Keuringen

Werkgever

Bij het aanstellen van een nieuwe medewerker is een medische keuring geen automatisme. Sterker nog: een keuring mag alleen plaatsvinden indien het wettelijk is voorgeschreven, of indien de functie veiligheids- en/of gezondheidsrisico’s met zich meebrengt voor de te keuren persoon of een derde. Een keuring kan bijvoorbeeld gewenst zijn als het gaat om een functie met zwaar lichamelijk werk, als er grote veiligheidsrisico’s in het spel zijn of als er gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen.
De medische keuring mag pas aan het eind van de selectieprocedure plaatsvinden en de keuring gebeurt altijd door een onafhankelijke gecertificeerd bedrijfsarts (al dan niet verbonden aan een arbodienst).

Wat moet?

Voordat u met een selectieprocedure begint, moet het voor de sollicitanten duidelijk zijn dat aan de benoeming een medische keuring gekoppeld is.
Wanneer u besluit om bij de selectie van een nieuwe medewerker gebruik te maken van een aanstellingskeuring, moet u advies vragen aan de arbodienst of een gecertificeerde bedrijfsarts.

Deze beoordeelt de rechtmatigheid van de aanstellingskeuring, het doel van de keuring en hoe de keuring er uit zal zien. Ook bepaalt hij op welke manier de sollicitant aan de eisen voldoet die u aan de functie stelt.
Om te kunnen beoordelen of iemand geschikt is voor een bepaalde functie, gelden beoordelingsmaatstaven die u zelf formuleert. Pas nadat een sollicitant met succes aan deze criteria heeft voldaan en u van plan bent om deze persoon te benoemen, mag u gebruik maken van een aanstellingskeuring.
Het doel van de keuring is om een beoordeling te kunnen maken van de huidige belastbaarheid van de aspirant werknemer in relatie tot de belasting voor zijn functie. Bij de beoordeling kijkt de keurende arts naar het voorkómen van schade en het beschermen van de gezondheid en de veiligheid.

Wat mag?

Een aanstellingskeuring is in principe dus niet toegestaan, uitzonderingen daargelaten. U bepaalt zelf of u de kandidaat wilt laten keuren, maar vraag altijd advies aan de arbodienst of bedrijfsarts. Het is echter niet toegestaan om meerdere sollicitanten voor één en dezelfde baan te laten keuren.

Wat helpt?

Een aanstellingskeuring is wél toegestaan als u specifieke functie-eisen heeft geformuleerd die in medische termen zijn te vertalen. In die gevallen waarin u geen  bijzondere eisen kunt stellen die een aanstellingskeuring rechtvaardigen, kunt u gebruik maken van een intredekeuring.

Werknemer

Voordat u in dienst treedt bij een werkgever doorloopt u een selectieprocedure. Een aanstellingskeuring kán deel uitmaken van zo’n procedure. Maar dan moet het wel gaan om een functie met zwaar lichamelijk werk, een baan waar veiligheidsrisico’s aan verbonden zijn of wanneer er gewerkt moet worden met gevaarlijke stoffen.
Het doel van een aanstellingskeuring is om te beoordelen hoe het is gesteld met uw belastbaarheid in relatie tot de belasting die bij de functie hoort.

Wat moet?

Voordat u solliciteert, moet het voor u duidelijk zijn dat een medische keuring onderdeel is van de selectieprocedure. De werkgever moet dit aangeven in de advertentie en bij alle andere vormen van werving. U weet dus vooraf dat er een keuring plaatsvindt als u aan het einde van de selectieprocedure de enige overgebleven kandidaat bent. U kent de medische eisen die bij de functie horen.
Alleen een arts van de arbodienst mag deze keuring verrichten. Als de werkgever geen arbodienst heeft, dan voert een gecertificeerde bedrijfsarts de keuring uit. In beide gevallen is de keurende arts onafhankelijk en deskundig.
De arts legt zijn bevindingen en conclusies vast in een dossier. Na afloop van de selectieprocedure wordt het dossier vernietigd.

Wat mag?

De vragen en de onderzoeken mogen alleen betrekking hebben op het werk dat u gaat verrichten. De arts mag geen onderzoek doen naar de kans op ernstige ziekten, erfelijke aandoeningen, HIV en zwangerschap. Als het onderzoek niet aan deze eisen voldoet, heeft u het recht om uw medewerking te weigeren.
U verneemt als eerste de uitslag van het onderzoek. De werkgever krijgt alleen de uitslag te horen als u daar toestemming voor geeft.
Als u het niet eens bent met de uitslag van de keuring, dan mag u een onafhankelijke arts vragen om een herkeuring.

Wat helpt?

Het kan gebeuren dat u niet tevreden bent over de aanstellingskeuring. Uw potentiële werkgever heeft bijvoorbeeld verzuimd om de keuring te vermelden in de vacature. Of de keuringsarts heeft zonder uw toestemming de medische gegevens doorgegeven aan de werkgever. Met een dergelijke klacht kunt u in eerste instantie terecht bij de keurende arbodienst, de onafhankelijke arts of de werkgever. Ook kunt u een klacht indienen bij de Commissie Klachtenbehandeling Aanstellingskeuringen.

Preventiemedewerker

Het was jarenlang gemeengoed dat selectieprocedures werden afgesloten met een medische keuring. Sinds de invoering van de Wet Medische Keuringen (WMK) in 1998 is dat automatisme er af.
Aanstellingskeuringen mogen alleen nog plaatsvinden bij functies waarbij sprake is van zwaar lichamelijk werk, van veiligheidsrisico’s of van werken met gevaarlijke stoffen.

Wat moet?

In uw functie als preventiemedewerker ziet u erop toe dat uw werkgever zich houdt aan de eisen die de wet stelt. Die eisen houden onder meer in dat een aanstellingskeuring slechts aan het eind van de selectieprocedure is toegestaan. Dus nadat alle andere beoordelingen over de geschiktheid van de sollicitant achter de rug zijn en uw werkgever op grond daarvan van plan is de nieuwe werknemer in dienst te nemen.
Tijdens de gewone selectieprocedure mogen geen medische vragen gesteld worden als deze niet relevant zijn voor de functie.

Wat mag?

De aanstellingskeuring mag alleen plaatsvinden door een arts van een arbodienst. Als uw werkgever geen arbodienst heeft, moet u erop toezien dat de keuring in handen gegeven wordt van een gecertificeerde bedrijfsarts. De keurend arts is in alle gevallen onafhankelijk en deskundig.

Wat helpt?

In juni 2005 is de Leidraad aanstellingskeuringen uitgebracht. De leidraad is een soort protocol voor het correct en zorgvuldig uitvoeren van aanstellingskeuringen. De leidraad bevat drie onderdelen:

• stappenplan voor de aanstellingskeuring
• praktische instrumenten die u bij de verschillende stappen kunt toepassen
• achtergronddocumentatie over de verschillende stappen