
Deze kwantitatieve blootstellingsbeoordeling wordt door de Inspectie SZW geaccepteerd als een methode om de blootstelling aan gevaarlijke stoffen op de werkplek te evalueren
3. Een REACH Tier één-blootstellingsmodel om kwantitatief blootstelling door inademing te schatten. Hetzelfde model als het kwantitatieve blootstellingmodel (zie punt 2 hierboven) maar op REACH toegespitst. De Stoffenmanager presenteert de gehele blootstellingsverdeling en de bijhorende percentielen. De blootstelling kan worden vergeleken met de DNEL van de betreffende stof. De onderbouwing van de uitgevoerde risicobeoordeling(en) kan in rapportvorm worden opgeslagen als tekstverwerkingsdocument.
De Stoffenmanager is opgenomen in de officiële REACH Guidance als een aanbevolen model. De Europese Commissie erkent hiermee de Stoffenmanager als instrument om aan de REACH verplichtingen te voldoen.
De Stoffenmanager wordt steeds verder geactualiseerd en uitgebreid. In de nieuwe versie, 4.5, die in 2010 is vrijgegeven, worden de nieuwe etiketterings-, indelings- en verpakkingseisen opgenomen naast de bestaande. Ook wordt een module opgenomen die adviseert over zo veilig mogelijk werken met nanodeeltjes.